4 \

D. DANIELIS LUDOVICI,-*

Archiatri quondaniSaxckGothani ,

OPERAOMNIA,

Et qutdem

P DE iSARMACIA M^D*R*$0

- Seculo applicanda Dineitationes III.

III. DE VOLATILITATE SALIS

Tartari Diflertatio.

Ml DE MORBIS CASTRENSIBUS

&Dyfenteria Tra&atusDuo; nunc primum e Germanico idio-

matcingratiamExterorum, & quo cum rcliquis Opcribus fimul cxtarent,

inLatinum transiati.

pr.pBSERVAIlONE^PH^IGO-

Chimico-Medic^ Curiofe XLVIII. Antehac Ephemeridibus

Germ. Acadcmiar Caeiareo-Leopoldinse Nat. Curiof. infertac, nunc pri-

mum inde cxccrptae , fk feoriim editx.

Accedit Prtfatio Nova Corruptela, ejm Caufis atque remediis , necnon ^ ^r

Index Accuratijpmm $ luO O ■ '*

Opera&Studio

JOHANNIS CONRADI MICHAELIS,

Med. D. & PracHci Hanovienfis.

FRANCOFVRTJ ADMOENVM Apu3 f&HANNEM PHILIPPUM ANDRE^

Anno DCC XII-

):( O ):(

*ni *^ "v^. r^, r^ r^ r^ «~^_ r^ r^_ r^ rr^ r^ O^. C^. r\j. *^

#0#^?t^^^#^^#^^?^^^#£*

PRiEFATIO EDITORIS.

Ediciru noftrae, Artis illiiiSj, fi nontam exifti- mationcmvulgarcmquamaeftimationemob- jecii attcndas 3 omnium humanarum extra controverfiam nobiliflimae3utrumflorens aut deploratus hoc Jeculo Jlatm fit, &C an prxFe- teri aflignatam paflim infignem prarrogativam jure obti- neat3 fipaululuminquirere attcntior animusfibinegotium fumat, duplicem facile deprehendet 6c contrariam fenten- ttam^ aliorumpriu* , aliorumpojterius ajjirmantium.

Ac prim quidem aflercnt cum maxima nominalium Aledicorumcaterva confidentiflimeilli^ qaiPhilofbphiAre- centioris Ipcculati vis deliciis inefcati Theoretice quidem &C inMu/eoomnes morbospercurant, dereliquo autemPra- xeosGlinicce nullamhabere velpoflunt velvolunt occafio- nem* Nec defunt iisdem , quibus ftiam fententiam fimpli- cioribus animis perfuadeant, fic fatis fpeciofa argumenta. Quis enim , audias ab illis , adeo omnis rationis expers erir>ut florentemnegetartem, qu^ubiqueviros oftentat nondo- ftos tantumj, fcdinfuperlativododiflimos, inventis &C ex- petimentis augetur admirandis , Librisque &C Diflertationi- bus ad armulationem in dies adhuc magis excolitur. Quis nonfateatiu^folidilTimamrecentiorumTheorian^quseOe-

)( 2 cono-

PR JEF4T10 EDITORIS.

conomiam Animalem per motum &C figuramad amuffim interpretatur , c\ux morborum apparentias pcr fuas caufos evidentiffime explicat , qux ipfos morbos denudatos dc te- nebris e volutos in apricum fiftit , qux denique remediorum vires &C operandi modum adcapmm omniumdeicnbit^imo planenihiiadmitut^ quodnonclare 8t diftin£fce viprincipio- rumipfiusNatunepercipipoflit ? Nequeinhocftibfiftunt, fedporro, quafi profuperpondio, provocant ad tot pro Na- turali fcientia hodie exftru£ta Ar m amentaria, Antiias, Cam- panas, Aerometra variigeneris, poiita Marmora,Machinas Hydraulicas5Pho{phoros5 LaternasMagicas, Microfcopia, Tubos &Cc. magnapompa oftentantia: tot Celeberrimorum hodie Anatomicorumpatientiflimos &:fupcrioribus fecuiis ienotos^labores^cum multa fepe naufea, nec minore multi- feriorum inftrumentorum fumtuolo apparatuperagendos: tot Materix Medicceaccurataper varia experimenta exami- na, tot experimenta Chimica 3 tot novas Piantarum Metho- dos y afummis Botanicis poft moleftiffima itinera orbi gratis communicatas : totremedia (Chymicamaxime) fumma, pneftantiffima infallibilia 8>C vel plane coeleftiain Phaima- copais3afilicis3ArmamentanisCeiebernmorumvirorum paffim defcripta/uperioribus interim feculisprorfiis ignota: &C fiquneinfuper funt > inquibusRecentiorumnegotiofain- duftriaVeteresomninofuperavit. Illuxilfe^ inquiunt^cum NovaPhilofophianovumincolis RcgniMedici fidus, quod tenebras,inquibusha£lenusVeteresoberrabant, difpulerir, ipfumi//$w^^

PRJZFATIO EDITORIS. fyturos cum Tyronibus Inftitutiones Medicas apprehen- dere , deturbata efle e folio duo illa Veteribus adeo fuper- ftitiose culta Idola , Naturam & Crifin , excufliim Vete- rum anilium traditionum jugum Sc reftitutam efle veram philofophandilibertatem > gratias denique Deoagendas,, quod nos in feliciora hxc tempora refervarit.

Verum enim vero tk. hxy 6c aliannftipcrpro perfe&io- ne Artis noftrae paflim mukis verborum ambagibus addu- ctx rationes tantum abeft y ut cordatioribus Pra&icis af fenfum haclenus extorquere potuerint , ut potius, flqui- dem etiam audiendx fint non fi6be ipforum voces y uno ore fateri cogantur , J\4edicinam hodteque adeo corruptam effe tam in Theoriaqmmin Praxi > ut nihil magisipfi necef lariumfit , quamMedicina, dubiumque omninofit an re- centior prar Veteri (nequeipfaab erroribus immuni) ullam aliquamprxrogativamjurefibivindicarepoflit. Nequeeos temereiftaaflertioneuti, ipfa hodiernatam Theoria^ quam Praxis docet*

Quantum enim adTheoriam ingenere y cui (interiftam non philofophandi Libertatem, fed pfjilofophandi licentiam) incognitus eft maximus inter tot hodic ledarum Medicos vigens diffenft* y &c peflimumhactenus Artis noftrxulcus, dcvgcHTic Theoria cum Praxi etiam in vulgus nota usque adeo^ ut inde non pauciplane Artis exiftentiam in dubium vocentj ipfique Vetcrani Pradfcici, folidiflima fcilicet olim Theoria imbuti, fubinde eandemnon folumipfidedilcant, fed dedifcendam plane junioribus Pra&icis imperent. Cui

)( 5 (fi^-

PRjEFATIO EDITORIS.

(fi fpecialim fngulas Theoriapartes velobitcrtantumpei^ currere quis velit ) non conftat pro Phyfologia ( feu Dodri- na deNaturaHumana ejusque in CorporeHumano effedii- ttibus feu Aclionibus , quibus id non vivum tantuhi , fed &C fanum confervat ) nobis obtrudi ab aliis quidem fcriptoribus (fifcil.optimerescedat, necfpeculationibus fiiisplane indui- geant) Obfervationes quasdam Phyfco-Anatomicas, par- tium quidem GorporisHumani tam folidarum quam flui- darum aliqualem ( neque tamen hanc nifi pluribus adhuc li- tigiis implicatam)Hiftoricam notitiam tradentes^ Natura m tamen Corporis fui confervatricem > ejusque feu Actiones feuad agendum facultates (qaodnomcnnon finedentium ftuporeaudiunt) plane infiiperhabentes^ quin prorfus per Spirttuum portentofa figmenta profcribentes: ab aliis autem a Chymicis furnis inconfiilro huc trahi quasvis Effervefcen- tias, Fermentationes >Calcinationes & c. &C omnia quidem Chymice explicari , prseteriri interim fimpliciflimam &C fanguini ™r %<kv debitam putrefattionem. T>idtetices ipfius quamhucnonincommoderetuleris, ineptas plurimas Re- gulas quotusquisque etiam e vulgo eft, quiMedicis non ex- probrat. Et fic etiam ex Anatomu ( quas cseteroquin qua- tenusMicrocofiniChorographiamfiftit, fcientiaeft maxi- me neceffaria&omnis Medicin^prima ac fundamentalis ) laboribus ad minutiffima quseque extenfis faftidiofiflimis , patientisfimis , qusenam ( ut cum Excell. T>n. D. Stahlio^ Pr&ceptore adcineres colendo > &C hic & in fequentibus quan- doque loquar ) hodieque nat« ccrtitudines ? quot non potius

(\xt

PRJEFATIO EVITORIS.

f Utdelitibuscirca prioratuminventionis taceam Jdener- vorum minutisfimis & capillaribm propaginibus > de (apore falvia , bilisy fuccipancreatici> fanguims fylenia &c. acer- timx, contentiones.

Porro Pathologicam Experimentalis Theoriam infpi- cienti,quantus ibi invenitur HifiorU Alorborum, non de- fedhis tantum, fed negledus plane : quarti interim ( nifi planein lyftematibushsec pars aliquot tantum pagellis per- peram comprehendatur ) (ermones depotefiatibus falmis^ de morbis novis, de peregrino &there ? quam altum contra de Morbis ALtatum > dc MetafchematisfimisMorboru^deMor- bis fecundumcjuidutilibits ydemotuumfubinde immateriali- bzisvitiisfi\cntim\i} IplaPathognomonica Veterum dodxi- naHiftorixMorbornm Experimentali innixa,quam parum generaliflimis Recentiorum de Morbis Conceptibus qua- dret , notorium eft : neque Prognofeos ( cujus tamen e Ve- terum lcriptis depromta^ regulx utcunque reliquas Theorix

e diametrocontrari^paffimadhucfyftematibusinferuntur ) aliaferefacicseft , utiquepoftquam nonpauci Crifiumph- nenon habendam rationem , fed prxoccupandas eas ; &ido- lumiftud abolendum loquacitate nefciasan imperitia Pra- &ica majore omnino contendunt : ^cVrofcopia hodieferein impofturas gratiofis Medicis indignas degeneravit.

Qubdil denique Pharmaciam refpicias y piurima^ qux hic quoad fimplicium quidem notitiam traduntur,

)OC finon

PRjEFATIO EDITORIS.

fi non falfa ( qualiacerte runtquamplurimaetiama Vereri- bus tradita ) faltem Grammatica funt &Philofophico-Phy- fica ( uti exemplo funt otiofe illce, nec tamen femper r ei veri- tati quadrantes de remediorum ipecialiflimo operandi mo- do3 de fimplicium tsedioiis {ynonymiis, Homonymiis ^ de eorundemmodocrcfcendi&c.lpeculationes ) ncc Medic& proin utilitatis > &: videas nonpaucos Medicorum alienifli- mo confilio ZcologU , Phytologu & Botanic&y zcMinera- /^/^planeimmori fcum tamen iftxfcientix^ fi earumve- rumufamfpecftes, non excolend^ftnt Medicoj nifiquate- nus Memoru aliquod fubfidtum in tanta Materu Medic& vuigocommendatac vaftitatefubmimftrant ) qux verocirca Praparationem remedwrum maxime Chymicam, ex poriori vel fuperflua vel fu fpeda fidei deprehenduntur, ut fi Rhetori- cationes verborumlenocinia demasj>etiampradtanriflim& fubinde , pradentiflima(&: quid non?) remedia vulgatiflimis non pofteriora tantum2 fedlonge quandoque dcterioraex- periaris. FormuU ipfie plurinKe, finon peflime compofta* ialtem iesquipedales occurrunt ^ cum tamen nefas fitmagno eoque fumtuofa apparatu uti, ubipaucis fele&is res a^que felicitertranfigipoteft* IphRationalis Empiria* remedio- rum maxime (pecificorum efte&um nonaprioripcrvarias &; vanas in Mufeo extenfiones, aut ( qux hodie ratiocinatio- tf^dicuntury1 rationumcommenta, fed&pofterioriperat- tentam experientiam colligens^ non excolitur tantum non,. fed& quieam foIerterfeLtantur, conicientiofioresPradici conv iciis profcinduntur>8c ex rationalium Medicorum coe- tu profcribuntur. Quod

PRAEFATIO EDITORIS.

Quod vero adipfam Therapiam>(c\\ PraxinAIedicam attinet, fi &C hujus potiores clajfes breviter tantum percurrere liceat: quantisnon Generalisilh, Medicamentorumfecun-- dumfuos eftedtus diitributorum debitam adhibitionemdo- cens/vulgoque Methodus Medendi di£ta usquedum vexata eft litigifs ? quam parum adhuc ejus Pundamentum Natur&^ tn Medendo [ynergia> maxime recentionbus ad animum ad- miffum? quamverohocdeftituta fundamentoeainanisde- prehenditur, Scplaiae aliquibus hinc jareexplofa? (neque enim profe&o adco culpandus videtur Gideon Harvemy quod Methodum A4edendi vulgarem plane rejecerit , quan- doquidem huic fundamento non fiipcrftrudtum quodvis vel fpeciofiflimum Methodi ardificium facillime 6c jure fubrui- tur) & quam damnofetot ac tantxcirca ejus PraceptaScho- larum &;Se£tarum acerrim^contentiones? dum aliiPana- ce<is, alii Turgantia y alii Ven&feclwnes y alii Aquas Mine- rales , alii Martialia , alii Opiata in omnibus fere morbis crepant, aliicontra in totum horum ufum rejiciunt, &c uten- tes illis Medicos magna conteftatione homicidiorum *z im- pofturarum reos agunt , quam peilimx porro hic de Alte- rantiumputatitiaeficaaa pro materix variis correctioni- bus vana: traditiones ? quam noxium de remcdiis maxime JJecificis altiftimum plane filentium ?

Sic neque Jj)ecialem Therapiam , qucejam Generaliora de Remediorum decenti adhibitione prsecepta fpecialius sfflbriis applic&t, fuiscarere defevftibus &C erroribus in pro- patuloeft.Etenim,utperexemplaeamus,cumprimari^pIu-

)( )( 2 rimo-

PRjEPATIO EDITORIS.

rimorom affe&uum cmfx, Plethors, 5 noftro demum (ecula

exijlentia negari coepra fit , qux inde H&morrhagiarum fe~ cundum &tates maxime fieri folitarum 3 &C illas intenden- tium Jldotuum variorum pr&ternaturalwm poffit elfe foiida- cnratio, quilibetfacile videt. Certe vulgaris&folitaPraxis uitra adflrwgentia & opiata( quorum vulgo intempejiivum & minm cautum, quin plane non raro impojlortum ufum cordatiorcs Pradtici non femel notarunt ) nihil iiiis oppo- nitj fatiscontenta^ reprelfum efie fanguinis effiuxum , &C dereiiquo de fucceffuris pejoribus morbis nequaquam foli- cita : qu^eque verfatioribus aliquibus circa hoc negotium proponuntur CauteU Practtc* > non adeo magni pretii fiint* dum; ut d<rvscz<riit harum cumreiiquisTheori^ commentis taceamus ( certe enim non conciiianda funt morbofum elfe, &tamennonfine damno fiapprimi debere J omnino e^dem documento funt, Autoresfuos, ututmaximenomenaver- fentur,, in rei verivateirrationales ita agereEmpiricos, at- que adeo tam facile nocere quam juvare pofle. Eadem etiani eft Febrium tam Acutarum quam Intermittentium ratio s de quibus quot non ukimo hoc fecuio propofitx theoriae > omnes abfoiute malum &C omnino paflive fien- tem morbum declarantes , cum tamen etiam vuigo inno- tuerit maximumefle damnum , fi Febris prxmature fuge- tur, &folicite diftinguendum effe inter fupprelTam Strite fimatam Febrim., Neque Vitia Motuum vulgo aliter tra- ftantur^ quam Therapiam ad Cacochymiam modo acidam modbfcorbuttcam( quamquideminym^r maximeaffectt- ^ bm

PR^ZFATIO EDJTORIS.

/^/cumExperientifFimisPradHcisnon omnino nego/mMo- tuum autem Vitiu fi reve r a adeft n ec adefle tantum fingitur, magis producium fjuam caufam Morbi credo) dirigendo, cum tamt n fubinde caufii eorum materialis non fit3 aut fim- pliciflima Hamorrhagica Aiolimina abundantem etiam qualitateoptimum fanguinem depletura fubfint Ipfum Poly- morphon fcorbutt nomcn vix non omnibus hodie Chronicis morbisindifterenter tributunx,&: ortus inde Antifcorbutico- rumcalidiorum inconfideratus ufusqpot nonpailim a^gros in peflima fymptomata aut ipfam mortem fvpe hodieque conjicit, prouti de his Admonitiones cordatiorum &:invi- diam non mctuentium Pra&icorum non unx proftant. At- que hax de Internorum Morborum Therapia..

Quod ad ExternosMorbos attinct (quorum tra£tatio Chi- rurgis reli&aeft, inftituto nonprorfus lrrationali y cum non tantum extcrna remediorum applicatio^fed tk. Operationes folenniores Internis Morbis fuo qua^vis tempore debi&e fa- tis exercitatam cnchirilin manumquerequirantj quam Me- dicus Pradticus inter tot alianegotia habere non poteft) cer- te defedhis etiam hic hodieque fuperfunt maxime nocivi^nec ullomodo diflimulandi, quod plurimi 3 qui Ejfcacisfimam hanc Medicina partem profitentur > Barbitonfores potius quam Chirurgi fint, Artem quzfiMechamcam fine ulla nedu folidaPathologia? cognitione prorfus empirice excrcentes: quod pauci Medicorum tantum inhac Arte progrefliimfe- cerint,ut dirigere rudiores tales Minillros queant , nedum audcnt:quodporro etiam hiMimflri Medicorum&tQddom

)()( T fe

PRABFATIO EDITORIS.

fe maximam partem fubtraxerint. Quod denique folen- niorum Operationum Enchirifes feorfm in Academiis tra- dantur y non habita fimul Remediorum tam Internorum quam Externorum fquorum tamen debita adminiftratio Chirurgicas enchireies omnino dirigere debet) ratione. Iplk ad Chirurgiam (peciantes Enchirifes Obfletrici&> toti humano genen tam neceflariae, tam utiles , quam negle- dim habeantur , quam inconfiderate &C pr^poftere a fa~ pentibus fcilicet iftis mulierculis > cum maximo totius hu- mani generis damno fubinde adminiftrentur > cum noto- riumfitdicerenon attinet:

Cumergo Aledicahodierna iam Theoria quam Praxis adeo corrupta fit * quid mirum fi hujus corruptionis in- faufli fru&us ad ipfos quoque Artis Praciicos redundent, eosque non uno modo male afficiant. Non ero in hoc tx- dionflimo Argumento fnultus , neque in prarfenti pro- lixius illud enarrabo , quod ncn minima pars hominum infauftum iftum Medicorum opinionum diffenfum adeo odio habeat , ut hinc omnes promifcue Medicos averfe- tur , &C potius Agyrtas 8£ Empiricos quoslibet quam ipfos lubentius adeat , ( unde etiam nata didteria : In ca- thedra quidem omnes morbos infalltbiliter curari > fed ad leftum paucisfimos : Perfettisfrnum Theoreticum ( vulga- rem Theoriam intelligendo ) effe pesflmum Prafitcum; Jidultos effe Dottores , paucos Aiedicos : Novum Pracli- c m no<vo egere ccemeterio ) quod valde imminuta fit Me- dicorum in comparatione ad Veteres dignitas , quod la~

bores

PRAbF ATIO editoris.

bores quidem iis fint ta^diofiflimi^ pramia autem &C honora- ria pro ilfis hodieparciflima &c. poftquam hxc &alia quar Jabefa&atam exiftimationem Medicam fequuntur incom- moda, tum ab aliis, tum ab ipfo ^dutore noftro tn fcrtptis fuis paflim non fine indignatione fufius expofita legere licct.

Quodfi nunc inifto Medirinx&C Medicorum ftatu de Caufis hujus corrupteU aliquis difpiciat y atque cordatio- rum Pra&icorum circa hoc negotium fententias colligat, prima ^Cpotiirimaomnium(etiam^v>/^ trans Alpes Ale- dic& Aliferia feno afitmatori Bagltvo allegata, )facile de- prehendetur decifio & contemtm Veterum Aiedtcorum. Certenemo erir parumper inScriptorum recentiorum ledio ne verfatus , qui ea non in omnibus ferme paginis deprehen- det3 usque adeo fubinde auftam , ut ipfum quandoque Htp» pocratemfimplicem fenem appeliare > (jalermm inique depri- mere^quin coiwiciisproicindere, Recentiores contra modo dtvinos modo Principes Artis appellare primam quam plu- * rimis Medica^ theoria: parsfit , quales tamen ipforum fcripta velplane non legcrunt [ubiridiculuscerte eft autor quidam qui Hippocratem ( for te quia Gr&ats eft , adeoque fecundum rroverbium> nonlegivel poteflvel debet) ferio ftatuifleftri- £le fexcentas fanguinis conftitutivas particulasjaflerit , &£ hinc valde riderjvel certe prxjudiciis occoecati nonintel- lexerunt. Nata peflimo hoc fonte omnia reliqua mala. Etenimqu^ fecundoloco ponimus TPrxjudicia Autorttatis jMagtfirorumi in quibus abolendis quantumcunque occu- fetm re&nttor Thtlofophia> eadem tamen ipfa in Magiftri

PRJEFATIO EDITORIS.

fni &C ejus fequacium verbavix non jurando in fe planc pratervidet)quam longiffime paffini a Natura 6c experi- entiaeveftigiis quibus Veteres infiftebant > in devia quxvis aliaMedicorumrecentiorum maximam partem feduxerint, libripaflimloquuntur, quinilnifiquodRecentflfimi Magi- ftrifciverint veiiuis opinionibusclaie & diftin&econveniat, rettuvn inTheoria vel Verum tn Praxi efle pofle conten- dunt. Neque tertio Phyfica Theori& cum £%Cedica , fub- fidibrum ad 'Theoriamjum ipfa Theoria perniciofisfima con- fufio aiiumfontemquam VeterumNegledtum agnofcit.Sic enim utcunque Htppocratis Autoritas pasfim hic allegari videas, quod fcilicetjufferit Mcdicumconari yutPhyfcuf evadat , quamalienustamen hifce verbis fenfus aflingatur, notoriumeft. Hincenimeft, quodf pofthabitaquamipfe intelligit Natur* Humana confideratione?J remotisfimas qu^que fpecvdattones Phyfica magnis commendationibus ad Medicinam trahantur3quin pro ipfii Medicina venditentur, quodaliqiiiin^^r/^^/^/V^e cunoftatibus omnemope- raminfumant, ateoipfo (velvulgiexperientia ) adPraxin fepenitusineptosreddant ; &C quadratcertein eosquiCon- fpfionem hanc nonfovent tantum fedpromovent infuper, appofite illud Bcccheri alicubide Aftrologis di&um: quod ijia aliena non alia d,e caufa Jldedtco faciant necefjaria 'quam quo& ipficum fuis attotriis videantur neceffartt. Ipfa cjuarto fcribendorum Ltbrorum &\maxime Syjlematumcon- fuetudo in fe quidem 6ptima( qua: enim Medicis a Celeb.i?^- livo fuadetur Aphortfiica Methodus> experienti^quidem

locu-

PR^FATIO EDITORIS.

locupletem apparatum', non autem fimul nexum harum rerumfcientihcumfiftit Jinquantum tamenabufumpaffim tra&a fit3 res ipfa loquitur. Etenimcum lapides ad filum, non filum ad lapides regere boni Archite&i fit y quamde- forme pofthabita hac regula ( fifcilicet non ratio?iesy ad experientiam y fed experientu ad rationes dirigantur y ) futurum fit quodvis Medicum sedificium , quivis facile videt , &C talia tamen efle conftat non pauca fyjiemata, nihii quippe hic eft frequentius maxime in Pathologicis^ quam phaenomena qux ad Hypothefin utcunque quadrant^ plurimum exaggerare > qiuevero minus > licet potiflima fint , vel piane non , vel nonnifi fuperficiarie attingere : ut prsepofteram pro hoc fcopo Librorum interpretationem nonattingamus, dumpro Autoritate talibus Opinionum commentis concilianda modo verbis Hippocratis fenfus affingirur, dequo ifte ne per fomnium quidem cogitavit, jmodo diftonce utcunque Autorum fententia concilian- tur , faltem Autoritatis ergo (negotio dum tot hodie lo- corum communium fcriptores extant y non adeo judi- cium , quam folum otium requirente ) magna oftenta- tione citantur : cum tamen > optimo junice Helmontio, non boni moris fit nudis autoritatibus difyutare <*5%Ce- dicos , fed ad manm & experientiam ft eundum magmfice loquentibm De reliquis prater fyftcma- ta libris quorum maxima pars eft inutilis , vel ex aliis cxfcripta, dicerenil attinet : quamvero Artem noftram

->()()( pefliim-

TRJEEATIO EDITORIS.

pefTumdederint fcripta Formularia , & Practila ( fic morhos Epidemicos excipias ) in Vern&cula Lingua pro pofita, notaruntjam ante me tum alii,tum ipfe maxi- me Autor nofter. Sane inconfulta harc diligentia ^ quam- vis Charitatis Chriftianxzelolarvata ^ omni Empirice fo- res aperuit y &C ut fceleratiftimi paffim nebulones fefe Medica? rei illotis manibus ingererent , effecit , atque ut hodie non T>ecimus tantum ( ut per Anagramma fonat Medicus ) fed unusquisque Medicinam facere ati- deat , anfam dedit. Denique quinto &c ultimo loco ia- ter caufas corruptae Medicinx omnino memoranda eft PharmacevticA JMedtci?u Partis neglettus 5 &C hinc a reliquo fuo corpore infaufta feparatio , &C omnimoda in alienas manus ceflio. Certe Aiedicus a Adedendo dici- tur : quis vero condigne medebitur absque remedto? &C quomodo tale decenter femper inquiret aut pnxpara- bit , qui tritam hadtenus a plurimis infiflit <viam 5 alie- nis femper oculis &C manibus negotium adeo fonticum relinquendo ? &C quis demum eft Medicus, fi bono reme- dio deftituatur ? Revera quod miles fine armis , fine alis volucris , id fine Medicina feu remedio Medicus 3 qua- lis dehinc non immerito faltem in Chronicis Morhis (Acu- ti enim magis Methodo curantur j a vulgo ridetur cum omni fua theoria&MedcndiMethodoj, poftquam nonra- ro talis Affedusantehacmethodice^fedfruftra^tra^tatus, a fuperveniente anicula fcliciter tollitur ; &C vere non

' !* •Ste» /

TRAZVATIO EDITORIS.

amplius( uti o^time Helmontim) denominabitur abOpere tnedendi y fed a dicendo y utpote cujus Ars prater Verba nihil habeat.

Atque utut ha:c|qux ha&enus de Aledicina hodiema corruptela ejusque Caufis ex mente Cel. &C ExperientifT. Medicorum protuli verifllma fint : utut Imperfeciio Artis non paucis confcientiofiorum ( quos inter Hdmontiumy HarrveumycBaglivum& celeberr. Stablium ,priores durimy & aliquando excesfivein fcholasinvehentes ypofteriores mi- tms hoc negotium > attanto cum majorefuccefju urgentes > no- minaiTe fufficiat ) ferio dcplorata : abfit tamen tam male agi cumrebushumanis, utnulla remedta fuperfint qusepo- tius DivinaProvidentia hodieque off ert3 fi quidem Corda- tiorum fere raucamvocem tandem exaudire \ illorumquc mpnitis obtemperare velimus/ufficientillima^optima. Cer- tefi ulceradiirimulatadeterioraindiesfiunt^ primus autem adfanitatem graduseil^ fanari velle: ita etiam,m noftro ne- Sjotiononparimiemolumenti pcrcepturos nos effe certum ci\ y fi ambitiofam De Artis noftra perfectwne opinionem mittamus, 6c folidioris Medicinre avidi decentibus reme- diisitidem ex mente Experientilf. Virorumrecenfendisfuo quisquein genere unanimiter utamur.

Eritvero inter illa Trimum ( fi recenfitas caufatxaw- quam Indtcantia refpiciamus)&:primanum Veterum M.e- dicorumnon amplim dertfo* fed decens & condigna in po- fterum tjlimatio. Non nego, Recentioribmindc a feculo forteplurafuppetere y&C optima quidem>///^//^tam quod

)( )( )( 2 Natu-

PRjEFATIO EDITORIS.

2SfaturalemPhiloJophiam,qmm quoadmagi*Medicas fcien- tias Anatomiam , ^Pharmacologtam y Botaniceny Chjmiam: remedia illis inventa effe pne Veterum rcmediis fubinde prx- ftantiora,, faltem gratiora: Praxin etiam aliqua ex parte comptiorem : ( &: abfit longiffime ame 5 ut vel ullius Recen- tiorum Scripta > lingula fuo forte in genere utilia per fitperius dida (ugillare > vel inftitutas pr^terlapfo feculo pro Rei Naturalis &c Medicinx incrementis Varias focietates litera* rias vilipendere, earumque Obfervationes temere hic ele- vare fuftineam , quipotius earundeminferam usquepofte- ritatem continuationem utiiiflimam ferio opto. ) Ne- cjue etiam is fum, qui Veteres ab erroribus plane immunes credam , cum potius tam in Theoria , quamin Praxi pluries, idquefubindeiatis gravitei^eoslapfoseireomnino fatendum fit, &maxime conftet, Pharniacevticamrem ab Arabibus valde depravatam : Sane tamen quis quoad Hiftoriam Alorborum Experimentalem ( qux tamen folidioris tam "Theoru quam Therapid primarium efi fundamentum ) Ve- temmdmo unius F^^/ Jedulkatem ^quarit^ nedum (upe~ rarit > cum Experientiflimis in Arte Viris difcere, quam do- cere malim: quodvero in reliqua y^Theoria maxime quoad caufarum iiweftigationem^non parumlapfifint3 remediis etiam ufi fint modo efFoetis &c fupervacuis > modo infidis & violentis3{elediorumque inquifitioniparumincubuerint^ id quidem condonandum eft tum ipforum humaniEat^cujus cftpropriumerrare P (& prius egtandemlubentius , cum

non

PR^PATIO EDITORIS.

non experientiam rationibus y ut hodie fit, fed has qualcs- cunquedemumfuerint^ experientia accommodarint) tum maxime lpforum tempori , omnibnsrecent/oribus adTheo- riam (ubfldiis vix non plane deftituto ( quas 11 habuiffent, vel habere potuiffent y longe alia hodie elfet Artis noftrac facies ) nec adeo hinc convitiis ultra modum profcindcn- di funt ; cum judice Bagltvo , indignum iir viris dodis 6c Artium felici progreflui fummopere noxium > qualescun- quedemum in promovendis fcientiis conatus deridere, &C dubium infiiper lic non paucis y an non multo majori ju- re iaudandi iint ^eteref y quod inter tantum fubfidiorum defe&um Artem eousque evexerint , quam Recentioresy qui tot utiliilima fecuii inventa (folam fanguinis Ctrcula- ttonemckcacin exemplum liceat) non fatis penfitantes, in talibus autem qu<e Praxi maxiirum partem inutilia i\mty luxuriantes , Artem adhuc tantis defectibus laborantem non ad majus perfedionisfalligiumpromoverunt.

Occurret fccundo peffimo de Infalltbtli Magiflrorum Autoritate Pr&jndtcio faluberrimo remedio laudanda quam maxime^ at curiofiffimo dereliquonoftrofcculo^ ne- fcias cur ? negle&a ha&enus H/Jiorta Aledica y qux ar- rogantes &C nil quod ipfos lateat pofftbile y nil quod ipfis non ita videatur , redtum putantes animos per exempla efficaciffime doceat , non defuiffe etiam fu- • perionbus feculis flicet ut hodie etiam pauci fue- rint^ veros &C felices Aledtcos y fuiffe etiam ante

XXX 3 Para-

PRjEPATIO EDITORIS.

Paracelfum y Helmontium y Cartefum &C alios Aledicim Reformatores y qui ImperfeBionem &C defeBm Artis fa- tis cognicam habuere : cum vero utiliflimse huic fcien- cias ulterius excolendx horas a Praxi vacuas ego Edi- tor y Animo meo deftinaverim y non eft y cur in ejus laudes hic prolixius difiundar y quas potius alii loco ac tempori reiervo,

ipfa porro Tertio TheorU Phyfica a Aledica y fubfi* diorum ad Theoriam ab ipfa Theorta folidior y quam ha- Ctenus paflim fuit y dtfcretio y quantum remedium cor- ruptse Medicinas allatura fit y & paflim afferat y dici non potelt. Etenim Medicus re ipfa non nomine tan- tum talis cum pro fcopo fuo primario aflequendo fiiffi- cientiflime habeat y quod agat y penfltata hac difcretio- ne non jam curabit de jucundo y fed de utili ad curandos &gros y adeoque ad fingulas y qux ad Medicinam vulgo rcferuntur y fcientias quserendo y quce inde imlitas ad ia- lutem humanam proveniat y ita demum fingulis debi- tam seftimationem tribuet y Neceffarias &C Vtifes in Praxi eliget y reliquas autem tanquam ^Alienas non quidem damnabit , ied fuo potius Joco ac ufu relinquet y quin (quia de ignotis nullum judicium formari poteft) potius3 faltem obiter y fingulas delibabit : c ftridle Medico au- cem foro folici e exterminabit.

Deprehendet vero ifta ratione : Phyfcam omnemy etiam Experimentalem y fcientiam efle fatis jucundam &c utilem,

quin

PRjEEATIO EDITORIS.

qtiin etiam Philofopho neceflfariam 5 Medico vero Prafli- co> dum ceger fanandus eft , oppido parvam ucilitatem af~ jferre. Anatomiam porro tam Corporis humani > quam m hujusdefe&u Zootomicam , quatenus Ofteologiam 3 Myo- logiam , Trtum Ventrum expltcationem, Vafologiam > Nev- rologiam, Adenographiam, pro ufu per univerfam Medi- cinam necellario , pradicc ob oculis fiftit > folicite exco- let : magnifaciet etiam aliquorum pro communi utilitatc in his occupationes &: Enchirifes fmgulares , nec Pracii- cam> quam vocant , Anatomiam morbo exftinctorumca- daverum temere alpernabitur , ( licet fuis adhuc Contro- verfiisnonpaucisinvolutam ) afpernabiturautemjmoodio habebittotiliperfluas^ &cui demum ufuideftinatas//^////- /^taraliqtiorum, minimas qmscunquenervulorumvajcu- lorum difeminationes & extremitates folicite multa cum cura §C txdio inveftigantium , connumerantium y &C odio- fiftimas illas de prioritate inventionis lites. Phjfiologiam aeftimabit > non qua? omifta Natura explicatione alieniffi- mos quosque Phyfico- Anatomicos conceptus paftimmi- fere cehasrentes 5 obtrudit : fed illam qua? poft fufticientem Natura Humam explicationem ufnm partium fingula- rum j, quem Natura in Aflwnibus fuis in flatu fecundum naturam ^xxHzVit^ folicite & fecundum experientiam tra- dit. Di&tetices Prarcepta in fcholts ( non fola Salernitana ) hodieque proftantia 5 folam auream diligendo in fingulis fobnetatem , pauciflima in ftatu fecundum naturam & ipfa

obler-

TRJEEATIO EDITORIS.

©bfervabit y &; segris fvis obfervanda imperabit , ficquc Veritatem affertionis omnino affequetur , quod Medice vivere (h.e. fecundum reguiasin icholis traditas) fit pef fime vivere. Modice autem vivere y fit opttme vivere.

Porro in Pathologicis Htfiortam Morborum Experi- mentalem pro fundamento omnis theorix ponendo non fpeculabitur Verus Medicus defiguris falium y de potefia- tibm falinis y de iis y quse forte corpus humanum lasdere poffent : fed realiter de iis , quse fieri vere folent , ficque demum folidam experientke innixam de Morbis Theo-* riam affequetur , &C cognitis ita Paihognomontcis quo- rumcunque affecfcuum fignis tam Diagnofin quam Tro-* gnofin feliciflime exercebit > nec amplius opus habebit, ut malediftis illis Vromantarum technis in cautiores £c rudem popellum circumveniat*

In Pharmacta diffufiffimo campo (quandoquidem hunc omnem perluftraffe y faltem propter Pharmacopo** liorum Vtfitattones expedit , ) quo fimpltcium fibi acquirat noiitiam Zoologos y Botanicos & Mtneralogos omnino percurret > &C ex fingulis y quse fibi e re maxime fuerint, defumet, nec Recentiorum, Methodo utrobique maxime in Botanicis y infiflere iniuper habebit y ipfas autem de loco natali Exoticorum y de modo crefcendi eorundem de plantarum prolixis Homonymiis y Synonymiis , curiofas fxpcy fubinde tamen falfas faltem controverfas tradttiones fuis Autoribus fecure relinquet , quoinMufeis fuis omncs

mor-

PRAZFATIO EDITORIS.

morbos iis infallibiliter percurent : quoad Pr£parata ve« ro maxime Uoimica non folis fidet Difyenfatoriis (f Ty- rociniis , fed ipfe manus admovebit , carbonibusque eas denigrabit , quo fic oculatd ipfe evadant , nec cred#re de- beant > quae non ipfse viderint. Experietur vero ita in Praxi fua, non prxferenda efle femper 6c indiflferenter Chimica Galenicis > Ahneralia Vegetabittbus , fed eile utrobique quas fele&um mereantur ) Botanicorum poftivas, &c Lhi- micorum fuperlativas remediorum depr&dtcationes non fcmper pro infallibilibus habendas j Prtparationes mul- tas eflc prapofteras , aut fuperfluas ; Compofta diffufilli- ma odio habenda ; fimplicium vero , faltem refpe£tive ta~ iiuni; ufumprx variccompofitis fiibindelonge meliorem, atque hinc Formulas Morbis opponet non fesquipedales, fedquantumfieri poteftaccifas , utfic de effefturemedio- rum tantocertior heri poflit , atque Emptriam Ratwna- iem (optimum illud cimelium poflidentibus iftud , ficut Apiria peflimum eft, &C malus Thpfaurus ) fibi acquirere, qua obtenta non jam fua remedia ( ut Cel. Stahlii ver- bis utar) ut angulofa , fpiculata , hamata , globofa&Cc. confiderabit , vel curabit an effedius illorum e latere vel angulo rotundo vel quadrato , obtufo aut acuto depcn- deat j> fed omncm potius iftam de fyecialisfma opera- tioneremedtorum apricri fpeculationem adPhyficos remit- tet , ipfe interim in Praxi tam Aledica quam Chtrur?i- ca fuanihiiominus feliciflime agcns nec aegris fiiis fola tna-

XX XX ma

TR^FJTIO ETHTORIS.

confdia vel , ut eft in Proverbio „ verha dans 3 atque Arti etiamnum fatis \ongx , quasvis luperliua praeci- dens.

Qbfervatishadenus di£tis > facileetiam quarteicecen- fitx fuperius caufo remedium parabit > Verm Medicm > ft fcilicet cuivis tam Veterum quam Kecentiorum ftium tri- buat pretium y nulii vero infallibilitatem y Ltbros Practi- cos aeftimet non niii eorum y de quibus quod folidam pra- £ticam experientiam ( fubinde tamen non ex folis annis vel numerofaTraxi aeftimandam ) ipfimet habuerint > certo conirat reliquos y qui Adedica utilitatis non funt^ fuo ufui locoque reli&os non plane rejiciat y fedcuriolis &c talium amatoribus relinquat : porro in nullius verba juret s nec autontatibus moveatur y ubi experientia contrarium lo- quitur > fi denique pteftimum morem libros Pharmaceu- ticc-Pratttcos Ltngua vernacula fcrtbendi ( excepto cafii epidemice grajfanttum morborum ) cum omnibus probis Medicis deteftetur*

<Ultim& tandem y quseve ulrimam Corruptelar rei Me- dicas manum attulit * caufe obviam feliciter ibit Verm Aledicm y fi Rei Pharmaceuttc& deteftandam fuperio- ribus (eculis inve&am incuriam non amplius foveat* fed potius (cum nemo multa fimul agat eademque re- £te) e vafta iUa Materia^ Medicae confluge in fuos ufus fe- li^at, non nifi fetetta aliquot fida y atque quantum fieri poteft euporifla remedia ; fi sArcanorum pro

ha&e-

PR^PATIO editoris.

ha&enus incurabilibus Alorbis inquifitioni fedulus incum- bat ; fi demum fingulorum fuorum remediorum ( eminen- ter fic di&orum , nec in gratiam tantum velipeciem prx- fcriptorum ) Pr&paratwni , contra quam receptisfimus ad- huc mos fert , ipfe oculatus arbiter pr^fit y Pharmacopolia c quibus pnefcribendum eft , diltgenter vifitet &Cc. Sed quis demum eft , qui , quantum in hujus remedii negle- duCoiTuptela^Meaica^fitumfit, condigneexplicet, atque noxas inde refiiltantes oftendat, utiquepoftquam Parshxc ( qu& in Praxi maximi efi momenti , quave Arti Aiedtca nome?i dedit 3 quafme Medicus nil potefi laude dignum>) pluribus fic di&is Medicis ufque duminculta , 6Cyix nomi- netenusnotaeft?

Fecit vero , ne hac ex parte vota omnind otiofiieffent, Divina Clementia. Egitenimjam ante plufculos annos hoc negotium , experientia &C fcientia admiranda , invi- dwenonmctuens3 exemplo finepariCeL Autor nofier > B. Ludovici, &ulcus hoc Artis nofira hadenus incurabilede- texit 3 Pharmaceuticamque rem, tanquam Augia aliquod ftabulum Herculeo labore repurgare feliciter aggreflhs eft: cujus proin Aurea Opera cum hadtenushincindefeorfim &C diverfo idiomate impreflafuerint , raroque in his oris repe- riunda, editionesetiam mendisfcatuerintplurimis omnino digna mihi vifa funt, quorumNov^Editioni bonasi inter Praxeos nondumadeo cumuiatanegotia3horas Celeb. Vtro- rum fuafu elocarem. Noneft opus , ut vino vendibilihedera

)()()()( 2 %Tpen-

/

PRASFATIO EDITORIS.

fufpendatur y nec Autoris nofiri Operibus y ut multis elo- giis commendentur, juvabk tamen brevibus^ quoinpretio eafemper habita Cel. & Expertisfimis Vtrisfuerint, often- difle. Atque hic quidem non eft animus ex PharmacU Lu- dovician& toties iteratis editionibm y Gothanis \ Hambur- genfiy Amfielodamenfiy Hafnienfh Lipfienfi&Cc. intrabrevc tempus diftradtis encomium Ltbris Autoris adftruere>quan- doquidem &C pravislibris idquandoqueaccidit : fed judicia tantum aliquot Celeberrimorum Virorum adducere in mc- dium. Sic enim Cel. Dn.D.Scheihammero in Introduct.Con- ring. Annotationibus y audit Autor nofter Vtr tn sArtis Ade- dica Pharmaceutica parte incomparabilis : &cCap.XIejus- dem Annot. Pharmacia ejus dicitur auro contra cara ha- benda, cumineanihilfalfi y nihil fucatireperiatur, fedfin- cera^ &C y quousque enitihumana experientiapotuit y vcra omnia, itaut poft: Angelum Salam &C Billichium ingenio- fiorem Chymicum magisqueperitum Autore noftroOrbis nonviderit, Et CeL Stahltus m Prafatione fpeaminis Bec- cheriani : Ludovicum de Materia Medica illuftriora icripiis- fe, quam ad illum usquediem aiii vel in mentem veneritj alibi ( Diff. de Medicma jMedicin&necejf) Ludavici in Ar- te Pharmaceutica repurganda unicum exftare cordatum tentamen: iterum ( DiJf.de/mpofi. Opu) illum de efficacia Materiie Medicx^ nontralatitia y fed folicbeexperienti^re- fpondente pnmum omnium cordate locutum elfe afterik NequeG/. Ettmuller alius abhorummentefuit, dumPhar-

maciam

PR^EFATIO EDITORIS.

maciam Ludovicianam eruditis Commentariis illuftrare noneftdedignatus : utneque Umverfalis fere hodiernorum Germanica Adedicorum ^Docior , & meus etiam fidelisfimus m Chymicis Praceptor ]frredelms, qui Librum hunc fui quo n- dam Col/eg* tantoin prctiohabuit, ut eumfecundum ede- re novaque Pr^fatione ornare , operce pretium duxerit, eumque paflim infigniffime commendant. Nec denique defuere aliiO/. ^/r/^quosbonashorashujus Autorisfcriptis lpecialius impendere non piguit. Ita enim Cel. Nebe/im} quamvis non addito nomine , ita Konigms Hafileenfis Com- pendium Alateria Aledtca ex ipfius Pharmacia concinna- runt y 8c nuperrime Argentorati Dn. D. Neuterm in ean- dem Commentarium (cribere coepit y qui tamen (forte ob nimiam &Ccurtofam potius quam Aledtcam prolixitatem) non continuatus eft. ZJnrcum eft, quodin Autorenoftro defiderantcum aliis Experientiflimis virisQ/. Ertmullertis & Stahlius y quod fcilicet nimium pracceps fuerit ^ in fi?ecifi- ca fimplictum vtrtute damnanda ; vertim enim vero utut nullo modo hoc laudem mereatur, dandum tamen id eft ipilus humanitati, quae ne in omnibus ab errore immunis eilet , obftitit. Nullo vero modo propterea culpandus eft, quod pafllm Pharmacopceis iniqutor fuifle videatur ; pofl> quam Ipfe quas ( Dtjfertattone II. & III. Pharmacia &*paf fim in Notis adeandem ) aceibiusdidlavideripoflunt^ non deomnibus, (dantur enim §c\\ic bont ' Vin , fux Artis 8c confcientise fatagentes j> compluribus Pharmactdpcrconr

X X )J( 3 fuetu-

PRJEFATIO EDITORIS.

fuetudinem iwcdiis Con/iitutionibfts non nifi ingratiis li- cantes , &C Taxam , Emporiorum Affiuentiis deftinatam indigentioribus ad sequitatem Chriftianam remittentes) fed de Polypragmonibus tantum , breviter de iis, qui dum ijia legunt, fe tattos fentiunt> intelligenda (blicite monet* Ita &C qux in fcriptis ejus aliquibus accufatur obfcuritas* ( maxima tamen ex parte , liparenthefes inter le&ionis fe~ riemomittantur,&: Commentarii locohabczntm, evitanda ) ex eo capite omninoexcufari meretur , quod plura in Le- £toribus fuis (quos non amplius tirones , fedprove£tiores &C Pharmacix vuigaris non imperitos vult) pra^uppofuerit, qux fi afterantur , men tem ejus non adeo difficile eft aflequi; 6c quod Voces &C Phrafes adhibuerit non adeo Ciceronianas, quam mentem [uamexprimentes , idfa&um eftideo, quia non fcabellis fcholajiicis , fed Medtcis Prafiicis fcripftt, &C rebus intentus verborum &C affeciau Latinitatis noi\ adeo curiofusfuit.

Reftat adhuc , ut quid Novahac Editione pr^ftitum lit y indicem. Exhibeo fcilicet Opera Ludoviciana, apix an- tefeorfimvitiofeque, acinfuperdiverfoidiomateedita, &; rarius in tabernis reperiunda erant yprima vice junfiim £tf emendatim , inque Exterorum gratiam , quo &C abiislegi poflint , uno Latino idtomate edita , poftquam Tra£tatus de Morbis Caftrenfibus &C Dyfenteria ( qui, uti de Epidemi- cis Morbis omnes , jure alias vernacula Lingua fcripti erant) c Germanicoin Latinum tranftuli : Se.perfuafusfum , me

Nova

PRjEEATIO EDITORIS.

Nova hac Editione , ne Ttiefaurus ifte 7Jharmaceuticusdiur tius defideretur, procurando, JlIedicamRemmagisdcmc- lcrij quamfialiorummoreproprii ingeniicommenta fin- ter rariorem adhuc Experientiam Prafticam ) publico ob- trudendo chartas &C horas inutiiiter infumerem. Ordmem primo animus erat fervare Traclatuum fecundum tempora> quibus fucceffive editifuntjutita primus fuilfet Tr.de Ador-* bis Cajirenfbus. 2. De Djfenteria. 3. De Volatilitatefalis Tartari. 4. Pharmacia. y. Obfervationes AlifceU. Ephe- meridibus Germamcis injeru. 6. <±Annotationes in Phar- maciamy qure poflmortem ipfius dcmum adjecla funt, ex ejus JMJjtis colle&x. Sed placuit tamen deindc Pharmaciam tanquam fcnptummajus reliquiscum Notis in eamprimo lococollocare, SCordinis, quem omnino noviffeexpedit, tantum in Pradfatione meminiffe. Objervattones ex Ephe- mendibus Germani&Nat. Cur. excerptas non alia decaufa adjecfhefunr, quam ut&hacrationeobfcurioribus paffim in ejus fcriptis locis lux aliquaaffulgeret^deque multiplici Au- toris nec intr aPharmacia^ tantum limites terminata crudttio- ^fconftaret. Dc F/ta Autoris opoictcret ultimoaliquidadji- c\£L tanto quidem magis , cum ea per Cel. Wedelium in fua Pr&fatione defcripta fuifle aliquibus dicatur 5 verumcum Exemplaria edtttonis ver& V^edeltan^ omnino rariflima in his regionibus fint^ 6C Pr^fattolt^edelianain titulis quidem paffim, nonveroinipfolibroreperiatur ^ adeoque a me ut- cunque diligenterinveftigata , obtinerinon potuerit^ ut nec

Con-

PR^EFATIO EDITORIS.

ConciocjusFunebris: pr-xtereaqu^pardmaliunde^ partitn ex ipfis ejus fcriptis colligere potui, ( quod fctlicetnatusft Vinaria d. OBobr. Anm 1 62^. parente vei Pharmacopceo <vel Aromatarw , quod Praceptore ujus Jitmaxtme Roifin- cki fenenfiy quodin loco aitquo ignobtitort Praxeos rudtmen- ta pofuertt > quod Gotham poji delattts cum D. Glasfoquafi Jblus Traxin exercuerit, quod pojiea Archtater fattus Prtn- cipem fuum fequi, & cum eo frpeper piures menfes domo ab- ejfe debuertt , quoddenique 1680. d. 3. Sept, marafmoSentli obterit, annoxt.ff.) adjicereplura nonpolTum, fiquxve- rofe obtulerint , alio loco atquetemporemeea communi- caturum promitto.

lnpr^fentiergonilfupereft^ quamutT*, quis, quaiis, quantus fis , Leffor Aledtce , obnixe rogem , velis meam hanc qualemcunque opellam benevole interpretari 5 Ope- ribus his Medico tam neceffariis tam utilibuscondigneuti, omnemque in id operam impendere , quo Ars nojlra tan- dem ab omnibus fuis Corruptelu repurgetur , atque vere Aledtca Cit > tam in aegrorum &C Medicorum reciprocum commodum , quam ( qux ultimusommumnojirarumattio- num Jinis eflo ) in SUMMl ARCHIATRI ^ternam lau-

dem &C gloriam.

) o (

AUTO-

»Y5l 4*3 4 ' <1I

€*& eSS» 3> £4& ei&t^s^ 5/>fc9 &a& "jkj* CkJWJ dfcS &>2& d&

AUTORIS PR^EFATIO ad Le&orem. *£/3*ftss3<& contentius £f ex condudo

^^Wn^^^^j ^fi P^axtnmedtcam adortremun pr^fcrtim iistum ^I^O^^^^ *n ^o:ls * u^ Vharmacopoliorum apparatu plerunque , w^Sl^kv : Cbirwgonti?} adminicule perfrequenter , frequentius autem adhuc fufjicientibus Climcorum impenfis [ pr$ curialium confuetorum complemento requifitis f\fere pemtus deftituebamttr ; atfc adeo ftpiffime , [ quo in exemplum qu&dam referamus , ] nec continue Febricitanttbtts , Plcuriticis , Apopleclicis , Fuerperis ;nfuppre/Jtonibusy [ettam pletbora prstfente, morbi tcnpore adbttc commodo ] venam fecare ; nec Colicis , Dyfcntericis, Apopletlicts^ NcpbritictSjfjrc. Clyfleres prafcribere poteramus : nec ob exter- t/os illosdtfectus facultas fuppedttabat>ut clientes noflros inlanguortbus que- teUffcfuUytx tus quidemjot tetiesg*(pro fattgcnttum quorundam more) vartatis Topicis htnc inde perungeremus , aut involveremtts : * Intus vero tot Rewauorum gcneribm ac Formuiis , [ttiam ad minoris momcntijym- ptomata pr&tcr realcmtamennccefjitatemdircclts^ quotidie tracJaremus ; aut nenthilnon egtffe videremur fdifpofitafaltem circa leclulum phalange rninrn morigeros obvallaremus: ideft , [qub compendio mcthodiceque lo- quamur , ] poftquam hic non dabatur locusy ut longas in pr^viis prjparanti- bus> & (pro primarum viarumfabttrra} fubfequis internis vel externis Laxativis aut Purganttbus , (pro dtffonendo fciltcet fubjefh ) moras fccun- dum confuetudincm magis , quam fpccialem affeclus exigentiam neclere- mus : Autpofth/tsveliliasvenxfecitones tnter unum alterumve Appro- priatum ,* totinfuper exoterica ac {genuinarum indicationum refpeffu) revera fupervacanea yfepeque magis noxia , *lulebos> Emulfioncs > Condi- ta, CMtxturas ^confimilesfy Trageas, <JMorfit/os> ejrc.feu liberaliorisat- terationis ^feu corroborationis aitarumque intentionum , ( at direfle haut- quaqttamtum necefjariarum ))gratia, in aciem aut pro Colophonctandent

]>re«

1 P R £ F A T I O

predncertmm : Vel demum in urgentierum indicationum comflementum

dtffnfes inSolariaqueque, Lnnaria t Be^oardtca , Gemmca^autin ^Ana- lepttca y ( Margaritis , Ga//ia} Alcbermes yprechflortbusve oleis pr&terrern turgentia )fumtm faceremmx Breviter ^poftquam ftc quampltlrima , qtu vet nonnut/arum finguiaritas extulit , * vct PracJica pajftm ( e Galiorum , hijpanorum^ltalorumrecenfitis^of/at/squefententiis nat^ , ) mbtsGermtt* tets tmitanda imperant , * tnfuper bahere c&geremttr^ tx adverfb vtro wa- gnum illud oportet , necejjttas nos ad necejfaria tantum atqtt: pauc/fftma qaadam > prafentiora parabii/oraque compefteret , identidemquc jttheret , ut (fquidem o0ciepariter atqtte expedtatiom mifererum fatisfacerevelle- ntm y ) mn felum cite > tuto acjucunde > verum etiam parzw comvendiofe- que curaremus : Atqne viam ham ( quxm ab initio tet extcm& diffictdtates ingratm muniebant) incedentibm > & qua ncceffita* tiicei ob tot emtffionis peccata trepidantes ) docuerat , in reguLu versentjbm , sres nihilomhms ex fententia , ( divina benedicfionc ) ccderet , faiHtssjue aiiquotfpe£ificis9 *c C4nftmili&&*', aftccJui Mecbanice quafi, de- kkoque tcmpore oppofttis remcdibs , { etiam fimpltcijfimk ) idem efficere- mus y quod alibi per multtc* circnmitiones , aut^arids pharn&eorum accu- wulauonrs \ (fiepe minmfdictter ) qu&rebatur ; &bfervavirnm tum , &fa- $'ts tnteUeximm , quamplurima in aclionibm neftris { varia qutdem de ctu- favarioquepr&textu , ) communiter tmperari vei adbiheri-, qua tamen in rHverttatt plane Juufrufiranea vet fuperflua\ qn&que natura tanturn to- ieret, dumpcffrnodum egregje contuliffe credmtur^ (*& w permultisVe- n^feoitontbm > Purgationibm , Alteratiombmqne vidtmus) qujtqtte cura- tionisfeltcitatemaut celeritatem pottm proteltnt ; aut fakem wflar Adia- pbororumfemet hzbeant^ non noceant omiffa , nen juvent adbtbita . H<tc Hamcn emma cum nihihmmm mHiiisimpenJts^majorib^f&epaiati fanita* tisve f&pe ( fi ita loqut litet , ) vexationibm rsdimi pafftm cerneremm > ^ommode verb hftrari vel concentrari peffe , imb- magn& dscHmbentium Gmeiumzntd dehere viderentur : Conjecimm tmc tempork ebfervationes & cegitatanoftra inchartas \ editurtfortaffe\ ceujuvews felemm. At Qum eodem tempere Helmontii , ( Defdummnquam fatis iattdati ftagtllt vel ftcjcitabuli ) le$ieincrcbcfcer€t+ Glauberm perra m priortbm fuefde qui- iusdamftmtliur kaut wcenymcnter mwtrttiacpojtmedum Zwelferia-

M

AD LECTOREM. } animadverftoncs locttpletiffim^ in publico fieqtteretrtttr ; abjccimm c*~ ram iftl&m: donec paucis abhinc annis nos non nemodcnuoadoperis , quam ex alio capite , aliumquc infinem fua tranfgentis , ) reviftonem exci- taret. Vndc horis fiucciftvis reaffumfimus laborem , ejr cumreccntioribus fcriptis an/plius eademoptra conferendoy hoc qucdinde (pro parte qurdem Pharmaceutica ) natum eft , dtvul^ari nunc pajji fttmus : idque eo tandem lubenttusy qttodpofiUudatimodo (cy Itcet fupprejfts fecretis cjtts defilttuamur , in plcrhrj; tamenconfiliis fuis pracltcis yfub accuratiore ajfecluumfenfitA* ttonc nihilcminus imitabilis) Helmontiiy F. Sylviiy Kncefelii , altorumque verfatiorum monita , ad compendiojtorei curationes , aut mage fundatam Praxin ( quamvis diverfimodc pr$ lecorum attt intentionumratione)^du* ccntia ,nihtlominusvideamus , dtffttftsftmos tllostn cnrationihus proceffias , antiqttarias fine probabili ratione traditienes , fjrambages fitpe plus quam gladtatorias adhuc dum htnc inde , non finc multa decumbentium macera- tione ebficrvari : Dum tnterim Empiricus fiorte fupervcniens , fiimpltci ffe- afco vel drafttco , ( ceu hodieque Emetica ejr Optata timidiuficulis adeo cxofa fiunt , ) ajfecJum diit methodiceque yfed tncaffkm traclatum toUtt : aut cundem alius Medtctts , qtti agendi modumy adhibcndi tcmpus , ejrc. in rc- tncdiis conftdcratius attcndtt y ejr naturam morborum curatricem , tunc tantum ubi deftcit ,juvat\ neutiquam vero accumulatis indies pharma- cis inlucia fita turbat , vel impcdit , pauciffimis , ejr ptpc vulgatifftmis per- curat atque htnc Artis ignaris velTyrontbus non nift fccrettftimis fua per- ftcerc haut infreqttentcr credttur : quod procul dubio anfam poftmodo dedit0 utiftt (morbo hodti frcqucntifftmo , ) *tunc dcmum fie cenfiummatos fore crcdant fi hujus vel tllius famigcrattoris , Practici , ( pr&fiertim fua domi di- dentis) Spiritus , Tinciurasy Pulveres, PiluUs , ejrc, formularum dcficri- pttonesyfitb fpeciali fingularitatum expec7atione collegerint, * ejr cmpiri- cZ>stantttmy ncglccla confummatiori Tbeoria, curatiorique methodo pofi- modum prtficrtpfertnt. Sttficepti laboris nos non ptrnitebtt, fi vel hofum fialtemaliqui perniciofiamiftampcrfiuafioncm tnde cxuant ; tjr vetittciden* ter comprehendant ,morbos etiam ftmpliciffimis ac vulgaribtcs &quefielici- ter curari , dummodo cum judicitt yficcundum fubjecli naturam atquc con~ ditionem adhibeantur , Dc qnibus altbi , (quaftaltera traclationis hujus partc 7)in QbfcYVAtionibusferumfilris , fii tcmpus ejr valetudo feppeditabtt,

4 AUTORIS PR^EFATIO

d*ffn(im dicemm* JDe catero , qu& in iibeiio de voiatilitate Salis Tartari > antetriennium publtcato, in interiineartbm fortaffc nonnulhbi obfieurior* vifafiunt , diffiertatio b&c hinc inde ftmiliter dtluctdahit. JZua* vero dc Taxis ejrprivata DiJ}enfiatione>( materiaequidemodiofilfima ) tnqmue ta- vsen , & in nulii&sjwtfjudicium bicpropcfiuiwus > ohntx;. rogapms , nc un- quam d quoquam finijlr} accipiantur. Nemini Jmm irivtdemw com- modum : nemini opinionem noftram oltrudtmm. Nemo t/imen nobis ex adverfo exprobrabit ,Ji Medici Medicis ma)m nonnuliibi emolumentum Agrotisque levamen , ( tanquam preximim mbis obflricfis , ) hac tempefiate vovertmtts. Et b enc fit oinmbm , qut forfitz n confiltis btfice non indtgent ; optime autem , qui fingula dextre interpretabuntur. T^cc enim cum ullo temere fuper hac re unquam ittigabimm , bonas bo- ras melius locare gnari , cjr fufficirntium re/ponfienum , (fub fingu- larumpagellarum inter Je9& cum inftituto htcnofiro coliationc ,) probc mcmores* Siqua verb concifim dtcia , vel invicem minus contcxta vtde- buntur , attendere talia (fieramus 3 ) definet , quisquts vix binas fizpe lineas citra interrupttonem^ (pro condttionis nojlra rattone , ) exaratas henevole inteiiigct. ^uod aliena qu&dam, five adfingulas Claffes dtre- cleprofecloncnpertinentia ^in iuflrationis decurfiuhtnc wde inferuerimm y fimiliter ne Lcclorem ojfendat , cbnixe rogamm\ cum ob materia , iabo- rum , Procejfuumve convenientiam , veiobpoi-ychreftas talium vires aliter fere feri ncn potuerit. Prmcipio totam materia medtca confida atto- nem per tria tik 3 vuigo fic dtcla , regna inflitucramm. Cum autcm in Turgantium cenfu cunclorum fimultanea relatio }fiub pagellarum harum recenfione nuper bcne fiuccederet , inreliqim tiiults idcm , q^amvk mino- ri (neceffu y tentantes , femcl infittutam traclationem de novo revocare per temporis brevttatem nvlumms, Si qu&d,impr.tte?mi(Jafueri?it^ uti won dubtt amm ymateri& vaflitas procul dubio excufabii , quod definmiis ex iviftituto dicluriy quorurtdam oblttt fimm. Decttero, qut medtocri- ter tantum (ceu incipientem quocjue PracJtcum decet) ujhatiora Difpenfa- toria , Pharmacopceiat y Chymta^ , Tyrocinia^ B Jiiicas , Armamentaria^ Antidotnrta > ejrc. hattenus edtta percnn erit ; Taxas ufitatiores pauium Cu- ftrartty Manuaii praterca cxercitto finguU vdpotiora fiitern , Fulcam €xpme?Jttac[ue (uccejfivc /ubjecerit * atque fic prater confufam noti- f&fc V ■ ■^W^HFJ'^ tiam*

AD LECTOREML g^r j>

ti.im , etiam Odorem , Saporem , Colorem , Fondus atque Molem > * rea- lem infupcr ( non accidentariumaut pntatitium eltbellis veltraditionibus , ) cffectum cujttsltbet fibi tndies magis magisctue fxmtliarem reddtderity defe- ftus ijtos prowpte fnpplebit , (jrfimul fententiam no/fram non folumin complicatioribm haut difficulter affeqnctur , verum etiam in nonntiUisfor- fitan , pro tracfn u m ac circumftantiarum ratione comprobaiit, 2{jc enim cpinionetentss , feddiutinaexpcricntia (hic locorum aliks liberiori , ) for- te fatis ( irt tan tttm ) confirmati , cjuicqttid hsrum efl , fcrivfi.*yms. Giude- ptusque \hinc. anprimc , quodin recemtoribtts qnoqne verfitiffinorum quo- rttndam Vtrorum Itbetlis battd p.wra * (ceuw eandem obfervstionem in Cbimicis , <^4natov,<c:<Htque Mathematuis plurcs incidere poffe , novum nunc non eft , ) *fimt!tter relata reperiantur : ftquidem afiks nocentim nil txtfttmamus , qukm ex unica , tumultuaria vel accidentaria annotatione y citra repetitu neccfifnritts a nimadverftones ejr circur^fiantiarum penfitatio* ncsquidpiam ( dptrtic nUtt qttifiad ttnivcrfxle ) concludere : "* cnm m?i fe- pe unHofoid negotto /uccedere foleat qttod alteri nulUtcnm^ aut non ntft pofl ccmplures repetttiones* Scd b&c de inflttuti noftri ratione bafifenvs fufificiant*

'"V

A 3 /N-

\& j£#$#?£U?r l£ $ $ # $ $

*S r^fc. ^» *V r\4. *h. ^vl «^, *^ «^, * sl *al r^, r\_ «-^

I NTR O DV CTIO.

Uod pei> multa Pharmaceutices infti-

tuta mcdendique confuetudines, fuis equidem dc caufis pedetentimfuperioribusfeculisinve&£,mo- dernonunc, Germaniaequenoftrse quamplurimis, prasfertim incerioribus tra&ibus ampliushaud ad- modum conveniant, adcoquidem in propaculo eft» utquocidiana Pia£ticorum,(easvci ingraciisincer- dumobfcrvancium, aucfubdu&iori medendi racione nonrmllibidc- ciinancium, ) exerapla, cociesque ha&enus defuper quaificas incer- polacionesdiffufittsadducere> planefic fupervacaneum.

Quodaucemneciftxlmmucaciones fub'diverfis pharmacopceia- rum, difpenfatoriorum , &c. item conftitutionum caxarumve ticu- lis ac variationibus hinc indc ufque-dum propofitae, requificis illis ( pnefertim nos, clicncesque noftros incim us conccrnentibus , ) aded fatisfacianc , auc coc defideria fufficienter undiquaque levenc, fimi- iicer profefto diffiterinequimus : * & in proclivi, ni odiofiffimum (adeoque prxcer infticucum noftrum ) foret * , id per fpecialiomm quorundam rccenfionem & collationem oftendere.

Breviter proindefolum &:generahoriquafi in re liquida pertra- datione, (decaeteroingenueaccitra cujuspiam vellicationem) im- pra:fentiarum perquiremus , numne infuper alia quoque acceflbria, cautelas vci compendia dentur , quorum( ad pnedi&a cxercitaciflimo- rum Virorumconfilia)acceffu&obfcrvatione, totumhocnegotiura cum traditionibus confuetudinibusque fuis, hodicrno rerum ftatui, quamplurium diftri&uum exigcntias ac fpecialioribusproximiusfub- terverfantiumconditionibus ac commodis forfitan adhuc aliquanto inagis atque pcnicius applicari , feu ita ( quoad ejus fieri poflct , ) infor-

mari

AD PHARMACIAM INTR OCUCTIO. ? mari queat ; ut { fs compendio fingula con junctim eloqui voluerimus,) deinceps nonfolis faltem urbium en.portorumque aflfuentiU, atit ccnfinio- rummaritimorumquecommodtt ztibtts , vet auiarum tantttmopulentiis , di* ttorumve crurnenis paffive vefpondeat \ fed mnorum qttoque gcntium oppi- dis 9 interioribm{pattciorurnque hinc coixmcrciorum redituumque }traxli- hut, &gregariorum facttltatibtu { fuo qnodvis tngenere ) quadrct. T^e por* fo adhuc dum tot anttqttiorum ptacita > modos ac medta , ( noflratibus nunc oppido tnconvenienttora , )qtt.if pr,tfupponere , aut tenebrarum ftpcrio- rn avi rekqui&s , * ejr qtta amptttts tune> ( e fimplici quorundam ajfenfu , vel irivalifcentepoflmedttmcomponendi cacocthe, nimtave Cbymicorum txbo- rumextenfione ) nata funt , * ' prdterutlamneceffitatem adhuc dum htnc in- de retincre videatur ; aut ex adverfo Exterorum nunc confttetudines & topicaadfcrtayin mediam quoqtte Gcrmaniam ind.ffrenSer > (qttamvis mo- rc r/.orbovemttttisho^tequcfitfrequentt , \ftmnttntrodttcat \ vel correBio- nes ( compluribus equtdem neceffiirid* , ) uttra modttm tamen , & ad nsinufffima , quoque , non fine fruftranea Uborum fumptuumque multipli. cxttinC) & ftpe gmttarumperditione , tantopereextendaf, ficque vel ac- cidentartb tn cattfi fit , ttt per tottadioforttm , cariorum , ingratiorum^ (an-

iuidtornm,infnmma,totfupervxca>icoriirn coacervationem , his vcltllis \caufsinflttut \m\ dccumbcntittrn (altds fatis affliclorum ,) fortuna, vel fjtxtum amplitist) atcrrem tfiltgantur; ipfsve curationcs (magno Medi- corum opprobno & s.groterum damno , } haud rarl hinc pretrahantur. * Nc diit/que ptffivis quorttmlthet emptrtcorum abttfibus indtjftrenttr adco pateat: * vcl exotertcorum pnvatos felhm redttus nequicquam augeat , *attt prxconceptistftorum opiniontb&s nimtum favere vel inntti deprehcn* dattir. Sed ( fub fatubrt nonnullthique taudainttter ccepta permtttatione , ) recentiornrn potitss ebfervatientbus , cultiori methodo contractiorique Me* duattoni tmpofierttm aliquanto intimiits reffvndeat : fobrid prttcrea , ne£ luxurtanti Chimis, Polychrefiorum & ettportflorum fttfficientia ,neftra- tium demque conflitutioni ^ffccialioribttsqueeorum {protcrritoriorumra- ttone ) requtfitis , aet&teriorum fufftriis , miferorum neceffitaubm , profef- fionisque noflrd gratioftsftmis premiffis proximius , & ita adaptetur , ut tjuod rei caput atque fummaeft , fecuti ?noderni, & immedtate magis hic tmplicitarum perfonarum {curantium aut turandarum) majorem ali-

quanto

3 AD PHARMA CIAM INTRODUCTIO.

quanto , quam alrenigenarum hic confuetudinam vel perfuafionum rationem babitamfuiffe , indies magis magisque compareat.

Magna cquidem ea func poftulata : nec adeb abfurdi fumus , uc i/oca unquam perfc&e confummari poflc credamus tanrum abeft ut acccftbriis hifce cogitationibus vel obfervationibus fimpliciccr fic&: in folidum refponfuraputemus : qui probe gnari fumus dcfukatorias vulgarium, vel cerrenis nimisadhxrentiumanimarum variationis feu circumcurfitationis, &quomodocommuniterpartimeant, qua (vel cum difpendio burfae fanicatisve) icur; partim vero falvatorem fibi undeundequ^rant, quiproconceptaopinionefeucitius, feu jucun* dius, minuciorive precio curec, auc fe curare poflc ftrenue cancum rnentiatur. *Nec infruniram, &c anobismecipfisfaspeperpublica- tcsnoftroidiomacelibellos Pra&icosacque Chimicos, ( egregio ca- ricacis zelo Jfomencacam Iicenciam*, unquam ( eciam ubimaxime cavetur, ^infolidum ceflaturamfperamus. Sufficietnobis , dumad cxhaurienduni tot requifitorum ambitum typus hic nofter plenarie vixCuf&ciet,fialiquafaltem e refiduis incommodahinc nonnullibi amplius impediantur veldetruncentur ; & Medtcis dgrotisque tantum altquot emo- lumentorum qusfitorum manipuli ulteritts accrefcant: vel fi tertim quis- fiam Q uti dies diem docet , & qu<e nofiro nunc quadrant ,fequiori forfan jt- culo haut adeo convenient , infiituta cujuslibet [publtco bene voicntis) cogitationum cotlatione perfecitus aut accommodatius quidpiam , pro tem- porum ac traciuum ratione > deinceps eruat : aut tandem (i modo ( ab unx quidem parte ) Incipientes folum aliqui , ( in vafia tot remedicrum cenfluge^ hyperboltcaque complurium commendatione> circapotiorum aut contracliori praxi aptiorum deleclum perfrequenter hafitantes , ) modum hinc qualtter £uuq\ faitem invenertnt,qui perEuporifta Poiychrefia debite fecuriusve ince- dere^vulgatiffimas Secretorum jactitationes aut venaturas{contemnerey *aut UMyrotheciumquoddamprivatum , parvo conftans ', & compendto- fum , ac fufficientiffimum tantifper ordinare * , aliisque praterea Eupraxias adminiculis acliones fua<s fapiu* notatis diftricluum ac cltentum circumfian- iits aut defideriis paulo penittus applirare queant : fique demum {&ab alte- raparte{ fectisfentientes , & vulgartbtis medtcandt modis confuetudinibus- qtte mmtum fere adhuc dum nonmUibi dantes , tnde quavis ratione vi-

deant,

AD PHARMACIAM INTRODUCTIO. 3 deant, eam nondum ejp , attt unquam fuijfe rerum ac tradttionum Pharma- ceuticarum pcrfcciienem , aut abfolutam quafi neceffitatem , ut {Itcet iflU haclenus autorttas pene autbentica , ctim ficia tewpot is pr^firiptioney non- mtlhbi y prafirtim ab altcriusordinis 4'ttprcfcffionis homimbus , fuerit at- tributa) immutari tamcnintbt cjuidptam, velinterpo/ari , detraht , aut C (p^wfiorum quogf) quadam penitus omitti nequeanty neve debeant.

Proindc , (quo opinioncm noftram aut poftulata, expcrientu diutinahaud dcftituta, proqualicunquepotiorum adhuc defiderio- rum complementoquafi, tantifper profequamurQ fiprimbcvaflaW* officina/;um , per avorum a/iquot decurfus congefiorum , authccipfoficulo, Qvariattonis correclionisve caufa) Pharmacopoliis ampliuspropofitorum% & adhuc dttm tndcfinitorum Jylva , tantitm pauca quadam , at tn quavis c/affepotiora efftcacioraque , quousqtte Itcet gratiora , rjr vernacula, aliasve parabt/iora fimplicia , Stmp/icibusfy propinquiora poljchrefla feligerentur: fecundby ft {inter hac) Compofita , (qua revera certos in affeclut aut cir* cumfiantias neceffaria vidcbuntury) ut numero haudadeb magna Junty iti ferio deinceps fccundum compendiofiores nunc , ejr natura artique magii conformes modos atqttc procejfus , citra confuetas ambages ejr vanas Jum- ptuttm profuftoncs prapararentur : ac tertib , cuncia hac tolcrabiliori , quam baftenut pfjfivefaclum efi , Taxa feu precio venundarentur: fique quart* demum ifiamcdicaminum , (proprie diclcrumy & pro curationis decurfu revera requifitorum^ Praparatio ac Dijpenfatio , eculatis ipftus medici ma- mbus\ ac prafentaneapertraclationi ( mforfttan vulgaribus prtgnantiores ab utraqueparterationes alicubi obfient, ) injolidum rc/tnqueretur: A tquc adeo in paucis tantum hiscc quacdam immutatio , ("pnblico tam pro- ficua quam neccfiaria,^ Pro cujuslibet territorii ratione inftituere- tur ; Qaqueac totanunc dte Theoretica nofiray imoipfa Jpecialis Methodi medcndipracepta [fubnovis indies experimentis ej? obfervationilusy] in- terpolationinecdum finita fimiltter Jubjicimus > ejr Politica [ Pbarmaceu- ticis illisfane longe confummatiores , antiquiores ,fanc7ioresque] ccnfli- tutiones tenpori pub/icaque fa/uti , fuperioribus annU immane quantum cefferunt , amp/iusque cedunt^) Omnind tiim putamus , quod paucis hifce fic transaclis , ( (imul tamen qua Medicum Chriftiano-Politicum decent , ejr *b alwfuftus , prtfcrtim de fugienda morofttate , negligentia.

io AD PHARMACIAM

avaritia ejr jaclantia , tn fine claudicante > traduntur , obfier v.xttsi) To - tum hoc negocium cum difficultatibusfuis, (aSttuc dum per quasvis conftitiuiones paflim inerncndabilibus,) infigne planefenfurum fit le- vamen: quodque per ifthoc medicandi genus qu.implurimis , (hu- juscemodi accommodationis perquam ind igetuibus) tra&ibus, ple- risque fimiluer ac pocioribus Temporum nunc , ac Clinicorum re- quilitis admodum hmcfacisfieri quear. Nam , (quo potiora faltem expendendaproponamus,) principto agrot anttbw {/nnotorta hodte Rei pecttniari^ anguflta actantum non omntum hinc pltto quam qttotidtanis qu&- relts,) comptures exccffiva fupcrvacu<£(fe expenfix reducijic , feu cemvendi- fieri y eademfc fimul ratione permulii Procrafit tui Mcdtcorum

averfatores , ( qui velfola fumptuum communtter impfiidendorum , aut angnfliorumfacultatum caufia , quidvis inde pattunr.tr ; tui de tmforii* pharmacopoU , vetuh.rumve confilio experiuntur prjtfs * quam Medicum [re non raro demum defperata^ adeant) haut infrcqmflter magis alitci ac devinctripojfient. Eximerentur porro mtferi tot ac tantorum Amyflt- dum iEmbammatum > Cucult&rumqueturgentiffimorum aliorum^ (prjter ullam neceffitatem) ingratiorum concurfiu plmqttam creditorio , e mmia prafcrtptionum antiquiorttm obfiervantta , hodiefc nonmtllibi frequentk quemtdmodum &fruflraneailU Macerattone , qua per curationem , (vul- gationbus tantum infuffictentiortbusque formults ac modis , ad rentten- ttores quofe erraticos , complicatieresqtte fikpe nunc ajfieci/ts , ficundhm Praclicerttm decreta , traclts,) nequicquam attentatam , paffimadkuc dttm ebfervatur, ejr decumbenttbus tot naufeas , averfiationes , planclus^ aut plane conditionata (de nongravando) poflulata exprtmit; veladmodum %infuper cattfit eH , ttt Medicesmodopenitusnegl/gant , modo re demumde- fperata vocent > aut tumultuarie alternent) vel tn cjtt&vis Cimflonum > Chi- micafirorum Ardelionumve conftliavenaliave pharmica , * irno nomiun- qttam in remediaplane prohibtta pracipitentur. * Pr<ecaverentur fic per- rnuitiy fidpe fiun fli Pharmacopolioritm errores > per confiufionem > permu- tattonem> aut infujficicntem , inverfitmvet attas negl/gentiorem remedio- rum prxparationem , (i?c> non folitm Agrotorum fianttatem , fed Medici quo • qtte fiamam ut plurimum fimul h tut perfuncJorie ajfl/gentes. Pracidere- tur admodum occafio qttaEmpirtct \ {altas minusplerisfyin locis coerciti,)

INTRODUCTIO. n imprimk autempolypragmones Pharmacopo/a , divulgatis & arreptisper ' vu/^arem rccepttsmum elegantioribm ant pr&feniiortbus fiecificis , pc/y- chrcflis , ecrttmq tic formuiis vtl adhibendi modis , (quafi patentiorem ad~ huc Jer/cfiram naclt) eo elatius ac imprudentius , per exiflimationis noflr£ firagem, adp/cbejorumplaufus nummorumque captur ns magismagisfcim- poflerum graffaripojfent , Pharmateuttci apparatus poffejforcs , Provijorcs, aut (quique tandem^) Difpenfatores , tot fupcrvacancts expenfis atque la- • borwtu , ( quos tadtum tandem , negligentia atqueconfujio , imononnun- quamdamnum non unum fcclatnr^) admodum fic eximerentur> Jpfi tan- dem Medici mxgnam anttqud autoritatu acUbcrtatkpartem kincrecttpc- rarcnt : ncc amplius adeb Difpcnfatoriorum arbitrio Jormulisfe intbi au- thentifatis , (fape non finemtdtis curattonis tncommodis) alltgarentur j fed tdjingulariora quoqttc feu feleciiora qu&dam (exa/iocapitepetitay necexo- tcrtcorumprttjudiciis ve/ abttfui indtfferenter expcncndaf) campo hiclongc liberiori excttrrere poffcnt. Praterea patentiffimam nancifcerentur viam ultcrius w comptiorcm Mcthodum > convenientioresfy remedtorum mo- dos inqmrendt : Proprtis non a/tcnis ut haclenus oculis viderent ; ejrpro- priis idqtte fecurius quam a/ienis mantbus tranfigerent , quod caput reiinti- mtorisfo PracJtces, *& (inprsparationefua) indtcibt/ifepe accejfbriorum proporttoui vcl traftatiom (non fine dukits indoclorum aberratiombus) cxpofitum efi. * Prjtcrcahant adeo fic (vu/gari cxprobratione) luerent^ tanquam acceptum aut patratum , quod { cttm vix obulos aiiquot indeba- buere, ) Pharmacopolia abjumjerunt , autpeccarunt , Medicis itidem tum injonttbus, Necopus forctper-multis , doclijfimis quoque , (^quod nonfine cordolio fcribtmm, ) ut cum foflra hodie quafi nulla ve/ parctffima , Jfi- pendia vero raro ( qtto anttqua autoritatis tantiim quandam quafi um- bram tueantur, ) Jufficicntia Junt \ de privatis interdum quetis cum iis, qui olim pro fcrvis , nunc pro dextra habentur , indccenter tranftgercnt\ aut ( contra propria confiientid tcfiimoniumy ) c maledtfta t!/a Vromantta, luce/lum quarere , vel quo nihil non egiffc vtdeantur , adhuc inconve- nienttora nonnul/tbi traclare , de miffo fanguine quidptam prtdtccre , aut Jupervacaneis vifitationtbus femet ejr tgrotos aggravare cogerentur^ m forte DoSypaterna harcdttas^.ut exoterica retfamtltarisratioprojejfionit fufientaticnemlcvet,ejrs. Qux terciadifiercacionefufiuscxpcndemus*

B % Sunc

IZ AD PHARM. INTRODUCTIO.

Suntequidemnonnulla, quae nobis quacficoquehiciioftro com- pendio opponi queant : fed lftis feu Exemplis , feu minoris mc- menti inconvenienciis , in fpeciali nunc fingulorum Poftulatorum pertra&ationcconvenientiusrefpondebimus. De c&tero , quantumea Medicosquidem concernunt , is qtti gratiofi fattem titulum expendit , fie in omnibtss prompte fe gerit , geretfc femper , ne diffentientes quando- eunque tandem inveniant y de quo tnunoforfan alterovecornmate. {qus ma^no numerovulgatisin confuetudinibm meritotaxavimus,) jure ejrcifa catummam conqueri po/fint. Perfequamur itaque inftitutum noftrum, & quid circa fingula hatienus obfervaverimus aut opinemur > m- genue proponemus. Hauriat inde fuo vafe quihbet , quantum placuerit, autex ufu conditioni Diftriftuiquc fuo forcputant; nam uc Theologi (fed alio in fenfu) loquuntur:

Confdia fattem funt , ntn Pr&cepta.

<*2 C o >)

t

) 13 ( &

$$$$ ; ^^»^ ^i^»

DISSERTATIO I.

De Remcdiorum Sele6tu y fele&orum fufficiente

PrarpatatioiiC, ac Myrothecn contiactions >J?conftitutione.

PAuIo ante notavimus , quod Materia Medica, . - narmacopoiiis , (pcr invcctas confuetu Jincs, ac toties vanata Difpcnfatoria ) hodiequc injuncia feu piopoura , indefinitis fcre (upcrvacaneis , (ut compendiose loquamur,) exundec : exube- rantia quoqueilla, citraullum reale commodum , quam plurimain- eomnibJa , comparantibus fcilicet fuperfluos Jaborcs Sc expenfas> Medicisin delc£tu pcne confufionem, ^Egrotis, (ccu in quosfaba tandem cuditur,) quo expenfse redeant , mercimoniaque (qu.tlia qualia) denuo diftrahancur , damnum non unum in burfa vel fani- tatc , prarterullam neceflitatem creet. Advertimus pra:terea lllam {uperfluitatem non foliim in antiquiori congerie , e Gra^corum Ara* bumque commendacionibus , fubfequorum credulitacc, vel nego- tiofitate, Mcrcatorum relationibus , Magnacum affluenciis , Scc* naca ; vertim eciam in plerisque recencioribus permutacionifeus> fubfticucionibus , corre&ionibus, abbreviationibus &: aliis, (excel- fivis farpe circaha^c) cnriofitatibus undiquaque inveniri. Notavi- mus Smiliter, quod ejuscemodi cumulus , cenlaudabilicer alicubi decurtari cceptuseft, ica penicusadhuc prarcidi, fique verum faceri volucrimus,duo,tria velpluraadhuc (m mftru&iori fciK Pharmaco- polio) Millia il la , ad Centenarium forte vel unicum , auc ad finguto- rum duodecimam vigcfimamve parcem commodc rcduci poflinc> acjure merico (tanto fubterverfancium cmolumento) debeanr.

Dumautem ifti Contradioni ftudemus * & qui per pauciflima quidem, atfele&ioraEuponfta, (circumfpedlefolumexhibita,) cu-

B 5 rabile

14 Vharm. Difftrtatio U

rabile quodvis facillime , 6c seque feiiciter, ac per pa/fivam ( ia Pharmacopoliis auc formulis) remediorum conflugem , profufos- que alios pro more modos aut abftrufiflima nonnullorum Secrera, curari queac oftendimus ; *neuciquam hincPolychrcftorumempi- ricopenicus abufui pacrocinamur. * Nec dumcet , (in eadem Ap- propriacorum vel Symbolizantium claflc) Decades , cancum pro rheorecicis nonnullis (m Mufeonacis) compofirionum legibus con- quificas , autin traiaciciarum Formularum, * fefquipedaliumve quo- rundamRecepcarumcomplemencum imperacas expungimus;* uni- cum falcem aliquod (Gmplex auc compoficum,) in quovis genere fta- ruminacum (eu canonizacum volumus ; una quafi fidclia omnes parieces dealbacuri: Qui pro nocabiliorum ( in affe&ibus ac indivi- duis) circumftanciarum racione , variacione quadam medicamen- torum opusefle oppido fcimus : ean* ipfam camen in pocioribus ali- quoc , (cicra caCalogum a cergo quoque fcripcum) nihilominus (quancum quidem hxc rerum nacuralium obfcuricas permictic,) lar- gicerque inveniri,experiencia diuturna confirmaci fcimus, *Nam qui pratcerca, ad negleclas quoque vel indicibiles iftorum circumftancias, in Mufeo fe ad fuperfticionem usque excendic ; vidcac , ne cum ad executionem raciociniorum veniendum , & imprimisabfencibus,mi- aus notis, delicatis aut cenerioribus Medicinafaciendaeft, cotafpe- culacionum ftrues in Fraxi collabacur ; * vel ne quidem in Myriade medica minum refpondencem fufficienciam inveniac.

Sic porro > dum parabiliorum nociorumque cancum SylJogen hicfiftimus, Arcana verfaciorum neuciquam hincpr^cipiranterclc- vamus ; qui hujuscemodi (incipiencium faltem auc hasfitanciura caufa) SeJe&is, alia quoque ipfimec , pro re naca dortti nonnun- quam fubfticuimus; &: adhuc commodiora ab aliis, pro confuecu- dinis, cxperiencia* , vel locorum ratione , fecundum intencioncs noftras, pari libercace nuncaucolim furrogatafufpiciemus. Schema fai tem hic proponitur, cui fccure quidem aliquis tantisper acquiefce- re , hinc inde tamen nihiJominus quidpiarn , prore nata , detra- hcre vel immucarepoccrir. *Quanquamprofe£io Secrecorum fat&r fuperhabeat, *quisquis vulgatiora quoque, experientiaconfirmata,

* (pru-

De SeleBu Remedtorum w genere. ij (prudenter tanrum & circumfpec"te7<j privatim exbibet. Et detecla tan dem ifta Eleufina facra , plerunque poftmodum idem , aut seque notum, faepedeceriusaucinfidum , (cum divulgatione famamacque fidem perdens,) vei levem falcem Procefsils variacionem , (fub fun- damencali nihilominus conveniencia) oftendunt.

Dec^cerofingula, quae noftrx nuncconfiderationis funt, bona fide perpendemus : non per conjecluras , verum ccnk circa quxvis experienna : Iiberetamen inRepubL libera fed ingenue &: citra cujuspiam traduchonem. * Atque hinc nec Autorum nomen libel- losquefpeciarim allcgabimus : *ne (icubi horum quidpi3m , ( utiho- nunesfumus,) minus propoliconoftro commodum , vel ex adverfo prx aliis aptius vifum fuerit , hie (more nunc perrrequenti ) lau- darealios quo fimihccriaudcnuir; lliic vero concencjones &: laureo- lamveiemuftaceoquzrerevKkamur: aburroque profeclo aiienifti- pii. Quiparum in aucorum ledionc verfatus fuerit, fencenriam no- ftram&: quo (cum veniar camen honorisquc perpetui praefutione,) collimemus , haud dirficulteraiTequetur,.

Ut icaque propoficum nobis luftrum , a generalioribus ad fpe- cialia rite pergences , perfequamur : cui bono primiim tot Bxoticat quoriimaequipoHentia ( ni validiorafarpe, ) patfim nobis pra? fonbus nafcuncur ; viribus incegris faciiique precio ubivis habcnda ; artis infupec beneficio , ( iicubi heterogenei quidinibi , vel vis difperia repericur, ) diverfimode depuranda , exaltanda , concentranda. Tot porro peregrrni bujus generis , nomineten js falcem noca > in rei verd vcricaccquamvisorbcprobc perluftrato , *adhucduminccrta , pro- fupiam mvjncita , fufpe&d , mangoniis diverfimode, ncc raro fitu fenrinnqueeorrupra, *&c. quibtisumen fumptusatque fanitas , im- primisditiorum , (ita volentium,) aut per nonnullorum oftentacia- nem , indies (necimpune femper) exponuntur»

Sunt equidem aliquot , v. g„ Purgantia qiKedam ( rarione foli mitiora , vel refpeclu moiis commodiora; } Arjmatua nonmilla, (nunc alias vulgaciflima, &quafi culinaria, ) aliqn* infupcr (re effeciucjue } Jingularta , qu& fuum (in concracliori quoque Praxi) locum mericd, fed cicra confuetam ha&enus dilapidacionem , tuentur* Et qui nuper

16* Tbarm. Dijfertatio /.

innniverfum omnibwdome/lica fuafub/lituere conatifunt, ingemipotius

acumen aut conjecluras , quam feriam experientiam (racJfcam often^

dtrunt.

Quse vero prsetcrea feu fuperioribus feculis exterorum excm- plum , aut meliorum defe&us , feu fequioribus hisce nimia quorun- uamcuriofitas , credulitas , peregrinitaris ftudium, Chimia neglc- £tus, &c. fuperinduxit , & incircumcifo quoque fele&u adhuc dum fcrvat ; nx longe convenicntiiis rcgionibus autoribusquc fuis, aut Do&orummufeisrelinquerentur, quam publicisftanm autimpofte- rum dcftinarentur ufibus.

* Sicin^ra*f0/^»j»hodicque (per quotidianos experimcnto* rumacceflus) infinitocumulo , cui bono totfub uno generejymboli* z>antia * ? cum pauca vel inter aliquot imbellia unicum alterumve ge- nerofiibfufficeret : * Tothactempeftate fere exoleta^ * quamvis vi- ribus quibusdam hautadeo deftituta : *totplane ( infuaclafle,) in- efficacia , vel modernarum nonnunquam ( indiverfis affe&ibus) cir- cumftantiarum refpe&u nimis imbecillia : * tot odorc, faporemo- leve praeter xevnabominabilia : * tot ja&ata Specificaejrplanejingularta', notiftimis tamen , cum ad exarrienventumeft, cedcntia ; * totcu- riofiorum vel pr&judiciis occtipatorum minutta : * ejusdem fimpli- cistres, quatuor, quinque fpeciesfupervacaneas ; vel colore tantum figuraveextus , intusparum aut nihil differentes: ejusnem fimplicis fi ngulseparres , (folia, flores , femina, radices, &rc*) fub fpecie ac fpe parilis effe£tus , qui tamen fa:pe diverfiflimus eft , aut penitus con- trarius : * rot exiccata , quorum vires rccentibus tantum con- ftant , &c *

*Etquo utriusquc generis Prseparata, ( vulgofpeciofias quara verius fic difta , &: pridem ab aliis ex parte fatis tradu&a ) firniliter cxcutiamus: * cui bono adhucdum hinc indefervantur , & afcien- tibus etiam , faltem confuerudinis complenda? caufa nonnunquam imperanturtot^/*, nutrita, ufta , tofta, cocJa , macerata ? * quaemi- tiflima innoxiaque vulgus quoque novit ; qusc per fe &: nil pafla , fatis efficaciadeprehenduntur i:*rper.lftasautemvexationesvircsmagnam partcmcxuunt; autfiquidpiamfueritreliqui, ( utiquibusdamdene-

De Selectu Remediorum in generel x 7

gari nequic,) ufitatioribus camen hodie , gratioribus, pr^fentiori- busquemeritb cedunt* : quae fcvera^r infufiones exhaufta poriori parte ,[olumdebtlitantury *aut fimplici idXtempulverifatione , velmucu laginis cujmdam agglutinatione fuperfcietenus , aucnil minusqiiamcor- fjguntur :* quxper Infolaticnes£tu(ii&debilitetitur ; * vclper Infocca- tiones acceftbriis (extempore plerunque commodius adjiciendis,) nequicquam obruuntur, &c.

Oftracoderma, Marina , aliaque his affinia , [communiflime Prarcipitancia, ideft abforbendo vel invercendo diverfimode, quafi mechaniceconfcrentia] Frtparata, equidemfuntpraeftantifsima; &: quicquid fuperioribus annis nimiiim chimici jadicarinc, * cunchs ho- rum [plumofis eciam , fquammeis , butyraceis, aliisque folubiliori- bus] MagifteriiscvidencerinfuogenereprcpoIIenc: *fanecompIu- rium morborum caufas paulb penitius cxigentibus , * &c diverfam iftorumfolubilitatem , folutorumque diverfos fimiliter fapores*ac- tendencibus , fub accuraciori mechodo, * privacaque prarfercimdif- penfacione*, force quarram indicacionem parcem compendiofe ex- plenc : non camen procinus numerosa illa officinarum ferie. Suffi- ciuntperpaucaqusedam, &omifsis preciofioribus , parabiliora: fivc folitaria dencur j five Cinnabarinis , Antimonialibus , Martialibus, Opiatis , &c. exalcaca. Prodigas cum aquis deftillatis Ixvigationes [nam quod demarmore fenfim accedic , parum &c innoxium eft,] aliinotarunt. * Cui verb fubtilior pulverifatio non fatisfacit , Elu- triatio , (Metallicorum inftarcum aquafimpliciinftituta ) ctnerio- res particulas , [quas alii e conchis radendo qu#runc,] facilius prarfta- bir. * Calcinationes horum , uc & lapidoforum duriorumque fofsi- lium, (uc plurimumdcftructoriae;) Terrarum pratereaacMinera- lium quorundam vulgares feu deprasdacorias Lotiones alias pridem hinc, (fed hodic dum*cicraconftancem fequiorum obfervanciam) *funt expun&ar, * Ec quamvis calium infuccacio non incoufukum hodie (pro Extra&orumficexficcatione &pulvcrifationc) ficinven- tum : cum tamen in aliis molem , in aliis colorem cum fapore mutet, & acceflbria alicubi facilius fuperaddantur , alicubi incerponancur, *concra&ior apparacus iftis paricer in cancum carerepocerit, * Nec

C ipfas

l8 Pbarm. Dijfertatio l

ipfe (cumaffinibus fuis) GemmJt, cur huc cantis impenfis trahantur, videmus: nonquidemobPorphyrii acceflum , *aut (evitabilefane) jeris inter tundendum confortium ; * vel ob adulterium falfationes- que> *autinfolubilitacem: (cchimicis obfervationibus ad ftomachi liquationem tra&am, ) * fed quia parabilioribus, c. g. Coralliis, Con- chis , Tcrra Sigillata , Succino , Cervinis , Martialibus , Opiacis,&c. idem quod cariora illa fpondenc , fecurius efficimus,

In Comphfitis eadem , ni major fere deprehendicur exundancia permultis adhucdum inconvenientiis hincinde complic^ta : feu ea fpedamus, quxjtmplicibrts acceduntpropius > &iis vel refolutis velex- altatis parantur : feualterum iftorum genus , revera Compofitis , ( i. c. invicem commixtis,) ac (xpc Decompojitis conftans. Epriorum nu- mero, quidni deinceps undiquaque deleantur omniaprincipio, qua* c prsedidtisfupervacaneis, asquivalentibus, incertis, imbellibus,&c. quamvis legitimo alias procelTu, inconfiderate camen , (Taltem ne vafculorum &c variationum finis fit, ) numerofiffimeque confiunt auc proponuntur ? * Ec quidni coquc magis faceffanthinc"*, quac (nu- merofius adhuc,) ob folam peculiaris cujusdam fubtilitatis, gratiae vel efficacise perfuafionem , e fimplicibus alias haut inutilibus , prx- poftere nihilominus , taediofiffime, fumtuofiffime, citra debitam principiorum seftimationem , aut priviam fingulorum experientiam, velnecefsitatemquandam, feu prideminter notorios Chimicorum nonnullorum exceffus fi&afunt* , feu hodicquc. nonnullibi fingun- tur ? * eftedtu poftmodum naturae prsedeftjnadonique fimplicis re* luctanre"*, velineundcm fcoptimcum vulgatifsimis quibusquc tan- dem > * (ceu nr.nifeftifsimahabemusin Antimoniaiibus, Mercuria- libus, Solanbus, &c. exemf>ia,) *recidente*> aut prxrer remcare fatis, (inu r roteuporiftaj redimendo; *nec tanto, ne^novo.

Sic porro in altero fcecundiorique ( toanifc^fasfc.) compofitorum feucommtxtorumgenere , cui bono tanta eorum feties , quas licetgenui- iiiscompofitionis le^ibus conformiavide&ntur , *redundant tamen ^quipoilencliim fimp! ctorum familiariorumque refpe£hi ? * Ceu puraputafimi lu:ia, vihaquoquenilpafia > vrl rnediocnter ialtcmad famoris Chnnias uucium prseparata , indefnntis , ( utut pompofis)

De Seleclu Remedierum in genere. 1 9

hujus generis' compofitis longifsime praftare, & in ejufcemodi mix- turis , *urplurimum unicum faltem aut duo , percepra: operationis fundamenrumfuftinere , *idecque folirarie quoquedata idem farpe- numero efficere, reliqua\ero pioforma faltcm fuperaddi, pafsive cernioius. * Cutbono toc corrpofitiones nc7u ejr in promptu conttnue feriantur 9 quayoiige confultius , \k magno fumptuum , laborum vasculorumquccon pendio, fccundum diverfam cirCurnftantiarnni rationem ex temporc conficienr? * Cui bonotot ejwc/em p/ane/t c ei, tonfipcntiit , intentionis ejr ejfecins remcdia , titulo faltem , velautoris nomine, autparumperfolum variatp ingredientium ordine velpon- dere, aucvili quodam fupci vacancoque acceflbrio inter fe differen- tia ? quo fciliccttot Apople&icis, tot Sticticis , &c. in eadem offici- naproftantibus, eainftru&ior videatur. * Cui bono hodiequerepo- nuntur auc proponuntur tot ingrati(fim& MtjcelU ? * Sapore odorc- queconfufaneo &: naufenbundo, * imprimisautcmabominabilimo- le (prxtcrcmncmneceffitacem) aliaslanguentem ftomachumam- plius moleftantes , &: in lufta f«a naturam perturbantes. * Sunt equi- dem in fele&ioribusquoque Tindhirae , Spiritus, Salia, &c# adverfi quidolentia velfapientia : Verum cxiguas horum dofcs facile com- mendac infuper domefticum vehiculum ; in quo profcclo libentius aflumuntur guttx quscdam , quam ignoti liquaminis ( dcfides farpe ) cyathi. EcfiDeco&is vcllnfufisomninononnunquamopuseft, *uci pro certis incerdum circumftantiis in pcttoralibus Sc vulnerariis dilutiota hxc concra&ioribus dofibus commodiora deprehendun- tur,)*ficquoquefegerit cxcrcitatus, &nonfoIum nominis adfcri- pticiiqut eftectus, fed etiam odoris,faporis, ponderis ,colorisque fuo- rum fimplicium probegnarusMedicus; *ne per inconfideracammi- nus convenienciumconfarcinarionem*,remedium ipfa segritudine moleftiusproveniat.* Qui veroadhucdumalicubi, feufimplicitate, feu mifochimicorum aut Galenifmum quafiquendamdata operaaf- feflantium perfuafione ducti , mifcellas qualesquales lubentius, quam comptioremquandammedicinam, ( venenumchimicum veriti) fu- munt, iis , doncc frugibus repertis glandes faftidire incipianc, hxc & fcquentia tantisper icripta nolumus. * Nam fummacim , omnia

C 2 hinc

i

lQ Pharm. Dijfertatio 7.

hincmerirodelenda, aliterve complenda putamiis , qua? vel nulla velexigua ingrediencium proportione, genuinorumve componendi praeceptorum ratione habita, ccelum terra:, frigidacalidis, bumen- tiaficcis, ftnngentiaaperientibus atque purgantibus, aperitiva ob- ftruentibus , incerta vel imbellia (fpecifici f#pe||l raritatis titulo) probatis &: praefencaneis , culinaria medicamencofo , fera draftica- que (pari vel liberaliori nonnunquam pondere) debilibus atquc benigns, preciofa viliflimis > durabilia horariis , & brevifatifcen- tibus , vcl corruptionem fuam fentientibus , amariflima dulcibus, fapores &: odores nequicquam vitiantia guftui olfa&uique gratis> &c/ citra folidam quandam (iicet alicubi fictam) rationem , * &c citra neceflitatem aliquam, (farpenumero non fine tacita vel mani- fefta quoque repugnantia ) invicem commixta hodieque perfre- quenter oftendunt : * fivepermanus haftenus tradita , &obuten- tium confuetudinem tantum non quafi naturalifata fucrint : fivc paffim adhuc dum immutationis, corre&ionis , variationisvetitulo e recennonbus anale&is fupcraddita vel fubftituta.

Atque quo gcneratim fic hucusque recenfita magis illuftrentur, fingulas potiorum Remediorum formulas fimiliter, annexa breviter (ie-„ tentionis hic vel manumiflionis caufa,) una alcerave fimul (epro- priisobfervationibus)notaperfequemur«

* Quod itaque incer ficca , principio Fectdas concernit ; eas equi.- dem haut exiget apparatus contra&ior. * Non quod in univerfum omnes fimpliciterfinteffcetse: * (nam acriorum radicumfuse, fuper- ftites quasdam vires experienti monftrant :) *fed quia aliquae quidem jufto fuht curiofiores ; plerarumque vero loco prxfentiora , ( (ique dirfufam iftarum molem fpedes,^ commodiora dantar Succeda- nea: *&fi pr&cife quidpiam hujus fortis vegetabilium requirere- tur, * fimplex mitiorum Pulvisefficacior , acriorum vero (necefla- riopriushincparum alternandorum,) parabilioreft,*

Ita nee {JHagijferia vegetabilium nenrejinofa neceflicas qusedam hic requirit. Simplicibus fane fuis ut plurimum infcriora , mole nihilominus dilfufitfima , nec fi cum Alumine prsecipitata fuerinr> (ceuahbi nocavimus) *rerraecjus aded expertia deprehenduntur.

De Seleffu Remediorum ingenere. 21 * Refi/joforummtem > e flxioribus (Purgantibus vel etiam Alteran- tibus convenientioribu^) fimplicitcr faltem paratorum unum aite- rumve fufficier. * Nam qui pro mnjori Magifterii copiaSpivitui vini fal vel oleum Tartari addiderit, magnam partcm aut totum difper- det, * etiam cum Acidisinftitutapoftmodum prascipiratione. "* Mo- dus exhibendi norus t & in ficciori forma competenribus cquidem prius probe dilatanda funt : in ardenti vero fpiritu (mftar Eilentise) rite diilbluca dataque Purgantia , fcre duploplidsopcrantur. Ex Aroma- ticis autem con(imilibu>sq2 vol&tilioribtts , (plerumque parce fatis , nec citragummc^fubtiIiorisvepai't!sclutriationcm)*coIIccT:aejuscemo- di Magifteria refinofa , quidni curiofioribus (fpirituofa calium vel (ul- phureaparce, fiquidem omnino opus fucric, concenti, hincremit- temus ? *

* Et cui bono cuncta Animatorum Marinorumque LMagifteria\* Vulgaria fanc, peroleum Tartari prxcipitata , quamvis non quidem in Acidis, in urinofiscamcn Spiriribus * quadantenus iterum fintfo- lubilia-, &quamvis fcuob folventisac pr^cipitantis combinationem, (utin Metalbcis nonnullis,) feuob fingularcm, nec vulgaribusfolu- tionibus comparandam ftomachi liquationem nativx virtutis quid- piam exeranr,&: praccipui quasfitam mibi diaphorefin vel diurefin ali- qualiter adhuc moliantur ; nihilominus fuorum * fimpbcium vires maximam partem neutiquam attingunt , * cantum abeft , ut alia parabiliora polychrefta kiperenr. * N/trofa Animatorum nonnul- lorum (per abftrAciionem) fpeciofibra , dcin febonafunt; *Dapho- retica urplurimum, veletiam (prombjecliratione) Diuretica: levif- fima tamen &c ingentis moli*: utcontrachorcs.aequipollences vel prae- vaientcs dofes infra , in originalibus fuis , aliisque prafentioribus quivisfacileinveniat, * (ni force pro infantibus unum , ad granula- res dofes , vel in emulfionum iimiles Liquores fervare placuerir,) *Se* cretioratandem pleraquc iicet perdiverfa mcnftrua modosquc varie fplendeant, * promptiusvc liquefcants crudorum ramen fuorumfimpli- cium invertendi vel abforbendi vim nullatenus actingunt : quoi autem in fui generis aheratione , adftrictionc, decerfione , vel re- folucione, (per acceflbiiorum combinarionem ica difpofita vel

C 3

12 \Pharm, Dijjertatio I.

forcificaca,) prasftanc; id forfiran confulrius Tin&urarum vcl Eflen- tiarumforma habebicur; citratantam pulverum multiplicacionem; * quandoquidem alias compkiribus fapor praecer neceflitatem adver- fior, 5c vix declinabilis (vei in futuro tandem ) hincexurgit: e.gr. Magifteriisplumofisvitriolacis, ingrace ftipticus; * Solutiombuscum fpiritu a:ruginis fimplici vel fulphurato , femivenereus. Ut tacea- mus per vuIgatiftimosProcefTusut plurimum foluco prsecipitatoque fimplici, Contraria planenatura: ac pr#deftinationi ejusinconfide- rate affricari : * v.g, Diaphoretico adftringentes particulas, ftringen- do roborantibus aperiences , &c. *

* Cui bono tandem tot Mineralium ac Metallicomm magi/leria; *imprimisautem totactantse comm Fariattones? * Licetenim ufita- tiorummenftruorum fuba&ionibus minus in fuogenerefubje&a vi- deantur ; * & varias folum , fopeque mirandas mutationes indc fubeant,* quo permukorum prsefentaneus , cum exigua fimul ju- cundaque dofi , oboritur erTedus : Is ipfe tamen paulo hic verfatio- ribtis etiamin pauciflimis , * ad fummum forfican quinque vel fex hujusgenerisPuIveribus, *affinibusque prajcipicacis, Crocis,calci- bus,&c. (fimpliciflime tantum praepararis,) repericurlargicer :*nec opus eft , uc ejuscemodi produ&a , eorumque #que ac coc Florum Sublimatorumque variationes, * ut plurimiim ab antiquiorum Mo- nachorumaliorumve DeftiUatorumorcotaciterevocacas, velparum faltem , (mter fruftraneas faepe numero ambages , interpolatx, aliove folum nomine , titulo coloreque (maximam partemadfcititio,) vefti- tac , velexotericis tancum circumftantiis differentes, intus ver6 pe- nicus coincidentes , tot laboribusatque impenfis fic coacerventur, aut ( inftrudiorifc.inde) Pharmacopolio, nonfinemaximanoftro- rum, prxfertim Tyronum , falias nil nifi fecreta hodie conquiren- tium,) confufione, ftacim obtrudancur,

*Cui bonocanca Salivmvegetabiliumjixorumkrks*, eciam Ad- ftringentium, RefrigeranciiHn , Aromaticorum , aliorumquc (pro- fedto hic inepciorum) provencu nonnullibi au£ta. Produdionis mo- dum, (exeftencialibus,) equidem infuoprecio, donec ignis natura clariiis detegatur, cancifper relinquimus : * & mulcaincer fe non fo-

lum

De Selcclu Remediorum in genere. 15

liimcopia, coagulo, figuracione, verum etiameffe&uquadantcnus hincdifferunt. * Requifita tamen Alcalium adaptatio vel prasdefti- natio*nihilominus ulrraduo diaphorerica& diuretica,* ( prasfcrtim ineaNitri, edvariefacilequedifponendiparabilitate) *vix acnevix qtiidemrequirit.* Ceualias laborum minusprodigifolitariecuidam * Catho/ico, e fymbolizantibusaliquotaperitivisacfudoriferis jun&im confe&o , xque feliciter acquiefcunt. * Porro vero > qui hoccc rc- mediigenus (fecundum enchirifes, aliis ha&enus fufficienter tradi- tas, paratum, *fimpiiciterfic > & citrarepetitttsfufiones* , (reverade- prxdatorias, ) affervare voluerir , haud inconfulte forfan (ob varios indicationum fcopos,) feccrit. * Nectamen, qui ad liquabilitatem eo magis impedicndam , * fulphuris pulverifati v.g. cochleariaali- quotflagrantibus herbis infpergit potius , quamfuper fal jamconfe- ftum comburit * , haud protinus Diaphoreticam talium vim , (ceu alibiquoque monuimus, )pervertet : * quam vis fal oppido hincali- quantumligacumvelalteracum *adeoque (locolixivialisfaporis) po- tiusamarafcens , admixtosquefalis Armoniaciflores (fecusacpurum Alcali facit,) perferens cxeat. * Qui deniquefpecialius , in ccrtas circumftantias , Alcaii fuum per [enfibiliora additamenta determinare intendet,*per noseqtiidem, (v.g.)aliquod, magisDiaphoreticum,* T^itrafpiritu vel (profc&o hicinnocenti) Aquaforti, pro morefatu- rare poterir. * Nec tamen nitrofum hoc coagulum * indicationibus, pure lixiviofum fal potius exigentibus , femper convcnit; * nec ex adverfo cum nonnullis, ( Regenerationes T^itn tradentibus,) com- munis Nicri locofimpliciter x ftimari poteft ; aliud vel folis vafis ftan- neis , ( fi diverfus operandi in medicina modus deforet,) teftantibus, inter exbalandum enormiter hinc {ab ufualivero Niiro neutiquam) deni- grath. *N)htlommusfacilior prasfentiorqueeft hujuscemodi ligatio feu facuratio , quam qua? (Oxyfalis draphoretici cujusdam cxenaplo) cum Aceto deftlllato confir. * Uti fi ( pro diurefi quoque) fimilem, falis alicujus & Aceti dcftillati combinationem quis quasrit , folus cerras foliata! liquor , (alias polychreftus,) inftaromnium largiter fatis- facit * Saturatio vero curn Salis fpiritu , nonnullis eodem fine infti- tuta , inter cot acceptiora Diurecica profe&d nil fingulare , * & fali-

nam

*4 Pharm. Differtatio /.

namfolummaflampromic , quovis culinario* (ceu etiamde fpiri- tus falis Ammoniaci , cum faieTarcari deftdlati refiduo alibi nota- vimus.*_)* acriorem. L^/£rf/ideniquequoddam(eorfim (akerationis ac rcborationis caufa)- * per Vttriolt fpiritttm > fed copiose, *(netan- tiim Tartari Vitriolaci fimile quid exeac^ * affufum aciduktttm> *in concra£hori hocadparatu vel folum Nitrum vitriolatum noftrum fup- piebjt: *autextemporaneaquafinonnullorum*necinefficax Mixtu- raalteransy qusefaie quodam diaphoretico , v.gr. abfinchii, cardui- benedicti &c. in Aqua deftiilaca fbluco , * & fpiritus Vicrioli £ q> «xafperato conftac*

* Nec Ejfentialia porro vegetabilium falia * (Yuperioribus annis fatishyperbolice depra?dicata,)*ulla requiricnecefliras. * Nitriformi- bus fane , non quidem , (fi rite , quamvis csediofiiis , ex uno pluribus ve fymbolizantibus fimplicibus parentur,_) inelegantibus , coc nihilomi- uus fudorifera &detergentia parabili.oraa:quipollenr. ETartaretszu- temAcida itiacryftattina, fponteincondenfatioribusfuigenerisfuccis concreca,*nullafpecialisobfervatiofupracommuniumcryftallorum Tarcari contubernium ufquedum magnopere extulir, * Nec in Bolari- btts vel /4ra2^Vfedimentis,utitaliain infpiflacisquorundam diaphore- ticorum, * vulnerariorum, diureticorumvefuccisveldeco&is,*non- nunquarn etiam per accidens , ^ob n?gle£tas pro nicriformium conquititione enchirifes,) fubfident quidpiam tancopere Bezoarti- cum vel Diurecicum * (^utinos quidem aliquatentavimus^) invcnire potuimus*.

* Evolatiiiumvero vegetabiliumfalium cenfu fuffeceritintcntio- ni noftrse velunicumac parabilius*, *fed congrue* (snter totha£te- nus proceflus , parum vel nij , aut inverfum pocius quidpiam , poft varioslaborescandemrelinquentes^) paratum:*idqueforfancom- modiffime ItquidafeH fpiritus (tui vocant,) confiftentia. * Namfoli- taria quidem modo pro magna fui parte difparent , modo in feipfis faltem liquefcunt, &: srgre utrinque difpenfantur : * per Salis auccm vel Vitrioli fpiritum qualitercunqueligata , * (licetinfigni deob- ftruendi ac detergendifacultate fic quoque polleant,) a nativa ta- men & nonnunquam expetita hic fimplicitate , ad Ammoniacalem

quafi

Bs Sekclu Remediorum tngenere. z y

quafi naturam-& feturaticnem , ( ccu quoque in Dii£ Volat. falis Tart notavimusj vertuntur; *, nec adh*rens empyreurna infbll- dum ita deponunt.*

Intcr yolati/iar^gni anima/is Salia y* cumCpcciRcis (quamvis non- pullfc adhuc pfsefuppofitas ) vircs Vulcanus oppidopnecidat vcjak teret ,*nobisfimilicerfatisfacicntforfiean,duo faitem^ &pr#ter pro- p.ter, Eaque paritcr liquidh pot&s, tanquam affervatu ac difpenfatu commodiori confiftentia ; ^inpropriofcilicetfpirttufiveUquore^ (cum aliquota fpiritus vini parte , fuper cincres vel alcali quoddam pro mo- re3 rc£hficato)difibluta { * miflisffctottaediofis, nccparumdifper- dentibus (prorc&ificatione^ fublimationibus ,* fupcrvacaneisvep7«* fixatcrum (perfuperadditum poftmodofalTartari,) refufcitationibusi imo (nj certis planede caufis compofitum autmageportarile quid- piarr, ': \inc expctatur, ) ipfis Fixationibus , * diverfimode pridem per Aeeta t&ni vegetabilia tum mineraliainftitutis,*

TH aAmmatorumfalia partim mcdiocrisfaltem e plerisque, non

: J > ? ( ni mangonium accedat,3proventus : * partim exiguus X& inter 20t prsrfentiora euporifta fpccifici quid quaeritur^ effe&us gis^Telc&unoftro fecludir.

I Jec in Marinorumttc Mineralium quorundam Cremore cakiformif ("qui fcilicec ex uftulatis & aqua fimplici poftmodum perfufis fimplici- hm\ zqu&ti&oMrnecakevivacommunit nonnullis defupcrcoliigitui) *p2cuiiare quidpiaminvenimus,quodhucconterrimereatur,* Ger- ti9 quoad ipfas , (vulgd ita di&as,) Solutiones , * diffufior quoqua Praxis haud ultraduas hactempeftate exigit: *licet omnis iftarum feries plane conforminobUfimplicibmcjuemenflruoparaiafuerit : quo reii~ quos vulgatioresque proceffus eorumque variationes , *perimme- rentium torturat & cakinationes , autmenflrua penitus adverfaftQcu~ ratas , * pridemque fatis tradu&as , ed confidentius tandem hinc cx- pungemus. * Quod autem his nonnull|fuperioribus annis Solutiones marinorum & ojlracodermorum cum Aceto dejiillato fadas tanquam cor- rofivas, (obabufusnoxas) annumerarint > conftatquidcm :_*eo ipfo tamen fuasmet & aliorum , eodem interveniente prsparatas Tmftu- ras > * (ha&enus innocentes,) & ex parte ipfamec folubilia per

P fpi-

"2.5 Tharm, bifferuib h

fpirirum ^ruginis Magifteria eidem notx immerenter Involve*

mnt^

'* Eteofacchara , ut portatilia nec magnatum Myrotheciis in- Tcrduavlncommoda'finti*noftrae tameninteritioni & repofiturx, *(ni forfuan qua fi pro fuperpondio wnicum aliquod Diaromaticum compQficumplacuerit^^parumquadranr.Molemfanctantum^aliis pulvenbus adje£ta) nequicquam augent : limpidis vehiculis foluca, iiberatum 5c utplurimum inftar tclae fupernatans oleurn poftliminio oftendunt : perfe incommodc difpenfanmr ; fiquibusdam rcmedio- t um formulis adjicienda fuerint , haud difBculter tuncconfiunt rc- centia: & faneoleumdeftillatumquodvis parilifacilitatepermultis compofiris competentibtis vel cxtempore mifcetur 5 auteodemlo- culo, qui penetrantiorxs aut corroiivos iiquores lcrvat > fecurc cuftoditur^

*Dcfpecierum ucTuIverum effecimliam inconcinna profufiflima- *jue Cprecioforum cum viliflimis, durabiliorum cumfatifcentibus, icc.) compofitrone , * aliorum quoque querelas, * & quarfupra de nimictare ipfa (per fubftituta hodieque magis adhuc excrefcenre,) ■ adduximus, hic non repetemus** Fallimur autem , an (uti experien- sia confirmati nosi fallimun) totum hoc o&o vel dccem ad fummum forrnulis , pro difpenfationis fcilicet f acilitate 9 * auc astatis vel affe- fluum (eas omnind pnecipitationis velinverfioniscaufa exigentium, velaliasadmittentium) ratione ,*fecun'flime tranfigicuri * paucifli- ma folummodo, femet inter fc ferentia^durahilia, *& quoad ejus fieri poterir ,** moleiaporeque (canquam potiflimisyulgans averfationis caufis,,J graoa,proporticnalker mifcendo; *ctiam ciurapraeviarum extr «Ctiomuin inftccationes } -aut Pingiiium (emnlfarmn velcontuforum) acceffus, jaccharive , /(mtus dtata opera corrumpendi) condituras.* Reiiqmim non finemagnofumptuum Jiborum , pyxidum «Smaufeae compendio, totadie, fimpl ciflimisfalcem, (pr#fercimvulgddi£iis) Prarparatis , autoctemporaneis , (dumopus eft,) compoficionibus; vel (fiquidem tum perindefuerit, quodcameninquamplurfmismor- bis non fempercft ) Liquidisaequivalemibus, convenicntioribusaut gratioribus expedimus.

*Sic

De Selcctu Remediorurn in genert*. 2,7

* Sic e rr»?gha Rotniarum ac TabuLrnm (ufualium aut denuo varie propcfnarum) frie, vixultra Arteriacasfoxtc quasdam , (variarionis- caula ) comptior contra&iorque praxis quidquam ex:git ; * indics par h tciicirace , (fique quotidianas iaccbari corruptdas earumquc fui£his fpctShrntiS,) majoii fccuritate acciils genuinorum remcdio- rumdofibus puerosfallens dciicatuiosque demufcens, * Acceditin Turgwtii M a* Antclminthicis drsfticorum inarqualis interdum per- mixtio*; MercuriiduIcisincertisquandoquecircuinftantiisfiifpedaL tnafticat;o; * numerus hcrum plerunque magnus > majusvepondus, adverfus fapor, alia'que difficiiioris ingeftioniscaufa^* Circa Aro- maticas veioaliasnotum eft, quod vulgatis quibusquenifaperiores, certepr.res, * curiofioribus aurem, * (Extra&a talium fimpiicium» utp!uiinuniierTcetafuperaddentibus,)^neutiquaminferiores, quan- docunquc luber, (extemporaneafolum acperfun&oria* olei fimpli- cis vel compofiti > fuper fimplices aromatanorum Mantu Chrifti i J Ix— tione) * h abeantur : * fiquidem omnino res alia ratione compendio- fi 0 r i q u e modo t ra n figi 11 e qu ea t0 *

* Confccltems communes & Candifatdt , ConfcrvA recentiorum ftccx» (fimplicjs fui pulvere plerunque debiliores,) * Martii panes , Panta- leon^ ScantiquaxixSapone* , Confcclurtqne reliqua? , Bellariafunt, hu- jusnccloci, necfeleftus. Etva:hedicistabidisque, quandotandem ad ejuscemodi Refe£tiva,fefamoatquepapaverefparfa^ineis, pifta- ciis &: amygdalis, quoquo etiam modo comminutis*, turgentia>* vei ipfis ranarum, teftudinum , cancrorumque carnibus farta damnan- tur. * Arenteshincfauces fquamvis difficulter interdum,) lenitasvi- dimus ; curatumnemincm ; * quinpotiusintenfioresindedepafcen- tes febres , deje&um magis appetitum > feflinatosquc fluxus colli- quarivos.*

Trage* grefftz > etiamnunc operoftores, fimiliterexeorumnumero funt, qu# pro forma tantum aut fuperpondii ioco, ne nihil non egifle videamur, prasfcribuntun * vel (fi quisomninociborum & aroma- tum faccharatorum mifcellas magis > quam evidentiori debiroque temporedato remedioconfidat,) facili tunc negotio , adrecentio- rem mitationem , * (at miffis ambagibus fupetvacuisque fumpti-

D a bus,)

2$ Pham. MJfert&tio l .

bus,) * quandocunque hbet , confiunt* * Ira quoque LMofchardinay vel eorum Analoga -\ * fipaliiativum topicsmaiimafticatorium, inter tot euporiftafimpiitia2 ddicatulus quispiatn exp£tar* * Cosmeticos xJMofchati vel medicatiSapenk globuks % prater paffive nunc venales, quacnam Aula non novit ? 5£quinarnMedicus nonnovit commodiora falubrioraque fa:pe fuccedanca? ^Ejusdem fortis3 & (intertantum Balfamoruro , aliorumque convenienciorurn odoriferorum conge- riem) exoletapraetereafere kmiPoma ambra. * Cmdeiasprp fumoin- fticoribushodie} &c fpeciofiores cancrafobitanea, 2fttfftIl^£U£g<tt/ etiam conchiins corailisque confperfas?) medicaftns relinqua* muSo * Un quoquereliquorum Siefac Trochifiorum , (m&fublwgua- lesinPefte forfitan excipientur,) pagrnenta, jampridero abexercita- tioribus incer fupervacanca,* (quo nec Paftatfrefuffumigik) licet inter comburendumaliquanto renitentioreSjexcmerimus^freiatafunt.* * Et cui bono etiamnum tot Pilularum Purgantium maffa , ( tum fecundum confuetas formulas, tumfecundum fuperindu&as inter- po)ationes,corre&ione$, & furrogationes) paffimaffervantur, *aut per inanes inter fe commiftioncs , acceflforiorumve fupervacaneo- rum adje&iones imperantur , vel muldplicantur '< * dum duo prx- terpropter Maffie, * evegetionbus (inifuogencre) mihorisquerno- lis aliquot ingrediefttibus, * firnpliciffime (debita tamen refinoio- rum dilatatione compofitse, totumhocnegotiumexpediunt: * &in_ rei veritateplerorumqueChiragogoruiBfeuDingent!um,Corrigen« - tium, &X# additiones, * (quofcilicet Cephaliae, Stoniachicse? Ar- thriticse , Lucis , Phlegmagogse, Cholagogac, Meianagogse, Catho- licse , Panchymagogas &c. exeanc,) mfirino talo perfuafionibusquc nonnullis maximam parteminmtuntur ; neqqicquam nihilominus hinc au&o non foliim Mafirirum , fed etiam ipfirum Pilulafum in qua- -vis dofi numero; * ut e fruftranea mole 20. (x\ -e vel 30. majufculas quoque formentur ; * cum xgre tnmen hodic vix novem aut undecim ctum mediocres , deglliriantur. * ELaxattvk paricer per tot variatio- nes > additiones , inventioncs , semulatior es , &c. ad naufeam usque multiplicatis * * vel unica-forfan fimpliciffimaquc compofirio,in omnc quodindequaericur, futfeceric ; * ceu infra de purgancibus dilfufius

often-

De SeleStu Retnediorum in genere. 19 oftendermts. AlterantesyMartiales^Hyfteric&t Anodynsi e£r#quando cer- tisdecauin«;exiguncur,necre$per (cjusdem generisj Liqupres, pul- veres&c,tranfigiporeric,* aliasfacillimevel ext?mpore>procircum- ftantiarum rationc, citra vanam talium aflervationem efFormantur. * Cui pcrrobonototiE/o#/w/4> cum noftraces in picrisqu-* tractU bus * , (ni propter confuetudinem iberiacale quoddam excipias,) * re- liquashujusgeneris , (utplurimum,velmolefakem ingraras )M»fceI- las , vulgares ac correcl/ores % tanquam manducum horreanc ; *cum Le~ ^/^//«Wjpulpisfaccharoqueturgentium, incommoda (inpermultis arfe&ibus, inctfcdus tardicate vel fruftratione > &c.) alias notoria fint ; * tutioribusque & acceptioribus idem nunc obtineatur : * Elefti- *beveropurgans,feu £*/#f,quandccunquelibet,loco tothorribiliumaut taBtumfupervacuorum magmatumhabeatur *fimultanea falcim gra- fioris cujusdam Cathartici, & conferva?, (rofarum)Jaut domefticx fa- px interfe mixtura. Qua rationc quoque/f//^r4^aliquod,//^//r«w, Stomachicuw , &c. (Gquidem praeTin&aris aliisque commodioribus rcmediis , omnino delicatulus fc. quispiam voiuerit,) nunquam non eenfequemur« Ut proia totam hanc congeriem , (praecer aliquod Alex/pharmacu/n) non irmnento rem fuam (ibi habere jubeamur,

*Ira nec ullo Z,^/anoinfanove, necalia Eclcgmatum antiquorum velreccntiorum fpecie, * (feorfim repofua^ fele&us nofterindiger. Qiiippe , ceu lencas moderataeque Artehacorum degluciciones ad vaiortim excretoriorum orificia iaryngisque confinia demulcenda, huroe&anda vel exrergenda, adeoquead tufiim varieformirer hinc oriundam aliave defluxionum incommoda lenienda equidem funt acmodun proficuae i * ((ivc de caetero quidpiam indc profundius defccndat, fivc non;) * ica Lincrus quoque hunc in finem prxfen- tanei , jucundi facilesque , quandocunque opus fuerit , prompte cci-fiunt , perfuncloria folum Extra&or.um , Etfenriarum , Tin&u- rarum , * inter fe &c cum Sacchar/ QcovCim ac fi< npliciffime , com- plurestamen iriufus) Sirupifatt rmxtura ; * fine vel cum competen- tibus ctiam acceptioribusque pui veribus.

* Cui bono tot Confirvd , & ("efFoeca , vel fi muriam propriam reddas,maxinriampartsmii%raciorahinc) Condita} * negociofioribus

D 3 rnu-

10 Thirm. Dijfertath L

muiiereulisaptiora? *Efficax Medicina borum pauciflimis , & vel foli force Rofarum (quarumlibet) conferva> * provehiculo vel addita- mentorum incorporatione, fecureaequicfcir,,

* Nec fi rem paulo curasius expendimus y ulfo Sirttporum, Rob, Mivarum , Aiellium medic&tomm s Oxyfaccbarorum , Oxymelitium ufualium , vutgarittmaut ( pro majori virium confervatione vel fpecio- ficate) Correcliorum tanropere indiget : * cum tot nondicimus x qui- pollentia, fed prasfenticnracommodioraquepnffim nuncextenr,(emec parabilirate fimul &co.ntra£Uoris dofisgratia nemini non comraen- dantia; * cumporro, (fiquidem alicubifirupale remedium omnino requiriuir, ) prompra feu extemporanea competentium Excra&o- rum , EiTenriarum Tin&urarumque dulcoracione vei dilatatione ( per adjedum Saceharum feorfim ad firupi formam fimpliciffimc eo&um, aisrmel puriusvei pro lubitu ad odoris qualcmcunqueob- literationemrecoftum, * velpairularumeficntiam&c,) ejuscemodi confiftentia, quandocunquelibet, obtineatur;* qusedenique (nu- ir.-ero fortetrta vel quatuor,} * fubaliafersforma, * condenfatiorafci- licet colorem > liquidtors verb , (fub concepta fermentacione) faporem altquantum mucant > adeoque firufalem in jfpecie confifientiam hinc re- quirerevidencur , eriam cicra hujuscemodi Icnodnianihilo deceriora finc, * nec confervacoria talium enchirifi penicus deftituantur , uti nec aequivakntibus fuis fuccedaneis * * tanquam alias fele&ui huic nofoo hautabfolute neceiTaria.»

* Sic, quamvis Extraffa qusedam , e fimplicibus aliquot poly- chreftis, extradioni revera fubjectis , *ac parum intcr adsequati Menftrui divaporationem vel abftra&ionem (oppido plerisque quid- piam fubtrahentem,) deperdentibus* in vaporofo balneo con- fecla , *iocum fibi merito hic vendicent , * {prtferttm qu# liquida forma danda funt , idque aliasferunt, * etiamfi vel femi-refinofa & cum vini fpiricuextra&afuerint) * circa exhalationis finem, (profa- ciliori diluitione t imtpediendove fitu , exiccatione, vel condenfa- tione nimia,) plus vel minus , * feeundum recentiorum inventum Saccharata: * (plusfcilicet Arteriaca, confortantiaodorataquardam mucilaginofiora, aliavede caufla ficum facilius, cicra hujuscemodi

con.

De Selecfu Remediorum ingenere. $ r

condituram concipicntia , &c.) Cui bono tamen hinc reliquorum cohors , e rcfiduis fymboltzantihus , dquipolientibus aut dcbiltoribus non- mtnquam veitn effoeth , (lalcem pro more, & necaralogo vel repofi- toriisdefint,) Mccziegittmo cxteroquin procejfu congefta ? * Ec quidni magis hinc expugnantur, quarmajoriadhucnirmero efiwplicibiis exr- traction' plane non fubjetlrs , * viresve fuas inibi dtfy^rdenttbm ddbuc nonnullibi propGnuntur? * quseve numerofius adhuc* propter inconvenientiorem procedendi modum effoet*, Unguiciiora * ntiena velinverfadcprehenduntur zo^ix fcilicetnimns Clanficationibus, aut longioribu s Digcftionibus dcbilitarruts potius, quam exalcamus; * auc concepta (cunc, velinter protracliorem evaporationem) incompe- tencifennencacione , enormiter hinc akerari,. vel penitus perverti finimust * qur nimiis repetitisque Menftxuiaftufionibus {dumumc& Jimultancainfufio in oUuplo vel decuplo Itquoris fufficit) obruimus,* «S£ hinc prseter rem modo notatis incommodis exponimus z * qux ex aquarume^tremedeftillacarumreliquiis admodum jam infractiscol- Iigimus ; * vel vulgatifsimomodoe magna ScplafiarurntruHa, {ignc violento) profedatoleramus^ * qua:diverfimodomenftruorumrea- tuiinconfideratius* hodieqtienonunquamfubjicimus 1 * utdiimrc- finofa Aquofis, & vice verfaaquofum faltem requirentia Ardentibus Jiquoribusinfufa, tantum debilitantur, * akerantur , autincaflum tentantur; * dum Aquafimplici fin fuogenerefufficientifsima,) nc- glecla, * Deftillaris officinalibns* vel Sero deftillato *precium fo- lummodo, &laboresnequicquamintenduntur :* dum vinifeu (gra- veolens) fecam vini fpiritiisfimplicirer &prarcifeexigitur, *\aut in- terdum prxcer necefsitatem alcolifatur 5 fatisfaciente (parabiliorf alicubi) frumentaceoquovis*aut hydromelino^eriamproquamplu- rimis excracli o»nibus,non vel hautadeo redificato:dum Succorum ex- preflforum Magmate, (extempore fiepeproportionalius axljiciendo) quadicum fic Extrafium potius obruicur; cafeofaSeriparteperverti- tur ; aut Vini innoxio quidem at in plerisquc fupervacno Tartaro aggravatnr : dum AcenfimpHcis vel (etiamoperofius) Deftillatfro- dcncibusparticulistertcrioraquamplurima* <ut iftas vegetiora qux- damtolerent,) penccorrumpunturj autincaflum (nifingularisiiidc

$i Pharnu Bijfertatio L

expecteturdetermmatio;) priorisTattareofcdimentocombinantur: dumfingularifsimis hodieque Liquoribus, (quando curioforum quis- vis fibi nunc peculiare Alcaheft 5 aut fecretum aliquod , infipidum veluniverfalemenftruum paratautfingit,) vexanturmagisquam ex- traiuintur expeclatione plerumque infcrius quidpiam poftmodum relinquentia, &cc9

Atqueutinam, qui tot fincerationibus nil nifi apertam yerit^- tem prontentur „ qiiique fot obceftationibus alios (pror-i^u^kem seque cogitances) invitant , vei tot exprpbrarionibus ^ternar uniquc poenarum commiiiationi.bus huc compelluota tandem cum adrem- &feriam expeftorarionern ventumefh fcapham fcaphamdicerent; nec nifi aenigmata Sibyllarum foliis obfcunora Icfquerentur, fecreta fecretis fervanda, nec perlas porcis projiciendas prastendentes* Qmfi vero quivisnoftrum? proejuscemodiOeufinorumevolutione, femet pomeriis fliis per aliquot annorum luftra includere queat ! nihilo hinc (cliciori Republica , fub pariH , (poftquam Adeptm aliquid fueric adeptus,) filentio plusquam Pythagoreo. Negare non poffumus, pkires equidem hoc feculo appaniiffe , promifsis graves, vera; ] ::^erfalH CMedicim Menfirui^ poflefforesfidelesqusdo&ores*, qui non unum folum > fed aliquot etiam.in riumeratb qaafi habebant promittebantque univerfaiia , Aicahefiina > Mercurios Philofophicos% Salra mirabilia & quid non ? Verum poftquam finfeliciores forfan aos) permulta circa Roris quoque ac pluviarum &quinoclialiumfdinam fubftanti&m , circa Nitri , Bismuthi , \Antimonii Saturni^ minerat , drc* varie tentaveramus , atque hanceriam Junonem ample&i voleba- mus, plerumque nubes erat.

Et fane , quod Alcaheftinum liquorem attinet, qui parallela Authoris recentioris loca paulo accuratius ( in ea quidem obfcuritate) eonfideraverit i quidfcilicetfit Sal ctrculdtus m&jor , IgnisGehenna, cor~ rdftvum Soli laBique Verlarum debiium ; quod citr& diminutionem fui, quodvtsfere corfm in fal aut liquorem fuo ftmplici jquiponderantem , & in primum Ens , vegetabilia certe admodum & ipfos Carbones in iiquores JDiaphanos, fine omnirefidentia deflillabiles folvat , qu&d hfolofuo Com- gartfubjugstur , (acque ac Mermrim virgo omnu wepto fuo compari9

con*

De ScUtfu Remediorttm mgenerei $j eon/umerein alio Tratratu dicitur:) quodcujmlibet (imphcisfignram, item quantitatem adepti folarisvet ' lunaris lumints o(iendit\ quodagsr (>nmor~ bis itque dcin chimicis folutionibus , ) absque reaclione pattentts \ quod difficiUim& fttpr&parationis yfolisfc Duplatis, Adeptis acfpeciaHteraDEO doclisdetur\ quod deniqueqm eopertingere nequeat ^faltem fal T^rtari vo- latile reddere , coque folutionesfu/ts v.g. Lun&^ Mercurii^Vnicornu^octtU» rum Cancri , &c, tantifperperfcere jubeatur ejrc> qui , inquam , hxc inter fe 6c cum cxperimentis circa Mercurium, Ludum , Carbones > Eltxir proprietatis, ejrc. ab atttore faclis contuletit , foi fitan circa Mercurium quoque, fecundum complurium nunc conjefturas, ex unaalterave phrafi,(aliis tameneadem facilitate applicanda, )defumptas, huic operiadhibendumnonimmerito hodieque aliquandiuhaefitabit, aut fakemcircacam difficilcm procedendi modum : nifuperjtesadbucgt- neroftfftmus Filiu* hccm quandam hiccaligantibus accenderit; autre- eentiora folcrtioris cujusdampromifla >eterra Mercurtalifimiliveprin- cipiocxpc&antes faturarint. . Interca vitioforfannobisnon vertetur, fi priusquam hsecpropalentur, aut Mercurii vivi Liquorem, perduo tubulatavafa fucceffivedeftillatumreiteratis denuo experimentisrc- censacdiverfimodefubjecerimus, aflenfum deeo, (alias non rejicu- lo ) tamdiu fufpendamus: cum antc duo prsecerpropter luftraalios tum in ufus,fed eodem modo,(ceu inChirurgia cujusdam Parva alibi- que , defcnbitur ) deftillatus , seque ac altus cum Jovis i^4ma/gd- mate colleclus , nuper prxdi&orum fubje&orum prseparationi- bus fecundum prasfcriptum (adhibitus expe&ationem fcfc(Ierira Mulco minus autem arcani tanti titulum fuftinenc Spiritus Vitrioli Vhilofophtcns > c quodam inconfideratius huc tra&us ; aut CliJJi- formis c Nitro cum lovis Amalgamate coUecJus , ( tadiose detonan- do ) dejiillatus Liquor \ AErugtnisve cryflalitfatA fpiritus , aliivc Aciduii (quamvisinfuogenerefatefficaces fpecrabilesque) Liquores. Necabaltera parte falis Tartari Nitrive fixiy vel ( affinis quidem, laboriofioristamen&aliis ufibus confultius aptandi,)/*/^ Terra con- crematdL deliquium , ut ad quorundam , (" non indifFerenter omnium ) Extradtionum facilitationem vcl exaltationem quidpiam conferat, hic tainen operar preciumfacit: uiinccSalmirabile, inter nonnullas

E fufiones

54 Thsrm. Differtati$ l

fufiones (evaporantibus aut fcoriis additamentorum femet impti. cantibus acidis lalium particulis,) quandantenus ad alcalinatn quafi naturam tranGens vel inclinans : nec recentius adhuc fal volattie uti* iMifptrrtu Vitrhli velSalis fxatum ; quamvis fulphurea nojinulla fe- curn /Ted parce fatis) cvehat aliave fmgulariter folvat ; egrcgium de crtcro, nobisquediu jamufuale Aperiens : Necdemum/i/iWW* vclfptrttusFu/tginis , c concentrato per extremumfrigus potiifimo li- quocc , facilioribusve modis coile&us, Donec itaque felicior dies nos aut felicioresalios hunc Sophiaslaboremclariusdocuerit, appa- ratui noftro tantifper ad extra&iones potiorcs fufficiant candtdiffmi ifiius Chimiatri duo illaparabilia , Aqua Jimplex ejrfpiritttt ardens; fic- cionbtisvegetabilibus o&upla, levioribus nimiumque intumentibus flonbus herbisve nonnulhs decupla , ^d fummum duodecupla pro- portione (fecundumcujuslibetnaturam)imafalteni vice, citraac- curtatasillas repetitionesaffufa : acqueac reliquasTin&uras &EfTen- cias fat adhucdum efiicaces habemus , fimiliter vulgatiores faltem fpirittts atque Liquores adhibentes , citra Minerarum Cceleftiumve Apofpagmatum taediofos, quamvis inparticulari de cauero curiofiori- feusoon afpernendoslatices*

Porrd verd , quod in luftro noftro Fruffuumfuccos&tzitict, cui bono totpraster rem cariorcs &exotici<> fatis argrenonnunquam vel non fine fupervacancis autdifcordantibus additamenris confervan- di ? dum in parabilioribus noftratibus eadem plerumque gratia, idemque effecfcus reperitur. Cui pariter bono in horum quoque/;/*- ntero aliqualts adhncexceffm^ cumiftorum nonnullifapore, colorevi- ribusque concordantes, (magno vafculorum ac difpenfationis com- pendio,) invicem mixti ficaflervari , &: cum paucisinfupcraliquot, comparatu facrlioribus , praefertim vernaculis acceptioribus pr#fen- tionbusque fufficienter prarftarcpolfint , quod non folum in reli- quis , vertim aliis prseterea remediorum generibus operose vel furaptuose quseritur, Ita fi Acidi quidcm ad tertias vel quartar partis remanentiamevaporantur, (uti hacconfiftcntia, acoreinnonnullis acquabili perfiftente, in aliis vcrd intenfiori , perdiu fine omni vel exigua folurn facchari conditura durant,) fiporrd fubacidi, vinoftac

con»

De Sele&u Remediorum ingenere $ 5

congeneres ,partim (poftaliqualem in aquofioribus exhalationem,) addita o&ava prarter propter facchari parte, in Fermeatacahaut in- jucunda per fpontaneam effervefcentiam rcdiguntur , partim veto ( dumunusforfanautadfummum duo primitivi faporis fpecicm ali- qualiterift k ratione exuunt ,)paulo/tbera/iori faccbari portione > (p$Jl moderatam concentrationem ) condiuntnr ; profe&o compendiose fuffi- cienterque , (fub longe brcviori jucundiorique dofi & raciliori adhuc edulcoratione )habemus inde, quodlonga Struporum, Rob, tjttiva- r«/»,efc.hujusprofapia:fcries (cum tantafacchari difperfionc) pro- mzttir» In contra&iori quin etiam , nec externis femper commodi- tatibus undiquaque inftru&o Apparatu, pra: ufuahbus diffufioribus- qucfrucluumFinis , iftacrationedifpcnfatu Sc aiTervatufunc commo- dioresj pra (uccorum condituris , (aliquibus per Nitrum crudum aut fpirituum acidiorum aifociationeminftitutis. ) in compluribusaffe&i- bus(acceflbria llla vix auc non ferentibus,)convcnientiorcs : fique Refe&ivum quoddam cx ejuscemodi vegetabilibus , tanquam hoc in genere naturar noftrae propioribus quarritur, ( ceu perfrcquenter in teneriorumlanguoribus opus eft, nectotum femper potuifaltem in- ftjllacis aliquot Clifli , fpiritus falis , aliarumve polychreftarum Aci- ditatum guttisinfolidum, quorundammore, transigitun)Compen- diofa, brevis diffufisque Julcpis longe falubrior inde Mixtura, (ta- lium vicaria) nullo non temporc conficitun aut fiquidem omnind longius harum potionum genus cxigeretur , facilime per competentes liquores extenditur, Aperientibus autem herbarum fuccisycum tertia velquartafpirttus ardentk communis, propriiy velanalogi parte dtgeftis% & altquibus Bffentificatorum nomine propofitis , ( dum parum a fixi^ oribus fuifimplicis particulishocinproccflu fortificancur,Aquispra:- terea fpirituofioribus haud adeo prsefentiores > certe ingratiores funt , ) in fele&u noftro facile carcbimus > utitjuoque confimilium ape~ rientium & refolventium Fermentatis, prcdi&is aquis ut plurimum adverfioribus, minusqucvcgetis.

Quidni vero magis adhuc expungamus Tinfturas , Ejfcntias, Quintl effentiat) Arcana, &e. pure tantum nominalia , &pridemabaliiseade caufla fatis tradu&a, ncc dum tamcn paffim negle&a ? coc TtnfturA-

E % rum

3<S Pharm. TDiflertuio l

rum ejr Pfentiarum variatioms , primitivis faepe numero deteriorcs aut mhilovalidiores, faltem externiquidpiamautvanam infecoinci- dtntium Menftruorum variationem afFerentes ; tot inter fe aequi- valentes , & citra neceflitatem , ( dum una potiorque in fua forre clafle iufficeret, ^ numerose multipiicatas ; vel data opera Compofi- tas , qtnbus (iniplex quaedam,ni fiiperior , partarnen exiftit : aut e dcbtitoribus fimplicibas paratas , integra poftrnodum cochleariapro dofi, (praeter taliummorem , )cornplentes: tot Ejfentias atque Mix- turas , exingredientibtis femetinvicem dejlruentibpzs, invifc&nttbas ^filtro vel migmMi reftduo magnam partem adharentibus , in&qualtter femet an<pUxanttbm aut incmvenienter fupcrnatantibus ejrc. hodicque non- nullibiconditas : tot Florum congenerum^nelanguidiorumvegetabdium Itncluras ^ftmplica atque compofttas y ) tnreiveritatepammhinc prae* ter colorationem afFerentes, efFe&um aflfumptofpiritui vel minera- lium phlegmati acidulo potiflimum debentes: tot Tinclturas adven- titium tantummodo ruborem , fub diflblutione vel digeftione acciden- tarid obortum , aut per acceflbria fupervacanea , ante neceflita- tem aut fpecialem intentionern conciliatum adhuc dum oftentan- tes: itcm adhuc Operoftores , praevias Mctallicorum ( levi tamen fu- fione fepius ad pnftinum ftatum denub redeuntium) fublimationes aut floriricationes , vel fingularifiima laboriofisfimaque Menftrua prsefupponentes ; plerunque ramen inde nihilo fingulariores ca- riores laltem vulgarionbusque rarius praefenriores aut copiofio- res : tot Ttnciuras , perdita per fuperfluas abftractiones parre Sim- plicis , volatih , aur iubfidente non exigua folutiportione, necef- facip Lnguidiores , vel ob fupcrvaeue praeiniflas innocentium Mine- raliumacMarinorumUftulationes,(etiamfiexterniquidprastercon- Uiwtas obfcrvationcs calcinatfs fic acCrefceret , totum nihilominus pervertentes ,) aut propter inconveniens, imo deftinationi fimpli- cis fepenumero penitus conrrarium Menftruum adhibitum , pla- ne perverfas , evawdas vel ad mimmum merito fufpeffas: tot Eli- xirta , fub ambftiofo ( etiam ad Purgantia nonnullibi extenfo ) vo- cabulo poftmodum nil nifi Vini fpiritum oftendenria , prokiaie fakem fpeciebus quibusdam , interdum minus confiderate conglo-

meratas,

Seieifu] Remediorum in genere. $7 meratis , ( tantum ut Elixir Cephalicum , Ophthalmicum , Tnevm^ ntcum , 0'c. calidum atque frigidum habeacur) fuperfufum ; cumque vel iimplicem, vel per acceflonos liquores compoficum aut acidis mineralium fpirinbus ( cercepotiffimis cuncpercept* efficacia? cau- fis,J exafperatum.

Quinimo quispiana, ( fruftraneorum laborum atque fumptuum minus prodigus^) tbrfiian haud impcrtinenter huc reculenc iflas queque Tincluras ,parciffimas & opcroftfftmas , quac nbforpcis aliquot g iruilis , e fixicnbus corporibuspoft ca^diofiflima cohobta tandcm fu« per alembicum vel retorta^ roftuim cvc&is conftant, &infumptum laborem frpenumero vix ac ne vix quidem, (in ea parabiliorum, paricate, ^eff £tu compenfant. Item fpeciofas aliquorum^f'^ aut JguihteJJlntidSi olei deftilhti parte una> & JJirittu ardentis alcalifati fartibvu duabus veltnhw , ( dclubico femet elegantcr amplexnntibus 6c abforbentibus) conftances , tanquam fub olci ratione , ( licet vel fpiricus proprius fuer it , ) pociflimum agentes, & foluta per vehicu- lum iftorum copula , facile deftiu&iles, Olea fimihter fubtiliora, infufts metaliorum convenientiorum folutiontbusipjisve Met&llis (ceuin- ibi quahtercunque folviquaedam pridemconftitit, ) aiterata, iisdcm tirulis, at majonbus promiflis propofita ; revera tamen parum ultra fimile inalteratum oleum agentia. Magisque adhuc Oleofum iU lud y quod infraclo ( per fortijjimos aut concentratos fpiritus minerales^ aut folutiones metalitcas) vtnifpiritui , eiquevel fimplici vel Aromati- bus quibusdam oleofis prius faturato fupernatat ; utrobique parca fatis quantitatc , & parca paricer , fi meta!!ici quid acceflerit ejus participatione ; oleo Vim ( cujus potiflimae parcesfunt, ) aliundc tolerabilius habendo , velaliis Aromaticis deftillatis, (fiplacueric,) akcrando. Etfiquaeprxterea funt , curiofioribus , quamnoflranunc intenftoni aptiora \ non quidem in fuo genere centemnenda , nec nova ta- tnen { utiquibmdamhabentur , ) nec nimU extendenda; parabilkra fani K^iequivakntia ubique invenientia*

Interea nobishic admodum furTecerint pauciffima quadamhu- jusfertis, e potioribus aliquot &pollemioribus, (ncptoforma tan-

B 3 thm

38 Tharm.Differtatio h

tumguituUnonmlU fumantur ,fedparc£ dof * nctahilk efflcacia fubft, ) iisque fpecificis , ejuscemodi feparationi revera fubje&is ac com- petentem ( ubi opus ^Menftrui ( fuo fimpiici correfpondentis , ) ab- ftra&ionem ferentibus rite prseparata; fimplicia potifjimum , auttan- dem e fymbolizanttbu* , (ateidem menftruo parentibus , ) nonnullk Compofita\ five poftmodum Tin£iurse five Euentise (apparentes tan- ttim aut reales, )voccntur. Quo referri quoquepoterit£Ar/r£#0- rum unumalterumve^per proprios aut analogosf]>iritu<s ardentes, atiosve liquores ad&quatos Dilutum feu quafi exaltatum f ulteriori de csetero talium alteratione vel conditura ( cum faporis aut odoris gratia fe- penumero hinc parum pervertatur , necindifferenter omnibuscon- veniat) negotioforum circa hxc lubentias vel fubterverfantium judicio fele&uiquc reli£ta ; five foliim Salis proprii particula , aut Olei infuper proprii vel ( dum non omne fimplex id a*qualitereffi- caciterque fundit, ) Analogi tantillo, (poft diftblutionem acdige- ftionem demum , nc magmati vel filtro invifcetur fuperaddito ) inftituatnr. Referimus huc quoque liquidorum inter fe convenien- tium unam alteramve Mixturam { dum ifta extemporaneam con- junfitionem, ob debitse unionis , confiftentix colorisve jacturam non ferunt, )fecundum artis ac natura: leges confedam atque fele- £tam. De quibus omnibus inferius in fpecie commoditis dicemus.

Porro vero nunc, cui bono tot Infuforum ac DecocJorumfpccics , Antiquiores aut ( ingrcdientium naturse , numeri ordinisve refpe- &u) Correcliores , vcl novadenuohinc inde fuperadditaf cum noftra- tes in plerisque tra&ibus talia valdopere plerunque averfentur , dc fineceffitasdiffufum hoc remedii genus innonnullisaffe&ibusnon- nunquam exigat, fimpliciffima acpergrata vix tunc admittant; at- que ea quandocunque libet aut opus eft , e fele&iori quodam prse- fentiorique fimplici, aut aliquot concordantibus confociatis facili- me veldomiconfiantireliquumautem tot acceptioribus contra&io- ribusqGe remediorum formis nunquam non tranfigatur. Potm Hip- pocratici hodie profeclo funt parum mcdici : & Hydromel quodvis etiam dtverfimode Purgans prompte fupplent , aut ( uti confuetudo fert ) imi- tanturgratiorahujusacvi Compofita,

Sic,

De Scleflu Remtdiornm ingenere* 39 Sic, cui bono longiflima Aqutrum drflillatArum fcries > tantum non ex omnibus fere vegctabilibus animahbusque , ( quofcilicec offi- ci*ia dicatur inftruclior, ) hodiequc coagmentata ? tot naturafua, vcl ob inconfideratiorem deftillandi modum imbecilltores quibui fontana fcure fubflituitur , aut unica quaedam , altetave paulo vege- tior. Imbealliores tantiim d>cimus 5 quia revcra e quamplurimis ve- getabilibus, racioni fenfuique cuidam (olicario (fixiorem taliam na- turamaefttmanci , )ad deftillacionem pcnitusinepcisjudicatis , eleva- ri ( mcer illam ignis praefertim intenfioris actioncm) Je Subje&i disgre- gati parciculis aliquid , quotidiana obfervatio monftrat , indeque non folum fedimenturn inibi tra&u temporis concrefcensj vcrum etiam odor & fapor aliquis , proprius aut faltem herbaceus , vel alias anony- mus , una cum qualicunquc nativarum quarundam propriecatum manifeftacionc : ceu paftim in permulcis inodoris fereque infipidis, acerbis, oleofis , cpicerafticis, vulnerariis , &c, cernimus ; &hinc vuIgarisquoqueEmulfio (cfeminibus fru&ibusquc ufitatis parata,) per Alembicum fimpliciter deftillata , ( uti Aul*e noftrae AqnA Alteran- tis ticulo pridcm ufualis eft , ) non folum odorem a tque faporem em5l- fionis cujusdam ha:ic injucundum : (cum aliquali vi epiceraftica , ) praefefcrn vert;m ctiam poftmenfes aliquot mamfdlurn rancorem induir, ur|a mygdalas vel (emina f rigida majora rancida te guftafle di- ceres. Nec proindc tamen propter efficacia:, (prasfentioribusaliis commodius compenfanjx) tantillum, in univerfum omnesiftx pu- blicis ufibus protmus erantdeftinanda:: multo minus adhuc tot rm- nifeftario effirrx , aur jam olim nuliitacis convicTx* lta cui bono tot gquipoHentes , e fingulis fymbolizantium fimplicium, imofloribusfas- pc colore tantum incer fe difTerenribus , operose deftjllatx ? cum uni- ca parabilior aut fele&ior fufficerer. Cui bono totingratiJJim&> fa- porisque vel odoi is nonnunquam plane naufeabundi, in Mixturis gratiam&appetitum prseter ornnem necefliraccm, (ineo jucundio- rum aquarumaliorumveliquorumpolychreftorumproventu) enor- miter pervcrtcntes? Cui bono per txdiofifCirnum^Maria Balneum folummedo &pr*cise de(WUt& , vel inccrdum fruftra faltcm fatigatse, quzpcrintenfiorcm Veficx(refrigcrio fuo circa ftanneum Alembi-

cum

4© Pharm. Dijfertatiel.

cuminftru£tae)a&ionem, levatis copiofioribus fubje&iparticulis ve- getiores exeunc ? Et minuciae funt , ( quocidiana experiencia facile fu b- vertendse ,) dum refrigerantes jphthalmica , Confimilesque aquA , abejus- cemodideftillandimodocompendiofiflimoexcluduncun aut dome- fticocantumSimpIiris fuilaticeconftantibus, ob aquas fcilicetaddi- tionem minus prceftantes creduntur. Cui bono ex bcrbarum fiorum- ve fuccis, laboriofe prius expreflis colledas ? dum riihilo deteriores ex integris iftis vegetabihbus habentur, 6c quamplurima feipfis longe, debiliores fuccos fundant-, in magmate refiduo evidentius, quod fuum eft, fervantia> fiepe plurimum inter contundendum difperdentia; ceu in Spleneticis, icem Odoriferis nonnullis, Artcriacis 6cc. mani- feftum eft. Nec indigemus hic Liquoribus , magnis olim promiflis, at tarde fatis fcexigua quantitate per Balneum Rorisgaleatum conqui- ficis: eflentialia competentium fimplicium faciliori extra&ione vel deftillatione quoque comparantes. Et cum parili protractionc Li- quores ( aquei vel ardentes , ) etiam per Vefic<e- formeillud inftrumen- tum, (feu antiquim plane ftanneum, feu r ecentim nunc meum) in roris baineoabinfpiflandisExtra<SHsrepetantur, aute recentibusfimplici- bus deftillentur; nonnulla porrd Extrad^a inibi tum (inter moram iftam) hautparum alrerentur ; e Subje&isautem cjufccmodi deftil- lation- (pro refiduo aliu ufibus aptando) comtVAtUs , aha quidem fubtra- £ta volatiliori parte nii aut perparum de csetero retineant internis ne- ccflitatihus notabiliter proficuum , alia verd in refiduo potiorem effi- caciamrefervantes, aquas parvimomentifuppeditent, aut aliasexi- guo precio recentia potius fimplicia ad extra&iones comparentur. cum denique Spiritus ardentes hic locorum parvo plerumque ve„ neanc, &citraquandam impenfarum.jadhiram , compendifadis la« boribus divaporari fal tem poflint , hinc diu non ad hibuimus Stannum tliudQ fundi plani) inftrumentum , in diffufiores Apparatus alias haut incommoJum. Ampliusautemcuibono/fy#* , carefatis, atprxcer realem quandam neceflitatem, cumvino defiillatA? cum longe pa- rabiJiores , ^nihilominus (negleetis tantum minutiis aliquot, ejus- demroboris&effedtuspromptehabeantur, (prsefertim in locis a vi- netis remotioribus , ) adje&a falcem fextra , o&ava vel decima

Spiritus

2)e SelcSiu Remedrorttr» in gencre. 41 Spiritusardentis partc ; pro aflflumendt fcilicei viniproportione, Cjpi bo. no tot paffim in eodem genere compofltx > hiflruclsori fc ilicct fic Ph u 1 m a* COpolio , fi aliquot numero Hyfiertcas , Apoputficas , Epi/ept/cas , Cor+ dt&les &c. hujus velilliui invcntoris oflendere queat ; dum vd fimplex quitdannite deftillata, vcl adjc&is extemporc Tinduris aut cftcn- tiis competetuibus alterata , plures iftarum sequur aut prfccpllijj vel unica qua:dam confideratius Compofita , fimilitdrque fi opus fuciit exaitata > fufficit ; imo magno fumptuum, laborum, qusefi- ta?quegrati#compendio , promptius certiusque e fimplicibusOdo- riferorum & Aiomaticorum Aquis , feparatim prius 6c vjpl peracci- dcnsquafi, (v. g. intcr oleorum deftillationcm primitus) collc&is, ac poflmodum tnter fle preportionaltter conflufls , pro libitu ? ceu aliud ageudo (tn permultis generibus) haberipotefh Cui bono adhuc dum tpt inconfidcrattffime per fluperiorum temporum tenebras Compoflta , a recentionbtss fatis tradudbe ac corre&ae , nihilominus officinis alicubi pra:ten(o manifeftario , (fed ab uno duobusve faltem ingredienti- bus , inter tot fupervacanea proficifcentej quodam effe&u occuN tiorisve confpirationis valore, hodieque i nonnullisinjun&ae? tan* tum utconfuetudini vcl perfuafionibus fatisfiat, fclabores, impen- iXy viua ac precium (per tot fixiffima Marina , MineraliaMetaU licaque, nuper denuo (atis abahis tradu&aadditamenta, & totin- differenter dcftillararurnexcefsus,) nequicquamaugeantur. Nobis hic ex incondito horum omnium , trtcenartum fape excedente numc- to , decem forte aut duodecim fuflflcient \ & reliquum vel polychrefts mineralium nonnullorum Phlegmata fubacida , (Chymicofubma- nibus qunfi per accidens nafcentia,) irem fupra notati gratiorum fruftuum Succi, Infufa , potulenta domeftica , imo nonnunquam Aqua (implex, (etiam non deftillata) pro re nata, & Mixturarumj ve- hiculorum&c.rationejucundiusautscquefccure (upplebunr.

Sie inter Ardentes vegctabilium Spiritus (fcrmentatitios & abflra^ ffitios>) cui bono tot aquivalentes vel flymboiizantes ? cum unicus forfan , acceptior , prsefentior aut parabilior inftar omnium foret? tot flupervacaneiy rcfpedtu ccrtorura , (quibus promifcue velinccnliU deratius deftinantur,) afte&uum, nil minus quam igneos hofce \u

F quore*

Vharm. Vijfertatio L quorcs admittcntium: tot praetet rem debdiores& fpecifiei perparum (sequeac fi guttulas aliquot oiei falcem fpiritui vmi infblta(les,)/>r<« fe ferentes ; feu propter fimplicis naturam , ejufcemodi operauoni non fubje&am; feu ob prarparantis incuriam , abflrahendotantum , (cum incimior nonnullorum per fermentationem rcclufio requiratur,) m>\ quidpiam hincconquirereconanis : tot £ ex adverfo ) jufio curio- fiores , per ( nperofam larpeque fimul rn ahqmbusdifperfomm ) Fer- mentattonem colle£h; dumipfum fimplex fpiritum ardentem quem- vis , vel femelindcdebitequeabftradumfufficientiffime volaciiitate fua faturac| auinegottofiffime eo mquereciificati , ut guttahincdecidua inrer ircri;a|i atque vitrum quafi difpareat ;. cum bona pars proficui adhuclaricis , imo proprti nonnunquamo/eiparttcul*(re(idiio in Phiola fupernatans, ) ficfubtrahatur* atquealias Alcolifati hacrationefpi- ntus , adinrernosufusliquoredenuodiluenteindigeanr.. Sanefup- putatione probefada,contradiorapparatus vix ultratres quatuorvc requirit, eosque plerunquc faltem ( a Simplicibus volanlicate potis- fimumpollentibus ,) Ab(lraclitios\ ab Odoratis vero compa&ioribus: potiusFermencatitjos; qui, obiter notando, eleganter &c compen- diose tum parantur, adjeclo adhcrba* fioresve recentes fubdup/o vel fubquadrup/o ,, ad Aromatica ficca vero anafaccharive/mcMis etitm , cum a/tquantil/o fecum cerevifidrecentis , ejrc.pertclaprtterpropter tntra tri- duum vel quatriduum fermentatione .fufifictentem quantitatem defit//andoy ejr fupra recentium herbarum &c, a/iquot manipu/os ^filibet , recltficando. Cui vero bono tot Acidt bgnorum ac congenerum nofiratium ejr exottco- rum ingrati fpiritu>$? Cum Vulcanus fpecificas iftorum vires oppido alteret, &nobis vdunuse duriori y etiam vernaculo ligno deflillatus fufficiat,autnullus: multominus autemoperae preciuminveniamus in horum aliquo , cum Oleo fa/eque proprio prius ( fecundum nonnullos ) digeflo. De Spiritibm volati/ibus , fieu fa/is volati/is vegetabiits ejr ani- tnalis liquonbus fupra diximus ; quodque talium praeterproptcr tres fummatim aut quatuor prsefentiores ac parabiliores meritofer- ventur, dimiffisreliquis, quaefitasvariationis&curiofitatisquamfpc- cificarumpropriefatumplerumqueplenioribus.

Ita jurc merito quoque delemus hinccfcmmdiffima Vohtilium

fpirituum

De Sele&u Remedierum in gcncre. 4 j

fiirituum Mincralium cUJfe \ toc fruftraneis tsediofiflimisque torturis segte tandem , inter faciliorcs vcrfatiorum , enchi- rifcs expreffosi tot incompetcntibus , remorantibus , aut torum nonnunquam pcrvertentibus additamentis praeter rem folici- tacos ; tot e fubjedlis guttulas faltem afiquoc , ( intcr ar- quipollentiumexuberantiam, ) ftillantibus epumicequafi conquifi- tos: tot intcr fe quamproxime (per fulphureo falina:, vel tartareo- nitrofe volatilitatis participationem) convenientes aut penicus, (fi minuciasquasdamdcmimus,) sequipollences , feorfim tamen repo- fitos, velipecialiflime minus veirfacis commendatos, aut alias exce- dente hyperbole prseter reale meritum protrufos: coc Metallici no- men (ob calium qualemcunqueaddicioncm , auc florum una levaco- rum, [ac inibi plerumque infolubilium ] fpeciem ) pra: fe ferences, revera tamen poftmodum nil auc parum hinc, fi digcren- do , abftrahendo , confundendo &c. tentantur , oftendenccs, Quemadmodum eciam ex Acidorum fixiorum exceftivo ( pertotpro- celTuum variaciones, quxficaque compendiavelattcntatas exalratio- nes , )numero,libellospaftim&:indeperfuaforumrepofitorialibera- Jjter interdum complentc, non fineratione tanrifper hicnegligimus primo Metallicos ,(vutgo fimiliter habitos , )c fadtitiis Vitriolis com- munifaltemmorcdeftillatos, &pridemabaliis fatisnotatos , metal- lici parum palato vel ftomacho fumentium exhibentes : jmo Jpeciojio- rcscfuoquecomplures hujusnomink , perambiguas cnchirifes &: diverti- culahocfineconquifitos, jnreitamenyeritate,cum adexamenven- tum cft, Sc erFe&usmetalhcus, qua talis, inde fperatur, facilioribus acfatura:ioribusiftorumTin£turis vel Eftentiis longecedentes: ma- gis autemadhuc, fupprimentium,abforbentium autpervertcntium additamentorum^tf/tf debilioresillos 3 (& prseter intentionemac con- fimilium rationem,) parum de expetitk falinorum particulk vehentes-, autju/Ioparciorcs, tddwfiores, (nihilo tamen hinc vulgatioribusprar- ftanriores, ) velpUne tertio cuidam incompetenti contrariove latici incon- fiderntita complicdtiS fpiritus: item (& exadvcrfo) nimiis aquofiorum particularum fubtra&ionibus,varie per abftra&iones ufitatas, in gelu , fuper Calaminarem &c. infticutis , (adinternos ufus praster omncm

F x necefli-

44 fharto. Dijferfath l

neceffitatem) adeo concentratos , ut fub difficili hinc difpenfatione, fepe ne vitra quidem ferant , & fumentibus ad minimum fufpe&i , cor- rofivique (nonnunquam non fine Medicinota videantur: autperfu* pervacaneas re&ific^tiofies vel GV&povationcspenetrantioriJubtitiori» que parte paflive , fed ut plurimum nequicquam (cum fulphureus Odor, totiens data opera quaefitus ,alias fponreceflet , )orbatos: tot infuper Compofitas> extemporanea ufualium mixtura ( ceu in Aqua Regia , Spiritu Nicri compofico &c. videmus , ) facile fupplendos : tot in eundem effectum , ( fi citulum tancum & promifla demimus , & fuper- vacaneas enchirifes > additiones aut prsej udicia feponimus, ) aperte re- eidentes\totdtcluquidemfingularioresfecretioresque> nihilo camen mh gatioribus^Cfubaccuracafalcemmethodo^morborumquepenficatio- neexhibitis) pra?ftantiores : Ardelionum & Laborantium(\\i\ femetvo- can t , ) venales •> raro mangoniorum expertes > vel probt fatts ac fufficien* tesrtk fi quid amplius hujus cenfuseft. Dele&uinoftro eprionbus fonetresve/quatuor,e pofterioribuseciam Vulgaciores illi eVitriolo» VQtro Saleque ufitati , ( tantum cum judicio , citra di vercicula , protela- tiones & incompetentia additamenta, manibus occulatis riteparati confiderateque dati , ) abundeadhucdum fa tisfaciunt, fatisfacientquc deinceps, quibuscunque propter operarum aliorumque requifitorum defe&um , Ignis Veneris fimiliumve liquorum, operofiflimas Vulcani continuationes requirentiumpoteftas nondumdataeft. Uti nccpro fele&iorum noftrorum comparatione tantopereexigunturfpecialio- res illi ,perfajtigiata& fibimet invicem accemmodata receptacula furgen- tes Fitrnt > aut retortiformia ( defuper operculata} vafa adeo pronuper commendaca , Retorttve trirofires , aut per infernumtubumfolk folltci* tanda, confimilisve (curiofioxibus experimcncis , quam fimphci huic labori aptior _) apparatus : Sane diretiw ifie Furnus , ( cum arfinibus ) *plerunq?iccorpulentiotes impurioresque fpiritusacidosfundit , fub- tiliores disfipat , atiisviucinc >nvenientiis; ( rationecontinuandi ignis, feparandorumflorum &c. Jlubje&us eft, ut pro noftraquidem inten- ti< ne tot impenfis erigi vix mereatur. Vaja operculata^ fatis dextre qupquecpnfarmata> prarrerquam quod ferreadifficiliora comparatu necomnibu* trnt* riisapra fint, terreavero vix ignem reperito feranc Vitraque plurimum de volatilioribus particulis , eciam elifo nobis haud

raro

De Sele&u Remediorum ingenere. 4 ^

rarocircumfluoplumbo, transmictunc , imbecillioresquehinc Iiquo- reslinquunc. Ecqui vuJgarcrnquoquc recorcam , paulo circumfpe- &ius perforacam &: circumcirca lucaram, recepcaculis proportiona- licer,ufibusquefuisprocoIligendis volacilitatibus, ritc adapcaveric, varie tubulatis roftracisque reliquis intantum haud difficulccr care- bit : Acidos autem & vulgo hinc ta^iiofiores fpiritus nilulominus per anciquiores quoque modos, (faltemincer viles aliquot enchirifes, ptxcipue fubduclam proportioialis pondcris Materise, fituationis- que vaforumobfervationem , vehiculi > ubi deficit , competentis affo- ciationem, 6cc. ) fufficienci fibi quancicace per ocium quafinulloque pene negotio parabit aut reparabit : Pi sefertim cum oculatioribas nuncPra&icisea hodjecopia inmedicaciones amplius nonabfuman- tur, ac fuperioribus quidem luftris veladhucdumnonnulhbiincon- fiderarius fa&umeft, limitato talium ejfeclu tandem in abufttm indijfe- renterconverfo, indcque hauduno Hypochondriacis , PulmoniacU , Hyfie- ricts , ArthriticU , fjrc. conciliato per iftiwmodiacores malo.

Sed in rcccnfione noftra pergimus, mericoquehincfimilicer ex- pungimus Liqttores illos mixcos, adinternos externosque ufus confu- fis aquk yfuccU y folutionibttt ,pulveribusquc confiantes\ magnam parcem inconfulciiis compofitos, & fi genuinisarcislegibusquidamincertos cffeclus refpondeant,commodius , (citra vitrorum mulciplicacionem , aut facilem nonnullorum corruptelam, ) ex tempore certiorique proportione, per debicam compctencium mixturam conquirendos aedifpen(ando«v

Lixiviamedicata,corutnquc caufafervaciYeorfimC/tffm^hucetiam j non pertinent : cum macresfamilias quoque , e polychrcftis nonnullis euponftis;(totfupervacanea&:huicriniinepcioraingredientiamcrita ommiccenccs, ) domi talla paflim parent; aut folutis ejus gen eris (in proportionali quantitate ) fahbus nunqu im non habeancur : ceu alias quidam Alcalia elixiviatanonficca peniciis, fedhquida, potiiis con- fiftencia , poft debitam evaporationem fervann, fiquidem in refiduo| acriorique Iiquorc , qui poft iftorum coagulum atit qualemcunque cryftallifationem , utplurimum tandem effundi- tur , peculiare quid fperandum foret. Deliquia fixtrum falium fnb ajlris & dio nvido qturerc> ferefublimius> in Gella verd(ni Icn-

~F j tiflima

4<£ ikarm, Differtatio l

tillima coagulorum quafi Vitriolicorum quorundam refoJutio requi- ratur,) cquideminnoxium , attamen profe£to fupervacaneum eft; Alcali quovis quandocunque Jibec , in exigua calidse frigidasve pro- portione folubili.

Cui bono totinuniverfum Oleadejlillata ? Cum paucinoftratium hypochondriacomm arfc&us hujuscemodi fulphurea , ceu diligen- tioresproculdubioobfervabunt , ferant, aut inde (citraaliaincom- moda , in ifto remediorum , naturse particularum morbificarum ma- gis refpondentium proventu,) tantopereleventur. Cui bono tot in- vicem intime convenientia \ quorum unicum prasfentius aut parabi- lius fufficeret: tot casdiofilfimefatisque fumptuose^rg»//^ qfcollecla > dum sequipollensdrachmasvel uncias largitur; tot naturafua//?^- tiora> vel (per nimiamquodlibet equolibet conquirentiumcuriofi- tatem) empyreumate pr&ter rem aggravata , aliisve , fsepenumero pa« rumquadrantibus acceflbriiSi (quo tandem oleum e corporenilmi- nus interdumquam tale quidftillante, vel ingratiis habeatur&pro- ftet,) fcienter combinata & mulciplicata ? dum jucundiora , paratu faciliora genuinaqueseqtiivalentia praeftd funr» Eccuringenuum/i/tf fpiritum propaulo majort aromaticorum rejinofommfc (nihilo de c^tero hinc, fecus acquidam prodiderunt , deteriorum) Oleorumcopiaebti^ nenda difperdamm ? cum fuperpondium vix acne vixquidemlabores compenfer, fpiricus ipfe (largiter fane fimplicibus ad empyreuma impediendum fuperfundendus,) argerrime ad eandem gratiam vel puritatetn / (etiam qu^fitis perprunascompendiis,) redeat; &una magna Aromaticarum aquarum quantitas fruftra fic pefllim car.Cum AcctoacerrimoAluminisve crudidiluto, (fi quis forfan eandemde- ftillationem minpribus impenfis tentare voluerit,^ non procedir, Ita porro fupervacuafuntpleraqueomnia Oleacompofita (nitnajorisforce copise caufa, quispiam fimpliciaintime concordantia receperit,) Sc inanes iftas Balfamorum Hejlillatorum variationes , inconfiderata ingre- dientium confarcinatione, proportioneparandique ratione plerun- que infuper contaminatar ; dum fimplex aliquod fele&ius idem ut plurimur» prseftat , aut fiquidem compofico prateise opus eft, ex- ttmporanea proportionalique competencium mixtura confultiiis,

com:

JDe Seleclu Remedicrum ingenere. 47 compcndiofius cercfusque confic. Supervacua eft plerorumque de- ftillatorum Rultficatto ; cum Graveolenttum quidem prior fubtilior- que pars , (quibusdam ob falis volatilis combinacionem aliisve de caufis) plerunque seque graveolens inde prodeat, fiveper Veficam, five per Retorram fuper Cmeres , Cokothar , Sal commune &:c. vel cum ipfo LiiiN fpiritu , (qui tamenfruftra fic di/peric feu pervertitur, & farpenumerointec ebulhendum olei fibimcc fupernatancis parcicu- lam haut exiguam per retoitx rofttum proptllir , reftificatumque ficdcnuornficir,) restenretur r Craf/torum vcrd (hincrequifita) clari- ficatio y nonnullorum temperatam lenientemque vim praner rem exafpcret , & in complutibus , facili quadam enchinfi , fub prima quoque dcftillatione obtineri , fi volupe fuent , queat \ ceu alibi de cera^ptnguedinib^ , butjro^ japone ejrc notavimus , quod fi horum v. g. hbtauna vel unafcmis retortanndacur , hujusque vencerpenicus ufquc ad collum cineribus defoper rcpieatur , fubtiliflimum per are- ttam pnmaftatim vice rranfeac Oleum , &c

Bdfamorum exttrnorum i(ta ftrtes & variatio , uci exa£Horem praxin nil juvacr ita ncc felcdtiis noftti parcemconfticuit, Sufficiec vel unicum compoficum ; cujus fcilicec preciofioria ingrcdiencia, Mofchus velAmbia , (ob difperdicionem adhxrencium parcicula- rum,} haod adeo admiccum mixturam cxtemporaneam , quasin re- liquis, iiquidem cxpetenti ncceflaria fuerinc, non eft difficilis. Co- torem undeundc peticum oculos rantum pafccre alias conftac : ncc Extracli SalUfypropru tanttllum nonnullibi adjedum efficaciam qua- litercunque adhibitorum cancopcre intendit, Cui vero bono Nu- iift* oieumtrius extrahitur l cum ncc per fe ingratum fpirec, necoleo- rumaliorumqueodoramenrorumfragrantiamobfcuret, Sapontformes aliquorum (ex oleo yfalefptritufrinvicem diggfli:) mafft fuperioris quo- que (eculi invencioncs „ nec mcer parabihora iuccedaneanobishic ullacenus neceflaria funr.

Acque uc in reltquorum Topicorum recenfione hiftrum noftrum tandem finiamus : dum cx oleorum officinalium dirfufiflima fcrie op- pido, &quidem numero pauciflima fufficiunr, qua:naturaex oleo- fioribus (ubje&is ipontequafifundic, quasque (fi per fe adhibica id,

quod

4$ Phavm. Di/fertatio L

quodexhujusgeneris remediideftinatione fperaripoteft, non attin- gunt)compecencium & inibi folubilium fubj e&orum infufione ve^de- codione, autoleorum deftill, aiiquali inftillatione poftmodumhaud difficulcer exalcantur : cui bono tantus reliquorum numerus, tot aequipollentibus, tot, ob vcgctabilium (Yulphureiparum , aut vio^ lcnciori Vulcano refervatum poftidentium) naturam , parum indc medicatis , &c expreftb quovis vix efficacioribus, totipfi affe&uum conditiofii manifefto repugnantibus , tot, aliiseuporiftis non pingui- bus aperte cedentibusconftans ? Digeflivafane yfarcctica ,glutinantia> ( exceptis , cautelisque fuis nihilominus fubjc&is Balfamtcis reftnofts, UWefiitis vel etiam Mineralium aliquo conventcnter alteratis,) item pro- prie detergentia , adftringentia , ((ylvis tamen remediorum difpenfa- toriisque nonnullis inferta,} ipfa fanioris methodi lex vetat , &ex- perientia , (fitradicionibusmagis, quampracfentiorum tutiorumque accrvo fidas,) poftmodum rejicit ; Vulgatis emolltentibus ejr anodynis olivum faspe folum paria facit , exprefla quaedam alia palmam pra:- ripiunn prarter domefticas pinguedincs, cataplafmataaliosquedo- lorifedando vel tumoribus emolliendis aptiores modos. Infrigtdan- tia.ficdicla, quot affe&us tolerant, aucfiquidem exufu eflbvidean- tur, quocuse vulgotum fibinon parabit? vcrfationinterimfeu me- dicofeuchirurgo reliquum , indire&e agentibus (liquorthm falevola- tili prAgnantioribus >pulveribm fartnaceis , &c.) fecurius expcdiente. Refolventia^ difcutientia carminativa^ longe efticaciora, &ejusmodi liquaminibus acceptiora , eodem fere precio , compendiosc , citra tantam olivi in fingula profufionem habcntur per paulo ante nota- tam oleorum dcftillacorum inftillationcm.Et quis temere nunc Alexi- fharmaciscompofttis externis ,^utut admodum depraedicatis infolidum confidat? autexoticisplan#is veleciaminfe&is, ni viliproftent, ver- nacula noftra non fubttituat? Totahorum tantumnononaniumTo- picorum incucurbitisejrc, confeffio pcne videtur curiofior ; cum plu- rima, proolivi calefa&i more graciam ficquoqueperdant, auttaci- liori additamcnto eam confequantur , certe matrum familias fimpLi- Ciflimas pneparationes haudadeofuperenr.

VnguentA licct ob confiftentix jpodura dc compccentibus addi-

tamen-

De Sckttu Remeaiornm ingettere. 45 tamentis equidem plusquam olca ferant, adeoque fcopo corpulcn* tius remeditsm exiginti magls ficinferviant; cui bono tamcn tanrus eorum nurnerus > cum e tot emcl':entibu* , modynis &c* vcl unicum , aut fimplex nonnuiiquam pinguedo ( fohtaria aut dpmi rrigendo per conventcntes heibas akerara) fufficiat ; 6V parirer unuii) fcrte ftfngerans ry flccans minerale. Sarcotica & glutinantia pleraquc vulgaria { ncc balfamica , ) fanior nunc chirurgii rej ar; quemad- modum & detcrgentia pingwa. Dt/cuttcntia nervtnaque vuigatis olei> {[ inbusque ut plunmum cedunt , prarterquam quod a Jen- tibilirer i ^folventjbus , vejicatottis 9fonticulis , ptyalfmo , eyc. inper- muku arrlclibus evidenter fuperentur ; quinimomala quardam (ge- ncrofiotibus internis folis longe felicius cedentia) farpenumero ex- afpcrent contra&uras, flacciditates, exulcerationcs &rc# concirent. Reliquoruin Joco vel unicum quoddam poiycbreflum , & adcftta- mentorum debitorum quafi bafis efle poterit. Plurima cx rempore commodius mifcentwr ; multa nil minus quam ejufccmodi con- fiftentiam auc formam admitrunt: plura adhuc inconfiderariflime funt compofita ; ncc operofiorem corre&ionem , rnulto minus ( cum alns omnibus, ) adeo curiofam reccntiorcm prarparationem merentur. Oculis pra Vnguinum ea ftrue ^ alterius generis Topid? convenicntiora, nonnunquam infuper fccuriora ; Potabtlia mulier- cularum &: fcre circumforaneorum funt , & c, qux in fpeciali recen- fionecommodiusnotabimus.

Emplaftra tandem & Cerata y?hincindcpenfitamus, vixultra fex forfkan m chirurgicos aliosque ufus in rei veritate requiruntur , e revera inrmius mifcibilibus legitime eompofita, Cui bono enim vulgatiflima: ( fadsquehacrenus taxata:)innoccntiumingredientiiirn perverfiones, uftulationes, fuperficiarise invifcationcs > maila: ( per prsefcribentium exceflus) gypfear vel ungucncam: pocius , huc trahantur ? Cui bono tot^quivalentia ,fi minutiasfaltem aliquot, traditiones titulosve demimus , ( feu compofitionis, (euefTcdus re- fpcclu ) intime convenientia ? tot , prarter omncm nece/Tkatem (cmplaftro aliud emplaftrum, unguentum, gummi, pulvercm &:c. fupperaddendo , } in efficinarum aut quotidiauos ufus, innovata

G vU

y0 Vharm* BiJJertathL

vei multiplicAtA? tot opercttli magis , quam fbffitlentis renyedii lbcui» (ceuvulgus quoque citra hujufcemodi emt luft ationes fibimet di- vetfimode fuccurrere novir, )complentia ? tot ex&leia Lodie vel mo- dernorum euporiftis longe pofteriora : tot dtgejiiva , maturantiay &c. unicafaltem felectiori repr^fencanda , vel ^liffimo cuidaa pulti auc cacaptafmati cedentia : tot ^xrticuhrta pro l<;terantorum tobore y citra penecrantioruni accefiiim v aut reatem convcnicn- tiam , faepenumero proforma tancurn, &c citra memurahile quod- dam commodiim, multotamen cum txdiogeftaca, feccmdum Pra- clicarum tradiciones cantum (^adunicazt/iferdum xttyuo? dum dracbm& fujfciunt /prasfcripca, grumefcentia ■> fjroeccorrug-wv. ; buicompe- teriti fpirituofis ve liquoribus nullatcnus conferenda

Atque haec in gencre quafi. deufutiorihmfrvariqneconfuetis cffi- cinarum Formulis*. Extcmporam 4* H Ufy0$i Emulfiones , Fomenta , Cata- plafmata>Cly/?eres,&cA\)xxcsdzv)*\\\z* \ efukJ"r;isionequivishautdi& ficulter judicabir, &c nos quaevis fuo iocohmii?:er expendemus*.

Con ver ta m ur i ta qu e n imc a dfpetiatffjimumfng uloru m Simpliciu.m &eompoftorum r offieinis- au»; olina in penuorunT, aut hadlenus ulte- ^rius majoris complementi vet cenect inis caufia- diverfi~for- rniter oblatorum ? cenfum » eatanun^ (quoadejnsfreriperinftim- ti noftri rationem poterit, ) moderatione, ut minm etiam contra- ttiori mcdtcationum generibodtedum adfueti habeanc inde, quod variis affec"iuum divcduatihus & circiunftantiis oppido fniEciac $ nec n- gidiores fixfan queri poffint , nos rem pliarmnccuticam perverrifTe potius quam accidifle 5 vcl Empiricis curationibus , per aliquoc polychteftorum abufum fores aperuifle , vel tandem incipientes, minus verfatos , nimis vcrd credulos ad Fniverfalium prascipitia te«r mere Gc deduxiflcv

Sane , quomulcorum hoediverticurumaut offenfTonis lapidcmt ftatim ab* inicio removeamus r equidem credimus^ dari pofte* K^Arcannm aliqued, infigne totius corroborativum vel mundifkativum t complurium morborumfotamcn : nec vires tot Secretis , quafi Alcahefti- ni^, mrmids ac immaturijEIeclris , Panaceis, Azoth, Plialajis , Ar- bonbus vitxj Mercuriis philofophorum > quinteflentiis Veneris,

Au»

De Vniverfalilm. ^ Auropotabili &c. modefte aflignatas fimpliciter hic &r pr^c/pitan* Xer clevamus > fi talia ritepraeparata & circumfpe&e, fuo quodvis in gencre data fuerinr. Dumautcmpriusquidemultramodumex- tenditur, & plane Catholicum, (inter tot tamen pramatura ma- gnatum, perfaaut ;gnoca hypochondriorum , renum > pc£loris,ar- tuum &c. viciaabrcpcorum iunera, jdicirur an fingitur? reliquis vero fimikter mmium plerumque tribuitur, prasfertim ab alterius Profcflionis hominibus 3 in arrepto ^qucdamgenerofiori ac poly- chrefto remedio u secipitanter exultantibus , vel exiftimation is ati- <cujus oulmen nummorumve potius aucupium inibi confticuenti- fous; dum mag oorroproiicua exhis, ntplurinium dataopcraob- fcurantur vc) cum Eim artift* adventu clemum expeftantur ; dum ulcerior taiium Inquificio tyroni tsediofa praster rem fum- ptuofa eft ; alia vero partim nihilo magis Cathoiica iunt^ quara Ptiiana, ommbusolim morbis indifferenter apta^ &c fi perfuafiones JiypeihoKiique demas , haut aded notabiiiter vel direfte juvant; «parcim id iummurn , >commendatiflimum quodque £ detra&a ialtem per ^curiotiorem inquifitionem fingularitatisiarva , ) inftar -nudi tancum Diaphoretici , Aperientis autFigentis agit, cui paria {xpc in domefticorum vuigatiorumqueferie , nullo negotio ( faltem fub circumfptda methodo ) invenias c proindc tantum abeft,ut eam,, per hujulcemodi quau Catholica admorboruminteritusgras- fandi viam cuiquam hic eommendemus , certe paulo licentiofius tandem ingtedientes manifefto deferentcm , aut tnpraripitiadu- cehtem \ ut potius hoc jplo Euporiftorum pervarias claflcsfele&ji roftendere voiueri-mus , aliaaliis , <quo iecurius 8c cum ipfa na- turaincedamus,) omnino deberi: fique sjltns Cenfa qtudpiam aii- quis adeptus foret nihiiominus illud ipfum tiim confideratiflima exhibitione , tum quarn plurimis «etiam lntercaUrihut & Inter- fccniis , reliquis tonus Comoed.as 3ttibus .&: circumftantiis (quo iftius genens Arcana profc&o pcrtingere nequeunt, ) fite iatis- faciennbus indigere.

Et quo Jpccialius ftonnulh fecuncftim aliqualem cxperientiam ftoftram jconiideremus i Quod ad normam pr^fcriptum

fi Phartn.T>ijfertatio 7.

Vnicornn r,W/#^/#(totiesanagramman^

olim paraveramus , egregium profe&o dc efficax erat prasfertim in primse ac fecundae coflhonis , easque proxime fe&antibus v;tiis reme- dium > (nam ulterius ScadTefamentiHadrianeicxcciitioncm progre- di nunquamaufifinmus : ) cum autemfuperioribus annis nos tandem deftitucret, (vix autsegerrirnenunc, ob taJdiofiflimos parandi Lbo- res repetendum > ) Sc ad antiquum hinc rediremus, in confiderata parabiiiorum Vitriolatorum, Martialium , Corallinorum , Opiato- run &c, exhibitionedenuonihilo nosinfeliciores, ceuanteaquoque ©bfc i vavimus, Qui autem hoc in genere Arcanum Vitrioli> tanquam pro compendiofiorifupplementoparerc voluerit, &ad literamtan- tum procedendo communefaltem Vitrioli Sal&Oleum condenfatttts invi- cem combinare tentabit, loco proficui nec ingrati medicaminis profcdohorribilefecr-etum ( prasmonitusjnancifeetur.

De Alcahejlino itqnore medicosetiaminufushautunifaltem com- mendato , paulo ante diximus > meritoque donec ipfa Chvit zotxus roanifeftetur , producla ejus , vanaque circumcirca ( per fpiritum Mercurii, Veneris, Roris &c. Tentanimatantisper prasterimus.

Mercuritis poft prajviam (communem aut fuper imperfe£hora metalla tsediofius inftitutam) purificationem ^folttarie^ veletiamcum Solis Antimoniiveparte , inter lentam continuamque digejlionem ((ecurius: dc confultius , quam per fpirituum nitroforum abftra&iones j Pracipi- tatmfcu. qualitercunque fixatus ^ (five fublimi transmutatorum no- mine Azoth, five modeftiori titulo nominetur.) bonum eft reme- dium diaphoreticum, (nam apige adhuc empincorum quotundJm Vomitorium, )refo!vens, mtmdfficans, nec tamen protiniis univer- fale , vel bene ponderata? coijfiderationis ( fi licentius exhibiti incom- mo ia declniare velis, ) expers: fane permultos affe&us (experien- tia quotidwna tefte ) ne attingitquidcm ; multos empince darus pervcrtit- de cxrcro ntmium quantum a vero recentioris Mercuria Diaphovetico fett Ahyo Horizontati diftert.

fanacea (ur F/iwd/am fubfccult initium e Mercurii mineraaliove coagulo , Argenroi ubro rudi, ahterve conquifitnm prseterearnus,) quot hactenus faltem propofitae, fi&a;, & perEmiilariosquoque vt-

cacun

De Vmverfalibut. y$

catim hinc inde venundatas func \ Saniores &c commendatiores fi paulo penttius perquirimus, nihiiommus ut plurimum nil nifi curtalevei ^inttmomalc quidpiam , (alias nec ignotum nec fingu- lare) concinenc, eoque ipfo profapiam iftorum bene nofcencibus, quousque pertingere poflinc, monftranr. Speciofa illa, quareciam Mercurtifxatitttulo in Pharmacopoeisrepericur , &c ex Argento vivo9 fulpbure ac fale ammoniaco aliquottes fubltmatis ^ ejrc confit, Cinnaba- xmx naturas eft , atque adco efTe<5tus (in nervorum affeclibus alias non concemnendus,) nativa vei antimoniali Cinnabari facile fup- pletur. Quarnuper varie defcnbebatur , e Mineralt (prtmtentis Auri, ut ajebant , faturatifjimd) diverfimode parata , Sulphur ahquod An- timoniale , aicali tartareo vel nicrofo, fpintibusve faifis volacilibus fo- ciatum , atque hinc (pro talium more,) fub largiori dofi , Emeticum quoque erar ; aliasmundificans haud rejiculum arqueacalia funt pu- m riora mitificata hujus mineralis Sulphura, Tin&ura: fele&iores , Re- gulique, cum Metallicis etiam fixati , &c. circumfpeclefoliimexhi- bica: non tamen hinc protiiT-s pro Catholicis venditanda , vel per omnes a capite ad calccm afF^dus hyperbolice ducenda videntur. Ita quoquehaut ltapridem Panaceam foiaremin pilulariforma accepi- mus,manjfcfte opiatam & tantillo for/an Cinnabaris narivx vel Mer- curii perie fixati Ancimonialisve fulphuris (quas exiguaplane quan- titasdifcernerenonpermittcbac) fociaram; erFeclu camRegtis Pbar- macopcej* regi& Pduits fuo modo coincidenrem,

Ctrca Rorem , pluviasque Martias aut cumtonitrudelapfas ^circafal Terra profundtoris> aut Ccemetenorum, ejr circaipfius Aeris collecianea, (pe* ciofo AvicuU bermetica. titulo allecti totque reccntiorumconteftatio- nibuspcrluafi, forfitan hautadeopaucatentavimus. ILtfancRorisptu- 'viarumqtmeiliarum pars fpirituofior , per notorium deftillandi moduni minoribusprimoguttisprodiens, tenerioribusfubje&is non aded in- commodumattemperanspratftat ; (ceu perfun&orie tin&am fupe- rioribus annis pro Auro potabili vcnditam alicubi fcimus > & adhuc dum adExcraclionesinde, utiputant, fecretioresabaliquibusadhi- betur. ) Putrefacti (in doliolis pro morej hujus generis latices, aliquan- do liriati Spiricusvcftigia (fedutplurimumcumingraciorifulphureo

G 5 " odorej

£4 Tharm» Biffertatio t

odorej oflenderunt : (ut nuvctsifiuvial/um Aqnarum concepta 9 inttr navigationes Americanas jpirituojitas , ejr ^Acetum cujusdam ex Rhe- dano credi quadantenus poflit,) Rcfiduum poft Exhalationes Magmg, verno tempore fponte fermentare , ae plus vice fimpiici oras vitri tum fupergredi coepit, Sulphurea ( indenonnunquam fecedens) fub- ftantia Argenxum cxtus adoritur ftabili auriformique tin&ura. Sd ibidem plerumque cubicum fubamaricans , rarius ftiriolis quafi m- trofis concretum , bonum eft aperiens , detergens , &: vifcerum hinc inferioris ventris (in fano fenfu,) roborans , &c. Toruai tamen ho£ Chronicof) nobis (fortaffis infeJicioribus,) neutiquam reftituit^ vm aliquos incer tis circumftamiis fpecinliter le vavit a ut in acutis pr,a> jlitk > quod cerjtius ,e parabiiiorii>us experimentis non habeatur. Ncc amplius quidpiam in Terrd cjuafi Virgine* fiaiina fuifi/antia a (q uen- * damfublimius quidpiam haut imprsemeditato inibi quserentem , in- caflum fuperioribusluftris occupante,) uti nec in decantatiffimo ili© JerrjSumsnc, feu exiguaillaQleofitate, in Medicinaquidem , (quo per nos integrafit aliorumauriiera inftiilatio,) haiienus invenirmis, Etlicet fub Dio ^^incoimpetentibusnonaullis Magneticis ( ceu vocantj Subje&is , prsefertim per caJcinationesaliosve modos prius debitedifpofitis, quidpiamconcreverit,autpotiusinnonnuIlis(dum copiam cum exiguo remporis fpacio , aliisque in conclufo fimilitei: contingentibus conferimus^ excreverit , Ste quibusdam , interno ufui aptioribus ^iutriatum f aliave ratione lub Salis amaricantis nitri~ formis fpeaetequeQ.catum, medicis intentionibus divetfimodeadapta- tum fuerit ; nihilominus nec inde <quidem majoraopcras precia ho- dieque faCere potuimus : ut ejuscemodi CMercuriorum ejr Phalajarum promifla tantum noncatholica cogitantibus , facetusquispiampr^ Phalaja forfan haut immeriro Ealala dixifie videatur, FalJimur aife tem , an huc quoque jreferri poifetTaicifbrmiscujftsdam Panacea > IXt $C Perlata pro fiypochondriacu Mat<erfa\Ci forte prsecer Pra^parata,(el uen- tibus aiit fpiritus falinos fuperfundemibus haur obfcura.,) & praster Mineralis regulini quidpiam ( in crucibulo refticans,) roridoquo- dam, quovisetiammodo(ceuParalIcl5i nonnuJlibifuaderevidcmur,)

faturetur^

De Vjuverfilib^ 5f Electrum minerale immaturum ("cui Glauram & Metallum mtfcn- /«waliqui fynonyma facere voluerunt,) ii conjccturalirer ranorcm il- Iam Lunarem mineram >fub Argentirudts rubrititulo metailurgis pro- po(icam connotat, ut Liit velconjimile quoddamfecretumuhiead vitam fculongam feu fanam certo habearur , proculdubio feiiciorem hodie- quecummenftruomanum , &; ufceriorem (mcerea qualuimque Pof- fcflbrum fata,) experrentiam exigic ; inqua deincepspariter , recen- ciorum nunc duftu , (poft fimpliciorcm olim riec rejiculnm tunc ad- Fubitionem) exerccbimun hauc camcn ignorantes , quod fupetiori- busluftriscum noninfrmx fortis qiudamficret/ffimttm /V/Whautper- fundiorieinibi quaflviflent, ceneepca fpes candem decoliarit. Sin autem parih fubconje£hiraquisp»am Mereuritfplendentemftturateque Unciam CM/ nerarn mtclhgcvct , afteverare poflumusy eam fimpiicuer clucn.indo folum praeparacam 7 nilc^fic amplrus paflam, eftccTu (qui "tamen fimihtcr uti polychr^ftus cquidcm , ita faitem parciculariseft,) longe preceiTufe tun Sulphur ejus folitarium , per Alcalia , (licec srgerrime via humidi ficeave) cicra deftru&ioncnv extracturn, cum ipfam Panaceam cinnabarinam , fub Prtcipitati DiAphtrettci ncmine Pliatmacopoeis propoficamy & per (infpeciem) fejuncTa iccrumquc combiriata ptincipia , fecundum pr^fcripci procefliis imicationem aliquando confcctun. Quod verd vicina nobis quadun Vitriolt Minera (lignofofsih fulphureoinrermixca,) proTinclurre cujusdam (proeul Jubiocliftiformicer pama:,)commendacione , hoc ticuloempirico- rum nonnemini proponiturr id quidem fortc parum eft Para- celficum.

Ipfum Aurum potabile confimiiidque Solaria , fecretiori qnoque &amiciori menftruo catholicosin ufiisconftru&a, quantumha&e- nusingravionbus, inveteracis malignisvemorbis prse aliis fingulari- rer praeftiterint , quotidiana loquitur obfervatio, &; nemini non paulo circa hxccuriofiorumconftat : nec aflererc veremur experieiuia/at confirmati , quod omne juvamen atque folatium , hSolaribits (ob nominis fplendorem &: precium) varie qusrfitum , largiter &: cum fu- perpondioin longe parabilioribus Martialibm , Antimonialtbu* , Cin- mbarinif y Corallinis ^Cervinis > TartareU, aliisque. vegetabilibus ^tna-

Upiicifp

$6 Thafm, Vijfertatio h

lepticis> Alexipharmacis cr Opiatis , (quodvishorum confideracefalcem exhibendo) inveniacur ; nihilque aliud hlnc habemus ampiius, quam uchabitiorum reconvalefcentia , dimiflis fecurioribus totfeculorum experimcntis, magis tantumfitdubia, carior femper > ut iftius infu- periori Germania , cujus febris continua lapideBezoar pro6o. florc- nis hauftocurabatur, quse tocidem nummis alibi peilitur. Non ele- vamus hic fimpliciter Auratotum efficaciam , qui hujuscemodi ii- quores , (cum Spiritu Microcofmico , SalisTartari , Roris> Mwn&Cry- flallifat& , mtnerarumque Stturni , experiundi caufla fucceflive con- fedros,) item Sclares cum oMercurio vel Antimonio , aut utroque fatis fixatosptilzrsres , varie nec incaffum tentavimus , (fepe camen Men- ftrui bonicate , vel acceflorii Mercurii vel Ancimonii energia magis fa~ vente* quam Auriaccedentis autadhaerentistantillo.) Tantiim, fi vel maxime folius Auri cancoptfe reclufi ifte forec erlefhis , afligna- tam tamen Catholtcam potentiam hic removemus ; oftencacoriosque abufus reliquos, per fuppofitam neceflitatem ac prseceilenciam in- trodu&os , (dum nihilominus idcm.fecuriusque per parabiliorapaf- fim prxftatur,) notamus : fi forte hsec quoque Auri facrafames fifti queat. Reliquafuo capitediffufiusexpendemijs.

Circa fecretum Veneris Ignem , (a pretrattioris deflillationis coho- biique Spiritu Vitrioli longe dtjferentemy)quxnam hodicque nonfupereft obfeuritas ? Autor qui Lapidi Buttleriano Drijffuum fubfticuic ,pauperi- bm quoque communicabile , nectantum arcAnum e/fe nnuit. Recentior aa- tem, qui obfcurit&ti horum Lumen accendereinfiituit , aeque difficilern nec vulgi crumenis occupatiorumque Pra£hcorum remporibus pa- rem procedendimodum profert. Tentavimus aliquando cuczDrtjf, (^ecundum qualescunque cqnjeduras) nonnulla cwm Ammoniaca- libus &c. ac mediocre quidem aliquid , nil tamen abfoi uci , fi ve linge- retur cancum , fivepenicus deglutiretur, inde habuimus. Qiiod au-

pofericrem Ignis venerei explicationem attinet: quamvis Spiritum e fde Martis (utinominatur,) purgante, (ecapite mortuoflorumfa- Ks armoniaciMartialium cxtra&o) paratum, 'Vitriolum venerisad- ftringentiflimum dare pridem per alia experimenta probe fciremus; tentarecamencircjiH^macicem quoquequidpiam ftatim tunccom-

De Vnivcrftltbtfs. $j placuit; at futiprofecroaliter fieri nequibat,) Spiritum hinc apne- diftopacum aut nil differentem , de csctero Spfrirui Salis commu- ni plane geminum , (loco duplati faturatique rllius») & Vitriolum inde, dulcorefuofcilicet! fere-fauces intcrcludens na&i furnus, & nil amphus > licet proceflus rationefn haut perfun&orie fedaremun donec racdio ducli Ipcmcum liquore abjicerenuis , feiicioribusinven* tionem relinquentes*

I» Ec fi fors rorrunanobis (utaliis alicubi,) Transmutatorem fiftcret> (ceu Lapidem tllum parriculanbus haut paucis convi&i facile credi- mus, & particularum PJumbi vel Mercurii aliam hinc folaribusquc fimilem diipofitionem , complicationem aut figurationem ,coloris, li- quabilitatiSjdudilitatis&c. confectaricrum autorem facilius adhuc concipimus;) obnixe eum rogaremus, ut cciam in morbis ha£tenus re- yeraincurabilibus edirofpccimineXmngnoindedecumbentium^prar- cipue integrarum familiaium hinc tantumnon exhaufrarumfotatio,) pubiice convincerct non folum de Catholica cunclorum affccluum mcdi- etna tantifperdubiranres , verum etiam moderaciores eos , qui Metal- lisfaltem, non vero homini datum eflein medeiarn hoc, (quicquid clt,) naturse fuperlativum genus > aperte fafli funt.

Tamdiu proinde fepofitis auc in precio fuo , quod fingula in rei venrate mereri poflunt , impndantiarism reli&is Catholtcis illis, donec alia quidem manifeftius exphcentur , alia vcro hberalioribus (quamcredi nonnunquam queunc, ) promifsis, inter fimpliciorurn aut terrefrriorum Animarum , (mortcm pcccati falarium, Morbos autcm mortis h&ores fic elufyrarum) expeSationes plusquam Cbi- nenfcs , femet exolvant inftitutum noftrum &c Parttcularium tan- tummodd potiorum & prarfentiorum euporiftorum fimpliciorum- quefeleclumperfequamur : prsefercim cum hisipfisfubhmioraquo- que Arcana , fi cui talequid contigitaut concingerct, omriinocir- cumfcnbi , &: probe , pro variis affecTiuurn requifitis ac circumftan- tiis modificari, (fi quidem operarprecia cirra empiricas extenfiones faceievoluerimus) dcbeanr : &: quo Tyronibus denuo hincquoque conftec, etiam Vutgtaonlus , citra Secrctorurn mufjitationes firtguiarto- ruwffe Vtnaturas,4que ac atra Oiffen(atoriornmfuferabundanttas Murbos

H $m-

^8 Fhirm. Differtatlo L

vardifelicttate curari *, Simplicibuique {tanquam nil paffts aut difperdcnti- bwl) velfimphcioribus faltem , certtores ut plurimum ejfe ejfeclu*> pr* com- mendatiffimis fepe Compoftisy ac Decompo(tt'u , plerumque per Bafis acceflbria Mole cantum & Precio , f pro forma folum & cicra necefli- tacemquandam^) excrefcencibus. Verfacus (&C ceu ab inicio quo- qiienotavimus , non nominis faitem adfcripciciique effectus, verum eciamfr.poris* ponderis, moHs , odoris, coloris ariarumquefuiSim- plicis condicionum facis gnarus^ Pradicus^ fiquidem iimpiiciora quo vulc, omnino non pctcingant , Compoficum aliquoi (fed uci- namiimplicillimjenaturaefemper conformfus,) alias haut dirficulcer attexit : &nos caiia hincin ie , ubiexufu vifum fuerit , inferemus. ^£ verb circa potiemm ufuaUum Prsparationcs nuper ant jamprtdem Soltrtiorts Viri cUgmtcrmmuermi , operofenon repetemus : cum Lt- beiiiilnt tnomniumferemanibus; &,ifta hic quafiprxfupponantur* Ica nec Seleclusnoftri ratianemdiflufisambagibus deducemus;quan- doquidem cautlas rire perpendentib-us , Sc communi obfci vationi conferennbus>eciamve?:bumfatJS eft, nec noftra condicioexcrefcens fcrc volumen. De csetero ceu fupra condiximus , de co-mmo-diori- busSubftituus y deTerricoriorumdifferenciis &:orcisiiideneccflica- iib&s * de prioratu Invencionis, (cum forcuna mulcaprius autrrrulcis fimul oftendericj &o cum neriiine nunc auc unquam poftmoditm iicigabimus : ficfua cuiqueper nos iiberrimaapplicauo* ucmobisli- ber hic cenfus.

Acque quo iingutas Mncrix Medicatclafles per tria iSa notorix Regna diftmclms tanuem ordineque quodam perluftrenaus, primus cedae Pnrgxntibus locus \ adeo qmdem per nulliusnon iiberalitaterrv aut obfervantiam antiquis noveliisque refercus r uc dubium pene red- dae cenfus noftri initium. NJam qui (exutis cancum prarjudiciis qui- busdam,) mFigetabritpnmo Regno complurium man'feftarium Lan- ejjorem , auc exadverfo fupervacaneam Violentiam, muicorum in- fupere novoorbe vel mufeo, Jtemcot mterpoiacorum , aut vixgra- no vel grant partc incer fe dirRrentium vanitaeem , 6c appeniarum deprxJicaciontirnf"ufti*acioncs perfunctoriefalcemadvercic ; qui cor- rigentium , Diri^cncium , ahorumque fuperioris feculi acceftbrtorum

hic

Dc VMverfdihus* ^ hic (molemplerumquepotius quam effectum intendentium) excef- fivas amplificationcs, vanationesque fruftran<?as \ qui confimdium Curialmm , (ab ipfis tameneorum Autoribus paflive ncglcclorun ) cxtcnfiones nimias, vel e fola fimpliciffimaque (tancum circumfpcda) crudoiumaut mediocriter fblummodo Depuratorum velcoercito- rum cxhibitione didicit ; qui aliqualem quidem in nonnullis D; ver- fitatem circavitioforum humorumcolliquandimodum*, colliquato- rumque colorem , acredinem , ac confifrentiam , at aded fpecificam finguloriim ad certos humores determinationcm nec dum (cum paulocuriofioribus) obfervavit: quique idem fa?pe fimplex diverfis humonbus per Alcalium , Tartareorum, Vitriolarorum, Nitrofo- rum fimilkimque dctergentium aut ftimuJantiurn additionem ac- commodare, totinfuper Compofita, (diffufeprodigeque repofita,) extemporaneis mixturis& imitamentis , (evidenti compendio pa- riiiquc fucceffu,) aequare vel fuperare novit : qui porro Minerdtum (ab una quidemparte) ritepracparatorum &exhibitorum nonnullo- rum infigoem prar ftantiam & lecuritatem ; ab altera vero nimiam niliilominus taliummukiplicationem, autpenirusaiicnorum, fufpe- clorum, prxter rem vehcmentiorum aut (ob cncriirifis aiiorumquc rcquifitorumvariabilitatem) infidorum numeroficatcm & exotbitan- tias perpendit : qui denique paulo atrentius in propria vel aliorum Praxi advcrtit, quantopcre non quidemin omnibus, (uti folitario- rum Laxativorum & Saponariorutn commendaxores ha&cnus vo- Juerunt.) fed tantumincompiuribus Affe&ibus, multd fecurids fa- ciliusquefolis Aperitivis,Diurericis, Diaphoreri.cis, Anodynisalns- ve Specificis , (vel empiricorum exemplo^) cedentibus , vtgroti Purgantibus diverfimode vexentur., detineamur , imo magis adhuc interdum laedantur , falrem ob confueti medicandi moris ac ordinis obfervantiam : Is oppido nobiscurn haud difficulterfatebitur , maxi- mam Catharticar phalangis partcm , &longe plura , quam fia&enus faftum eft» effe deienda ; forfitan etiarh in tiocipfo noftro fele&us dam feorfim fentientiutn aut decommodionbus fubftitutis co- gitantium caufa, vcl pro forma qu#dam iiic retinuimus.

H a «»-

£e Pharm. Dijfirtatio 1.

P V R G A N T I A.

C^iraqncprimo, fdonec poft famofam fuperiorum annorum Me-. ^ choacannam ejrguttam Cbambodtam fequ.ori feculc convenientius forian offeracur, ) polythrylieton nunc jdapium ; a quorunclani nuper *JM.atulijl.\ fane nondum exoun&um : acce/atis, ceu tradhn- tes varie, in ci rhinisquoque expenuntur : HypoehoiKuiacis tameu aoftris utplurimum haud inconveniens j nccmore neciaporeadeo adverfum: dignum de caetero, quod plurimis incommodioribus ingratioribusque cathardcis ptidem fubftiiuifTernus, inie VulvU in fuo genere polychreftus , 6c dtverfimode per compecentia a-ddi- tamenta applicabihs; ceu ahas nottim eft , 6c fufiiis hoc infraper- fequemur. Nec Magiflertum (quamvis aequivaientium i efpcelu pauid fumptucfius, ) vel ccrum caufa , qui ob exoterica quxdam Scammo- nt&tum averfiwtur > hinc penicus excludemus , fi modo decenter dilatatum dehcarioribus forre. detur„ Mucaginofmn autem Extractum> (refinaj quafi parergon) languidum eft> uti & ipfius radicU tnfiufum m Cerevtfiia Vtnisque , ni rortiilima fuerinc , aut rnedioerrbus Alcali aliquod in paulomajoripondereadjiciarur : ceuahiquoquepridem* fed ufque dum incafium fere monuerunc.

Sit porro K^iloe , inter fui generis amaricantia peculiarem fffc mulumhuc conferens; extraabufus, (aliis fufficienter norato-;,) &c quod in difpofitis nimia continuacione harmorrhoides tandem, (quic- qmd cthvn pratenf^ cerredlhnespvomktanty) haut rard concicet , de tseteroinnocens : Socotermasz\ eciam Epattcafelefiiar , a quisquihis &: Refinofirate fua , (praecipuo cenefmi liiius haemorrhoidalis aucore,) Aquifiolumfimplici, (q/iid enim e deftiliaus , vei Seroauc Aeeto , imo' ipfo quoque Rore hic expectemus:) fimphcifllme (infundendo vel coquendo,) fed tamen follicite fequeftrata, & in VaporofoB ilneo denuo ad pilularern confiftentiam exhalata»in ejuscemodi Iaxativas dc clecrive pu^gantesMaira^^cumantiquorumH/^^rncmotemereaunc lingar) furHcicnriilimai carius cunofiusque^r ardcntem fiptritum Ex- t<-d(Ja9 mdequerefinofiori manif fte prarfenciorarquefecuriorf Infiuc- cat&eutviS) utui fattiofilfim£, violau >rofaU, Fragata>&c, par, imo

cura

De Purcatitibu$z>e*eubitibus. 61 cam refpective vel in eifcclu falcem parum Cit, quod cfe fuccorum magmacc fingulis accedac dofibus , } fuomodoinaclionefuauthbe- rior ita fupenor ; &: cjus generis Eifcntiis vegetabilibus , fi^uidem, omnino conjungere placuerit, faci.e pcftmcdum fubigenda : prae- terei in Liquorem quoque vuigttis Dtlutis & Elixtrtis ^ilvetHisy ( iaxandi qmdem caufa) Ionge pollentiorcm fereque acccptiorem, curtt SaIu ti:f}iT>slts vei jaltem Alcdt Tartarei altquota parte( ceu infra plenius hoc perfcquemur, ) promptc redigenda.

Acce i.uSen t , non cituioccnus Alexandrinajfolum , fed bonx norx quarvis , rccentior , nonexefa,nec difide Coiutbea fdiata; fu | i^ione torminnm ( d;re£te vel per accidens con/equentium , ) a da Alcaii cujusdam, veJ eciam Tarcari puri particulafacile exi- menda; il'o poousin infulis , hoc in Deco&is, (quamvis hodie Gfti- nus uinatis^auc ralccmdomefticis; )ucnsquc de csrteromeritd, (ac- curatiorumque hodie exemplo , ) faltem fimpliciifimis-; cum in rei veritate T^odulus aque ac palatum coc appropriannbus radiabus , flo- ribus, foliis , icminibus , nequicquam cancum aggravetur : Pufois vero fohorum per <emole faporcque perquam ficadverfus. Extra- clnm ftmptex numaliorum mediocrium loco hucreferri, &nonqui- dem in psiulares maflas, (ubi molemacque numerumcum fui cohfi- milibus admodum augec,) fed pro Alolttoribtis Itqutdioque nonnun- quam formulis (fub trtploielfub quadruplo ad Po/iaSaccharo rondttum^) fervarimereatur, pro concra&iori quidem felectu hic non decermi- nabimus: cum alias nocorie debilius fic; %c pucroslonge fecurius , seque verbjucunde,cicra ejuscemodi facchuraca nunquam nonpur- gcmu*. Liberaiic cuivisoptio.

Conciudac verocandemfelecrumhuncvegerabilem,^^ p-opter Efulina aliaque Mangonia cum rigidioribus quibusdam haud adeo veremur, ) Sc ammon t um , obMaviftcvii copiam atquealias polychre- ftas deftinaciones haud adeo rejiculum. Sive jam Pufois indcPoly- threftu* (vnlgh ftc dtclus) placeac Sancali velcantum ErraciciPapave- ns cindlura coloratus, compluribusque formulis mixcu praMagi- fterioaptior , mucagineam tamen & fere rodenciorem Scammonii partem una rctinens : five commune tJWagi/lerium , xqut profecto

H 3 validurn

6i Pharm. Differtatio 1.

validum ac fifmulans, fi modo ardenti fpiritu vel aliisadditamentis nonconglobantibusprobc dilatetur ; Reliquse varieformiter inftiru- tx Prsparttienes parcim hetcrogenea, (haud fanepauca, prseferrira in viliori rnafla, ) prascerrem relinquunt : uti cum v. g. Mucaginofis Gummtiscjuc vulgato more tantiim incruftatur ; vel Succorum ad- ftruigennumautacidorum, Citri,Rofarum , Gydoniorum magmate &c.inviicatur; aut Sulphure, (ceu Alutariiloquuntur>)^r/w*0d/w'; vel exigua hinc differenria Jptritm Sulphurts aut vitri&lt guttis d:cjuot confjttrgitur: Parrim Refinofam fubftantian», parce hocmodo me- diisque attadfam fruftra difperdunt: uti cum v. g. aciduits MinerA- Itum emt Vegetabtltum liquortbus ac fuccis extrahiturj vel (recenrions cujusdam commendatione ) contufum Aqua fngida quafi emulgetur , & liquor fubla£reus (reli£ta (ub fecum fpceie magna Refinse.parte, denuo coagulatur: paitim denique fupervacaneas , expenfas,am- bages dc additiunculas ufitatis aut in fe utihbus forniubs fuperaddunt: y,g. dum UWagtflerium e Diagndio paraturj v elcxhanft is Aromatum (Jtjfamentis qneratur , &o

Acquehaecqnidem fub accuratiori &rabexetedcis fuppofitis Ji* beriori Praxi , inter difpofitionem fimiliter liberam , quibusvis ex- pett ationibus modisquefuffidenterfatisfacerc , &quod e tota Vege- tabilium Catharcicorum ferie in rei veritate fperari poteft , oppido praftare qucunr. Si ramen orxmino quispiamdiffufioremhorura Materiamdiffufioresinuius^variationesex^geret, acccdat per nos» quafi pro fuperpondio , fequcntinm unum akerumve :. v. g* Qui An- tiquitatisconfuetudiniMelanagogiquepromiffisnimium attnbuunr, adderc fortaflis poficnt Paracelfi nonnullorum Dauram , feufquafi Antimoniatum iUum ) HelU^orum mgrumverum 2 Strriaci titulo com* muniter venalern >' (dum tamen remiflior ifte FeruUceus integns c Vicinia faccis adEmporia nonnulla dffertur , nec hortenfts noflerm* veisitur deterior: ) five jam Radtccm ipiam a fecore emortuali prius, ffed non t; rn exhauriente Dtfpenfatortorum Maceraiione , quam Recen- iiorum httmtda dtvaporatione , ) qualiccrcunqnc libcratam, aur TgUa quoque, (utraque vero fubdebiti proportione ac circumfpeclione) aflixciar.epla.ceat: fivepociusprarferatur Extraclum eRadtce, aut fpc-

ciouitt

De Purgx Jtibm vegetabiUbus. 6$ ciofiusmitrusve*^ Folwfaltemconfeclum\ Aqui tantitm ftmplici , (parur» pniis Alcali tartareo vei nitrofo exaltata, #que fub cauca prascila- quepotitis(curnaliis) dofifecurum, ac fi labonofionbus , (aiidrutn abufu forfitandecerritisaut teneriorum fornmlisin fpecie deflinanci- bus, )ulcerius cum fpiritu Vtrit fuerit Bepuratnm (cu micificacum, vel cum folo Ardtnte (pirrtu, dtiscjue ambagibtts paratum. Interea nihilo- minusingenuc facemur, quod licec haclenus perdw <ic Hcileborinis hifcenil aut-arillime quidpiamadhibuerimus velaliisalfociaverimus, mhilo tanen hincfuerrmus infehciores.

Icaquirufticorum Mucumalicer hquari , vel Purjrintia quxJarn (ieglecV. forcalle Magifteriorum debitadHacatione, )furlicicnccr acui potlediffidit , iupra policis addere forfan poflec extrema? adverfiratis Colicynhidem , pro £xtrac7o, etiam oi^aotibus gravr ; vulgaribus tamen &: operofio-nbus Trochfch pro HRlaribus Ma/Iis , ( (iquidem Pulv.rcse^Eleitianahccondica^imoquoque Spiritumaurcum quo- ron am comptiorhodiepraxisnonadmittic ,) in fuogenerecommo- di ri? decartero Ayi.i faltem fi-nplict (ceuipfa Fruclas nacurahuc ten- d ,)farcom node , ( prxfertim fi AJcali Tartarei tantiilopriusaltc- racafueric, )conf7ciendo ; eciam citra fubfequam repetttam^ue Spirtius vinie xfracttonem. Sed circa calia cuiv.s hber fic labor. Nos nec horum ncc fubfequorum infuper , ( ucuc cuique fuus conftec cfTe&us,) neceilicatem quandam auc urgenuorcm Q cur huc trahi debeanc,,} caulam in cnimus.

Mechoxcanna quidem , urpotioraprimumluftremusjniTpidaqui- dem eft , fed camen Pulvcrismolesdiffufiflima, effecius inrerimcon- rr*£rs>n Jalapio infubftantia vixpar,certe nonfuperior; lnfufumfo- Ltarium dehiici Extraclttm fimplex ( quovis modo hac*reruis para- tum)debilius ; adje&oad fudicatronem cxcradionis fale Tartari vei NitrohKo, vix acoriariorum fartore vindicandum : Compofitumzhc- riuseft fttofapfar: Refinofitasque feorfim fervanda pras Magifterio Ja~ iapii Ionge p^rcior.

Fulvis Hermadacfyli , alias pridem autoribus fufpecli vel reje£t!, ( feu fuperionbus annis {impliciorem rufticum Colcbtci recentis radice iaus vexacum & purgatum vidimus >) iisdem inconvenienciis fub-

jectus

64 Tharm. Differtatio /.

jeclus deprehcnditur. Sane Aritculsrum Jheriacam , feu intus dando ieu extus quoque applicando , nerao hicinveniet , nec aiiud eupra- xias fubfidium finguiare t eciamfi vei perfet ( licet farinacea radicis fub- ftantia hujus generis operationiminus iubje.cta videatur , ) vel in For- wuUquoqueCompojita cum altis extrabatur. Jurbith adhuc dum pcni dubium , nec adeo fpecialc vel (iis etiam , qui pueruiis 6c Aceto 8e- zoarcico nihilominusingeiTerefacencibus) miceeft, u*( Gve mfubji-an^ tik five Extraclum cjus rcfr/ofurn (pc&cmus, ) parabilius pr«|entiusquc jalapium aut Refina e)us, finteralia) (ubftitui nequeat.

Nec fingulare quidpiam, quod pra? accepricnbus famofusiiic, ( &: jamolim Alexipharmacis aliisquealienis Compoiitionibusexciu- ffpsv) AgaricwpTxllct, hodiedum obfcrvamus. Torquenturinterim fme caufa miferi,horrendi far^ris Infufis Deccc?tsque>& indefinito quali PiluUrum binc numero, dur^Pjuo vis etiam modo ) trochifatus atit Ra- hisialtem , (xuniyel fine uficatis latellitibus ) iftarummaflis ingtruur, aiit Extracfumhoc fine fingitur, amphflimarmolis \ dvcfimplex ( fil- cracuraquoquetsediosedamnosequefecretum) fuerit> five Compofi* tum7 extemporanesepotius , (fiquidem adeo requireretur ,Jmixcura%

Ipfum Rhabarharum fit Anima hepatis , & quicquid mfuper An ti- quitatis commendntio, velfequiorum ieculorum(a^uivalentiainedia modosqueminusperquirentium)affeniUS efie juiTerit.Q^iiobftruclio^ nes nperire, Dyfenterias fiftere, bilem expellere, ac vencrem dcfu» per roborare, venena diffipare <kc. alia rationenequit, nifi vclfol/ta- riumcrudum , aut nonfine litigiistofium veldecoclnm dederit; aut nuU lis non Eiectuariis, Speciebus , Pulvenbus, Trochifcis , imo ipfo Scorpionum oleo fk fupervacaneo ejus nominis EmpUfiro impertinen- tiflimeadmifcueritjhabeatfibi( ieumari feuterra ) OnentaUs{ quam- vis &C Monachorum nojhum mulcis requificis fatisfaciat , ) Radicem, equidcm infuogenere fat efficacem & bcnignarm at redimennbus plerumqtie pr#terremcarifiimam, bibentibus adverfiflimam : utin- de loco Pulveris Concifam folhm ( minuta tamen fic utpiurimtinvefS- cacia , ) cum & fine Tartaro fuperioribus annis nonnuilibi propinarinr* Jnfufum pariter naufeabundum , Decocium ifto infuper pene debi.lius , Extratfuw nocorie languidum eft , inque Pilulis n*oIem ac numerum ,

1A

De Pnrgantihits vegttabiUbtM* 6f inpotionibusnaufeamauger. Ncc Ttnctttra , vulgato more cum Al- cali fubtriplo vel fubquadruplo & aqux cujusdam hepatican fpirituo* fioris fextuplo prxrerpropter confe&x , (foiitariar, vel per A/octicam aut Anttmomalem a/caltnam T/ncluram , quarra prxterproprer parte cx- altatx,) fpcciofx quidem, tanfa tamen hinc obfcrvatur polltnctes parem iane e Noftrati quecjue ncnnunquam paravimus , &: in para- bilioribus aliis Hepaticis invenimus ; qui de cxtfcro purgandi causa ha&enus perdiu Rhabarbari ne unciam quidem ( continuis circ* taliaobfervationibusindiesconfirmatiores ) abfumfimus , praxi fimi- liter nihilo indc infeliaori.

Sic qui T/ttyma//worum£xtrac7orumcommendationc , vel fupc- riorum annorum confuetudine adhuc ducitur , prxrer fuprapofi- ta exigerc forte pofler Guttam Cambodiam tanquam txdiofisfimis Efultnis noftratibus Jonge tradabiliorem ac fuo modo mitiorem Tic cxtero fat vegetam innoxiamque , five aliquorum morc pcr fe detur , paucis tantiim O/et dcftillatt vel fpiritus Acidi guttis ( in fpe- cie,obcau(aspaul6poft diccndas) confultius, quam per opcrofioris Cummi de Pcru rofati , aliasque (totum haud raro per acceflbrio* rum nimietatem pcrdentes) Praparattones aliquantillum alterata, five potius Magifiertum inde placucric , ( Commune aut per San- talum Erraticumve Papaver T/nc7um , ) aut potior adhuc Pulvis , ad modum Pulvcris polychrefti fcammoniaci cxtraclus , & utraque Gummi guttx parte , rcfinofa fcilicet &gummea conftans curn alias ( ob inxqualem forfan in lndiis colleftionem , exficcationem vel tra&ationem, ) Magifterii perparum inde nonnunquam provc~ niat , &alrera non refmofa portio earundem virium deprehendarur, ipfumqiie Gummiguttx paucioribus utplurimum hcterogeniis (quo Colophonix-formem illam fubfidentem in diflblutioncparticulam, paulo tamen copiofiori vini fpiritu poftmodum refolubilem retu- lerunt, } fit permixtum. Veriim enim vero, qui abalterapartein noftratium pu: gationibus feri fatis , Sc xque feliciter per Jalapium quoque , & ejus ac Scammcnii Magifterium fubduci , Afcincos-* que tumores , qui vel hifce conftantcr non cedunt , nec ifti per* fe&ecedere > imo ejuscemodi atfe&us Purgantibus plcrumque fru.

r ftra

66 Pharm.Differtatio /. f

ftra follicitari novic ; isproculdubio eciam hxc Tirhymallina Indis

fuisfecure relinquet.

Quod autem fequiorumconflugem attinet, profe&opaulogra- tiofior , mage providus confcienciofiorve quivis nobifctim fa- tebicur , in tanco tutiorum proventu , Medicum hac tempeftatg vix amplius decere violenciffima il!a , femivirulenta, vifcerum to- num fruftra tandem pervertentia , crudioribus fcepe niineralibus neqniora : v. gr. Euphorbium , etiam Extraclione vel acidorum Juc- corum aut fpirituum tllitione quadantenm coercitum > cum malignita- tem ( nifi eorrofivorum abftradlione aliisve modis quafi inver- tatur , ) vix aut rard exuat > Errhinis , [fi Drachma femis in libra femis Aqu& f coquatur , 6c de colatura, acri tamen, quidpiam illina- tur vel attrahatur ,)ut &chirurgorumin(perfionibus(incorruptelis offium ) aptius tum, fi diffufioribus apparatibus omnino ingercn- dum foret. Elaterium , aliquibus quidem excufatum , at acrc fatis ac virofnm 3 etiam -dum correttum aut (curiofius adhuc de- xixxo) ExtracJum datur» Efula , tranjplantataquoque velfubtusnon- nulliseffoiTa; cruda , vel per invifcationes , fubtiliorum partiumfe- queftrationes, aiitacidoruminftiilationes vu\go Correcta\ exco&iori fane tra&abiliorique , fiquidem omnind quis Tkhymallina vellet, Gucta Cambodia > ceu pauld antc notavimus. Lathyridis ac Ricini vulgaris femtna , Granati/li. Mezcrei grana , cortices acfolta, fimiliter ( uci dicunt) Correcfa. Et hCompofttorum ferie, (horum fcetus aut confanguineae ) PiluU deEuphorbto , de Mczereo> FAtid& ma- jores, Hydrotica, alixquc morcis Catapultae, antiquionbusetiam dif- penfatonis fufpcdbe , nihilominus adhuc dum religiofe compluri-x bus infertae vel fet vatse , ab uno demum alcerove cordaciorum haut ita pridem fero expun&av Quo Rufiica illa pertinent prasfidi^: buccm noflratis Iridts ejr Bryonia , corticum Ebuli atque Sambuci > & expreffum Arillarum Oleum , FranguU cortex , NicotianA infufum vcl dccofium* ac fi quid amplitis duris meflbrum iliis labrisve na- tum eft.

Sicporrd , cui bono tot Ejfoeta , praetcrrem Ingrata, vcljam pridem inrpauio circumfpe&iorum praxi rcvcraExoleta, ampliusta-

men

^j^- < 7)e Purgantibus vegetabi/ibits. 67

men adhuc cum permulus (anciquicacis cradicionibus Difoenfaco- riorumq; formulis jufto fevenus inharrentibus, &elegantioia reccn- tioruminventa , monita arquecompendiahcdieque negligemibus , ) renneamus in canto prarfentiorum , graciorum commodiorumque provenru? BMH

f^^defidiaquemericd dicimus Myrobalamrum quinquc tfi*ge- nera\ fupervacanea profefto ( hoc in genere , eaque noftracium affluencia) prtinetli > cum facellicio fuo , Extraclis fcilicet \, Conditis Brodtisque , ex hyperbolica Arabum commendacione natis. Sane quam ejufcemodi 6c Rhabarbaraca quoque purgancia pierisquc Dyfentericis profint, cxperci procul dubionuper fuerunc,qui con- je&uraiibus aucorum opinionibus, mucuo (cicra oblacamexperien- tiam) exfcnptis nimium funtconfifi. Porro vero percinenc huc oftentaconi fere Sen<t Fo//icuIiy m ucofum Cartbami Pfylltiquejemen, Epi- thymum , Cufcuta , Polypodium , ttiam quernum atquc fpecia/c nonnu/lorum Vernum\ Fumaria, &c. pridem ipurgancium concubernio exclufa.

Incer Exoleta &c negle&i hodie ufus , j ure ( ucuc pafiim adhucdmn rcpoficonaonerent, ) referimus Soldaneffam , diu alias permultis fu- fpe&am ; Gummi [quatenus huc fpcftant,) Sarcoco//amy Opopanacum & Sag&penum ♦ 5c e vulgatiflimis Compofitis tot tantasque numtrofifi- warum Pilularum , ingratiorum Pulvcrum ac Specierum , advtrfiffimorunt Eltcluariorum, fuptrvacuorumqut Siruporum Formulas , utpiurimum nulla f roportione conftantes , aut extemporanea competentium mixcuralongecommodiiisfupplendasi perrccentiorum animadver- fiones fatis quidem cxcuflfas , nihilominus tamen aliquibus tralaticiam lcocfeculorumexperienciam vel confuecudinem praecendencibus , ad- huc dum complacences, Quafi vero Colocynchis aut Scammonium [pociflimi fciliccc procqratxpcr talia purgationis autores, ) feorfim aut conjun&im, cum aut fine quadam(utplurimum minuspropor- tionati) Turbith , Alo£s , Agaricialiorumque acceflbriorum parti- cula, dari nequiviflent , nifi coc Pilularum v.g. Athriticarum , Benc- dtclje laxativA , vel antiquariarum Stomachalium , de Turbith , de Opopa- nace,Sagapcno, Sarcocolla^de Agarico, de oclorebmydc Lazuli^ tanquam pa- tum buc oontnbuente,} de quinqutgeneribm Myrobalanorttm^dt Colocyn-

I 1 thidc.

63 Pharm.Dffirtatfa I.

tbidc > &c. ipfis autoribus parum circumfpe&ioribus exofa? Maflas extitiflent, vel non dicimus foliim in Difpenfacoriis in perpecuam reigeftaememoriam, fed etiam inPharmacopolis (unius , intrade- cenniumforte dofin exigentis caufa, ) hodieque paflim proftarent. Aur quafi Diagridium velfimileScammonialequidpiam, folitarium aucTurbith , Agarici, Sena^Hellebori, Rhabarbari , imo (fi volu- pe fuerit aut fecerit, ) Coiocynthidis quoque tantillo fociatum, conimodius, eodemque fucceflu exhiberi nequeac , nifi (ub ingra- tsfllmorum Pulverum Diafena > Solutivi Magiftralis , dc Tribus ejrct vcl {ejusdemfere proporcionis atque jucunditatis) Specierum Benedtcli laxativi i Dtacarthami , Diaph&niconis , indi , Elefcoph> e fucco Rofarum, &c« forma : vel non tiifi fub Eletluariorum ( noftratibus alias exofo- rum) cmodo dicJis Speciebm feorfimcenfeftorum, aut amplius adbuc{\xi- confideraciori compoficionc) fuh Diafena , Diacartbami , lndi , Ha- mecb , de Pfyfiio rjr Diafebejien titulo vendium confiftentia* amiiumve Holipparum ant Trochifcorum dc Violis fpccic , &c. qua: bonam partem aln quoque vanitatem &: inconvenienriam talium nobiscum agno- fcentes, collcclaneisfuisPharmaceuticismerito exefte juflerunt ; & ordinis pocisfimum gratia hic referuncur. Ita porro S/rupus Ro~ farum foluttvus hellebcratm , & ( panacea ilJa plus quam Ajki- .monialis , ) Oxjmcl heWbcratum , inter toc longe compendiofiora vel accuraciiis compofica , jure nunc pasfim negliguncur. Sirupus dc Rhabarbaro (Gquidem omnino requireretur ) extemporaneae tum (per diflolutum Extra&un ) imitacionis foret: necquidin DomefticOj jeude SpwkCervtnk) defide & naufeabundo fingulariter quarramus,

4/#tandettv, utfeoi-fim nominemus, haud opuseft: fiqui-

d^rr» in itfte recenikis paucfsfima invenias,qux comptiori Praxi re- fpor '-rriDent hue reliqui quoque Pulvcrcs , ad drach-

K-ani /i; emim'e0 zkcurrentes , levore.fue tota* pene fauces opplcntes aut hv> > tbiii fiporum- :/> fceUa fiomachum ipfum prfys f quat& *vel granum iudt ^ctpertt , fubv^HMes > ucut i» recentionbus etiam Difpenfa-

[imi Dtatartari fcilicct foltitivus , Caryoco- VC ?h tegmagogi , Mclanagogi , Cholagogi , Hydra-

g°gh

" -Ml ml^ ^e fwgMtibns vegetahilibus. ♦ 69

gogi9 fen rubprincipiumfeculihLijusiratagentibusproditi, feupofr- moduin ha&enus tum ihdem nomimbus } tum infuper Diafena greffa toncifa9 Solutividttribu* > Sotutivimagiflralk , Panchymagogi 9Cathotici9 ejrc titulisfuperadditi; indcforfan haudadeocommodiores, corre- £bores, auc proin invedbs olim formulis confultius fubftittiendi , quod pondera fakem ufualium catharticorum inter fe invicem parumper interdum mutarint, aut femetipfis facpe ingratiora , (haud adeo inter- dum compecentiproportione ) accerfennt v.g. Bryoniam, Ebulum, Agaricum , Afarum , Gratiolam , Soldanellam , Elacerium , Rha- barbarum,Turbirh, Senam ipfamveOolocynchidem. Pertinethuc paflivailla numeroftas , aut(proea declinanda) fclopetorum globu- los interdum cxxquzm magmtudo Ptlularurn offcinaliumpene omnium^ tiim fupra rcccnficarum , cum ufitatiorumin(uper five mage Scam- tnoniaca? fuerinc , uc Arabica , Aurea incomptioresque Aggregativa ma- jorcs , de Fumaria (vulgacarum legum refpe&u alias incorre&ifli- mx9) ftnequibu69 fcihcer efle poflemus, ob nullam pene proportio- l^em ; fivemagis Colocynrhinae exiftant: ut lnda9 Lucis inconfidera- tiffima , aljaequepropcercot acceflbriorum plerunquefupervacaneo- rum copiam autlevitatem , £ceu pcr Agarici , Rhabarbari , Senae aliorumque Vegetabilium alterantium , Aromaticorum , fuccorum infpiflacorum gummarumquc aflociacionem aliter profe&dfieri ne- quir) incaflbm excrefcences, Nec eadem de caufa Recentiorum complu- rtum fub{lttntA requificum hocundiquaque declinant; adeotot fuper- fluis &: ad erfe&um nil vel parum (fi proporcionem fpe&amus,) confe- rcncibus pailimcxuberanc : uci formutas Magiftrales >Catholtcas9 Pan- cbymagoga<9 Cholagogxs \A4eUnagogas 9Hydragogas9ejrc, perfunftorie fal- teminfpicienci liquer. Percinenthuc, (fiplerorumquenoftraciumde- fideria faceri, & pueros rencrioresquealios , parab)Iionbus quoque dC «que obnubendis decipere voluerimus, ) cocum fere Morfulorum Ro- tutarumty cum ipfs Confeciiombu-s folutivU genw.natn five vulgares Dif- penfacoriorum formulas , (alias hodie maximam partem vilefcen- tes, vel ipfis autoribus fufpectas , utplurimum tantum Diagridia- tas^ fpcclamus , quas quxro, Diacarthamum , Elefcopb 9e fucco Rofa- rum^Dtaphanicum^ Diaturbith , Anifum Zingtberque laxativnmvna&i-

1 5 can-

7© Pharm. Dijfertatio L

cantibus, finguJariter pcrcipitur jucunditas ? feu verd recentiores modosprseferre voluerinius , nec in Morfulk de Rhabarbaro , de Me- choacanna compofttis , Conficiione ejr Rotulis primts adverfus lumbricos (ftmul AiercuriaiibwJ Pane Martio purgante , &c. ea reperitur gratia, qua; refraclarios detincat pueros , ut integram dofin femper deglu- tianr : quo insequalem fa?pe drafticorumWiagiQLtvxomm mixturam ta- ceamus. Pertinefct huc uncialesfere Elecluariorum officinalium Boli, praefertimquiingratioribus aliasingredientibusconftant : ut (prseter fupranotataminusnuncufitata,; etiamadhuc tvitiotzde P/y/ito, Dia- prunum folutivum , Diafektften &c. purc fcammoniata , vel infuper tantillo tantum Turbith , HermodaclyH , Senas vel Rhabarbari (uC plurimumnegle&aproportionc) fociata, Caryocoflinumfc. Diaph&ni- cum utrumque , Benedifitum laxativum , imprimU autem Diabelzemar fflud, & Hierdjucundi/Jima Cempofita, Pachii, Logadii, &fi quidaliud claudunt vulgares.ifbe Gratiarum pyxides. Necfi fateri voluerimus, inquamplurimis ha&cnuseorum Variationibtu aut Subfiitutis, equidem circaconfe&ionis & dilutionis rationcm comptioribus, eam femper invenimus jucunditatem , qux v.g. Elecluarium commune , Pancby- magognm, Magiftrale , Hydragogum quodltbet , ium PblegmAgogaalio- rum,&c. (ingredientia tantum variantia, veladverfioribusautfu- petvacaneis additamentis alterantibus vel catharticis , A faro fc. Ebu- lo, Soldanella, Rhamno, Gratiola, Helleboro, Rhabarbaro> Aga- rico &c. amplificantia,^ contraftiori huic aliive felectui inferenda fuadear. Pertinent huc Sirupi de Rhabarbaro, de tribtts Laxativtts , dc Carthamo , Rofarum compofitm , ac reliqui Officinales , ad uncias aliquoC pro fufficienti dofi excurrentes; majorique liquorum copia diluendi, nccinparciori (oumaliis) quantitateadeoaccepti. Ceunecobean- dem ingredientium adverfiratem rccentiores quoque ralium Corre- liiones atque Tormulas , ( Magiftrales , Bydragogas, de Tribw , de Rba- barbaro &c) inter tot catharticorum compendia quispiam fic exege* rit: utejusceraodidulcorumfermentationes, indequein hypochon- driacis noftris oboriences naufeas , tormina , hyftericarumque alia incommodapraetereamus, Pertinenthuctandem^^^/4////«/^^ Hydromelpurgans commune (jr lartarifatttm , Claretum laxativum, Dc-

coclum

De Purgetntibus vegetabilibus* 71 coSfum Epitbymi , Serut offictnale , Infufa fertlaclis^ dilTolutorum Elc- dhiariorum &Extractorum , (quaforma quoque antiquum Panchy» magogum prarfcripferunt,) hauftus , aliarque nii nifi Pharmacopo- lium fapicnres amyftides: fique deniio , (probe fubducta , & cum naufeabundo minusque adfuctonoftratium ftomacho collata ratio- ne) faceri voluerimus , pertinent huc etiam recentiores , in ifto hoc genere , modi Sertlaclts Laxativi, aliorumque Infuforum , Decoclorum^ & ingratioribus cacharcicis adhuc dumalicubi conftantium CLtreto- rum, Hjdromelitum >item Aqttarum laxativarum , necdurabilium, nec cuivis (utut purgantia cum aqua fimplici nonnuliis iine noxa demus,) hic locorum congruarum , cerre vel ob dirtufiorem dofin minus fe- met commendantium.

£%ui Curiofifunt , in reliquis hujusfortis fimplicibusaliisque in- ventis, per nos exerceantur ; fyllogi noftrx , fcpublicis ftacimufi- bus adeo accommoda necdum ( interfuperiorem requifitorum colla- tionem) invenimus, Atque huc merito forte referimus , intcxStm- pitciora quidem, neglectam hodieque Matultftam , Cttrcas, [ive /?/'- cim Amcrtcanimajorisfmcluum membranulas , fub exiguo pondere plus quam Ancimoniales ; Nambu Guacu, altosofue exterorum Tfucleos c*. tbarttcoS) a pcregrinanribus invectos , Emuljioncm infuper ejr Extrafium ariHarum Ebutt atquc Sambuci <y i concifis cU cluarium \ Infufum & Ex- traclum intertoris Sambucs medulU \ Rob baccarum RbamntpUlorium , ejr S/rupum tnde Vulgart fubflitutum \ Strupum Bryoni*, e fuperftitte feculs fucco\ H:ppolapat/jttmy Rapifirumy defidem Irtoik^ tmoipfius alicubt Mc- choacann& Feculam \ nec prarfcncioris operacionis Rhabarbart confimi- Unmque Vigftcria , e lixiviofis peracida , prasfertim nluminofa prse- cipitaca ; fupervacuos circa Scammontt, Gummi Gutta, EfuU , HelUbori &C. corretftonem labores , Sirupum radicum ejr foltorttm Hellebori cum Aquapropria\ngr2LUoxiy dum Extra&um fansfacit;) Sirupum&Con- Jfervam florum Perftcorums ttem Gummt Gutt& qualitercunquc , nec citra jnultam diminucionem Albtfcatum : & (ni ad ingraciorum claftem pocius referendavidecur) GrutioUmy alias in fuoquidemgenere hauc pcnicuscontemnendam, proindetamen hucoperofiuscum Extracl& fuonoa conquirendam, &c« Incer magis vero Compoftta A%ua* defttl-

Uta*

yi Vharnu Biffertatio l

latas Purgatrices, plerumquedefidesautvirofo Hcllcborr, Cofocyn- thidis ac confimilium odore naufeam cantum , cum qualicunque fto- machi perturbatione concitantes : Odoramenta nonnuflorum pnrgan- tia> e particularitemporariaque ceneriorum quorundamaverfatione excogicaca : (ceu draftica quaevis in hypocauftis exhalando , alii paflimnullam hinccommocionemfentiunc : ) Tarrarum vitriolatum (inxqualicer & quidnt cxcempore potius per pulverem Polychre- ftum ) Scammoniatum : Sirupnm herbt Mercurialis Jimplkem defidemt & compofitum : Infufa &c Eflentias purgantium cum Nitro, per illa ipfa cachartica prius combuflo feu aicatifato ? ( Jum vulgare Nttrum fixum fufEceret, ) excracia vel exaltaca ; iplumque tandem Dtacy- donium pellucidum quodvis , toties (dum negotiofioribus mulierculis ejuscemodi Gelatinae fimpltces fuperioribus annis complacerent,) quadicum & interpolatum 5 inter fucceflivam exiccationcm dofin quidem haut.raro , delicatiores vero vix adedfallens: 8c fi qux in- fuper funtaliaartis ( hic quoque nonnunquamaliquantdlum fere in- ter prsetenfionesquasdam luxuriantis) inventa, ve! alias adhucdu- bia, fufpe&a, ulterioris experienciae indiga , uficatioribus > fidis dc xquc jucundis longe cedentia.

Prodtgorumefl , ceu alii quoquenobisc(knnotarunt, etiamVc- getabilium Cacharcicorum cornplura Auro, Pcrlis , lapideBczoar, Mofcho , Ambra , Gallia mofchara &c. Fruftra onerare , vel con- f-e£tioni Alchermes involvere; quo falicet Catharticum Cjfareum^ Re- giumaut Pcruvianum liqnidumpreeiofumexeat\ autpotius carioresfas- tentioresvehincfint Aflellationes: Vel vefperi poftmodum ad reti- quiarnm praecipitaciones Margaritarum autLpidx Bez,oarpuhcrem ex- hiberej cum (fiquidemomninononnunquamopus foret,) Corallia, Marerperlarum, aut Oculicancri tumfufficerent : Vdoleocinamo- mi, aliuquecari&ribus aut acriorihus prsedi&a Purgantia excefsive in- terdum imbibere > cum fervor tantum &; fiticuloficas una cum precio incaflum inde incendacur ; & Pulveres praecipue in majorem hinc molem (recensfumentibus) fruftra exurganr.

Qui tandcm fpecialem Supcrvacaneorum claffem praeterhaftenus aliis quidem fub ciculis recenfica , forfan hic defiderat , (alcem iis

omni^

De Purg&ntibtts vegetabilibns. omnibus fuperaddac cotinanes fereremcdiorum,(a]ias in rei vcrita* tefatis commodorum fufficientium & exrei •enria ccr ftannum, ) Compofittonum ac FormuUrum Variationes aut h.terpo/atwnes , fin-. guiariratis folum gratia , bc ne compoficionum finis fit ;, inv.&as auc fjperadje&as: v. g. Irocbifcorum K^ilhandaL ExtriHum^ quafi c cruda colocynthide parari nequiviflet : Extraclum A % u (f>!t{4 incaffum) trocbtfcati : tot Phlegmagoga , Cbo/agoga, M Lt- nagogx , ab initio currentis feculi usque ad paulo oculatiores ali- quot abhinc annos propofita , plerumquc parum Chimica , & fi opus forcr , extemporanea:potiuscommiiticnis : ceuefle quoquepo- Cuiflet Syrupus pantagogus M. ejr ufualis Difpenfatorii Extraclum Hcla- gogum, ( ejusdern cum vulgaii Pancbymagogo farirue,) ejr C&tholi- €um, ^fi paucitarem ingredienciiiro cxcipias , ) utroque deterius, Elccluarium Dtabclzewar &c. ante jam recenfira. Nec in recentio- ribus Subftitutis hinc inde defunt s quae propter nudam fo!um or- dinis ponderisque ingrcdientium variationcm , fupcrvacuorum improporrionatorum , ingratiorum aliisve de causfis mconvc- nienciorum additioncm aut complicationem hucnon posfint non referri : five Pulverum , five PtluUrnm aut Efecluariorum , Syrupo- rumreliquartmve Formularum , (mehorarionis caufiaa diveifis hacte- nus divcrfimode fubordinatarum ) claffes , pauloante fatisfortelu- ftratas , evolvimus. Atque huc fimiHtcr pertinent Dtgefitva i/U Alcaltna, Jartarea , Tartareo-Fitriolata , ejrc. piane impropcrtiona/iter Catharticis pasfim adhuc dum adjefla : five id in excefiu fiat» quo Pulverum Bolorumquc moles fruftra intenditur , ac fapor aeque acin Porionibus vitiatur, Pilularum numerus incaflummul- ciplicatur, & in fpecie per nimium Alcalium acceflumeo in.g s ad colliquationem difponitur, imo Aloes purgatrix vis interdum ali- quatenus pcr nimietatem eorum infringitur; five in defectu : quo fa^penumero talium vix granum unum vel duo dofin ingredi cerni- mus: Erannettere hicfortafle poflemus ca ipfa Digefiiva , multis hodieque indifferentcr ante Purgantium aflumptionem ufitata ; cum plerisquc ( nec enim omnibus dicimus, ) pro forma tantum &: in confuetudinis complementum , ( non fine majoris naufear ad

K fub-

^ Pharm* DiJfertatioL

fubfequens mane pharmacum conciratione , ) nihilo hinefeliciori ca~ tharfiexhibeantur ; renitenciorque nonnullorumalvus faepe numero nefic quidem, aucpereccoprotica velipfasPilulasaloeticaslaxativas> ( alias hunc inftnem pr&cedente vejperepercommodaf > ) tantopere faci- litetur, multoque tum felicius per Infufa laxativa ^fimplicijjima quo- qiie & imfacilliora htc credita , ) qu.fitapurgatio expediatttr.

Atque his brevicer fic, ( tanquarriiii cauffa minus dubia }excuf- fis & tancifper hinc femocis , reftac uc refidua , qu& in ufttatiori haclenus Stijpenfatorio > , & diverfts diverforum additamentis , correclionibtis vei immutationtbm convenientiora yfpeciofiora ,famigeratiora , & adhuc dtm ufitatiora videntur fimihter expendamus, num (cilicet eatandem hucproinaccerfi,&quasnamexiis fervancanveniat ? num Acceffo- ria iftorum, quse fele&um noftrum excedunc,. aiiis commodioribus parabilioribusquequeantxque eommodefuppleri ? numne demum exhisipfisnoftrisxFormula£remediorumq:,modi itiis inlpraeftancia^ju- eundicace aliisque eupraxix requifirispnr^s, auc in diverfis circnm- ftanciis nennunquamfuperiores condi polfintlc eeuprofe£topoffe>> quocidiana conftac experiencia»

Nam qui fimpliciffime cancum v, g. Jpulveris lalapit pzrtes qua- tuor cum Magiflerii Scammonii vet /alapii parte una> ac Olei 2{uci/?<e

efft y. velipfius nucift^ pauxillo rice mifeueric : auc in febrilibus prasfercirn difpoficionibus vel pro facife mobilibus , ( fi qui- dem Alcalinum velTarcareum aliquod adjicere omnino placear,} laiapii pulverifati partes duas ? ^Antimonii Biaphoretici non edulcati partem unamv aut lartaripurijjtmi , lalapii pulverifati ana partef duary, €um\Magifterii Scammonii parte una*&c+( \\ii prolubicu vel excem- pore variabiles func Formulse.) Is fcrupulari falcem vel femr- drachmae dofi ( fub circurnfpe&a cancum exhibicione , ) Stm morbis ffjusmadi cacharuca. revera poftulantibus auc admittentibus , amarum , acre > falfum , acidum vifcofumvef Sc quid non ?)lon- - ompendiofiusiucundiusque f eerto fane , fecure &:seque feli- cicer expurgabic unaharum vel alrera falcem formula, quam fi fa- mofiflimos fele£Horesque ( Diatartari, Ph/egmagogos , Cholagogos ejr Panchymagogos^ omnes,. efamiliarioribus ha&enus Difpenfarcriisin

utrius-

De Vurgantibns vegetabihbus. 7j

utriusque bilis, feri, picuicaeque incernecionem, &palati (ceufupra nocavimus ) vexationem accerferet > aut Recentiorum kic fub- Jtitutos altterve variatos , at maximam partem ( ob acceflbi ortim plerumque (upervacaneorum molem faporemve adverfum , } in- gratiores (fupra rccenficos) Pulveres fuperadderet •, autfi ex iftis aliqui fpeciofiores «legatitioresque deprehcnduntur , ( uti fanc funt Laxativus vegetabilis , Species Diajalapii , Cerberustriceps, confimilisque Catharttcus \yintimoniatus , aliique publicis ufibus haiuflfccgjfcierate propofiti , 3 horum tamen normam , propor- tion^wo^^rfcripcum infolidum citra neceflitatem quandam, aut fpecialiorem efFectum fe&aretur *, vel deniqtie ( paflivo licet morc >) adje&is hic ingratioribus iftisTartaro Vitriolato , Vitriolo Martis , fa- le Marcis purgante , Nitro Vicriolato , &:c. no vos quidem , at rarius &C ad Diurefin facpe prsefentiores,ingratioresfcmper, conderer*

Ita quiprotenerioribus &hypochondriacis , v. g. Ialapit pnlve* rati & Vulveris Volychrefli vel Magifterii fcammonii ana tum Alees de- pnrata, diluto in Maffam debite hinc in Pilulas redegerit ; aut aliam in dirfufiori apparatu , forte pro robuftioribus , aut fecus fentientibus , v. g. e Pulveris Jalappa: , Magifterii ejusdem aut Scammonii , Extra&i Hellebori nigri & Colocynthidis ana, fimpli- cisfimecompofucrit, aut Extra&o Hellebori Aloen depuratam(fed cumaliquali molis amplificatione) fubfticuerit, aliosve arque fim- plicesexhis modos iedtatus fuerit, fufficicnter & cum fuperpondio habebit in Vegetabilium quidem clafle , non folum quod ( prsc aliis elegantiores iftse] Pharmacopoeiar recentisfimse Formuta , Ex- iraciumfcilicet Vanchymagogum proVilu(is>(jr ViluUMagiftrales Vanchy* tnagoga praftant ; verum etiam , quod in reliquis ( corrc- fiionis , variacionisque caufla , a diverfis diverfimode fuper- addicis effi&isve ) Extraclis tot Catholicis ,< Vanchymagogisque aliis , tot Volychreftis , Cholagogis , Vhlegmagogis , Hydragogis &(ntmio fapepr&fuppofito ) plane Hydropicis^ Diafen£, Melanagogts &c+ ( ncgle- cliori plerumque proportione , nimiis vero additamentis in caflum conftancibus ; ) quod infuper ia paulo negociofiorum Vtlularibus Majfis Veruvianis fctlicet , Rofatis , Poljchrefiis , Benediftis , Vanchj-

K % magogis

Tharm.Dififertatio L magcgis e^paflim quxritur i quod dcnique tota ( inconditacerte) famofiorum haclenus Pduhrum Officinatium {fine qutbus , Arabt^ rum , Aurearum , Aggregativarum , Cochiarum , Lucis , Indarum &c+ ) feries promifit > aut ejusdem fortis , ( fcammonroque tantum vel colocynthide rem fuam tranfigentibus ) Exiraciis Ptiu- larum de Fum&ria , fiine qmbus , Aurcarum , Arthrimarum ac congem- rum itcm antiqmori Extrac7o Panchymagogo , ( fat profe&o impropor- lionato , )aliisque hujus feculi Compofitis (feorfim tardiosd, fum- ptuose atfupervacueimperatis , cum fimplicia oppidoJfcfflkom- pendiofiusque pertnilcerentur , ) jam pridem adfcriptu^ReltT Nec fi tateri voluerimus, fimiliteropus adcd habebit,ut Detergentia Vh- triolatavel Martialiarem &malTasfa?pe,pra;fertim Magifieria refino- fa fub paulo minorianimadveifioneinfringentia , indifferenter &; urr- diquaque quafi fuperaddat, De Mercurialibus paulo pofi; ieorfim agemus.

Porro vero Morfulos fi quis omnino efle vellet, quamvis inftr re- €tnti(fima Subfiituta, Confettio Dtacttn fottda fotutiva perquam fitele- gans, ^LConfecitone Anifi , Anifioque fotutivo compofito cjusdem Phar- macopceia:, delicatioribus; Anifata pterunque averfantibtts , long£ ac-» ccpdor ; xquetamenfelix, accepta &: facilior invenrretur Compoli- tio , faltem e folitario,( fed rite sequaliterque fuba&o ) Scammonti vef lalappa. Magifttrh % ad normam proporttonemque dtcli Dtacttri parata % velea, qus ad Morfulorttm Diatartariquorundamimitationem exanaput- veris IdUpii & ActdiTartari , cum quarta veltertia prtterpropter Mtgi- fieritScammoniipartenuWo negotioconfit , oleofo corticum Cirri fuc- €o defuper, fi libet,ponVmodiim con^pergenda. Qiio non fohim vutgaribus antiqmorum Dtfptnfatoriorum Tabutis atqtte Confcciw/.thm fupra}amnotatis,fed etiam paulo antedi&is aliisque alicubi dfvctfifc modvfuperadditis,imofubgratiofioris Medici autoritate ac compe- ti ntiorum infinuatione toto hoc mcdtcmdi genere, fineeupraxias d&* tr rnento quo ^am , facilecaruerimur.

Sic fi noflratium quispiain mordicus fbrfan EtecTuarittm auf Bo* lum pra?terfpem expeteret , miroquid facilms , quam /upnpofiro- ri m Pulverum compofitorum dofis y vet latapium fotitarium dut fjjlmorttm purgantium vel Tnhcris Pohchrtjli parte acuatum , (fiqae

placue-

De Purgantibus vegetabt/ibus. 77

phcuerit, etiam atomaticis aciduhsve additamentis conditum) item Refina lalapp* vel Scxmmonti , Nucifx parte vel Amygdalarum una al- terave fubacla , confervat rofarum aliive domeftico quoquc condi- to , vel matrumfamilias pulpis permifcetur ? aeque ac gregarii cum fuo Rob Sambucino vcl ceraforum folcnr, Ut proinde nec vulga- Tium Dtfpenfatoriorum Ekcluartis (pra^ter reliqua alio fub nominefii- prafacts excufla,J adhucquidem aiicubi nominatioribus autinfuo genere aliquancum acceptioribus , Ro/ato fcilicet , {ipfque gemino) de fuccoRofntm , deCitro , Dtacarthamo^ Dtacydoniis , PaffulUve laxa- tivis humtdis ac ftccis , (etiam pro Pueris nonnunquam Efuta condr- tis,) itcm ExtracJo de Citro ac Diacarthamo, ejrc, (maximam partem autinfolidum Scammoniatis,) ullatenusindigcamus: necctiamopus fit , ut recentiora diverforum Subftitura tantiim in fruftraneam la- borum ac vafculorum multiplicationemadfcifcamuss five jucundio- ra quidem , acacque tancum fcammoniata vel Jalapina (extempo- raneseque proinde imicationis interdum & fuo modo) fuerint ,• uc Roh R/bium> Cydoniorum ac Ccrrforum purgans , Diacjdonium pelluci- dum,ejrc delicatiorum palatum neficquidem (ubterfugientia, &ni fpiritus ardens ad Refinarum folutionem adhibendus probc fit re- ftificatus, inde quoque adverfiora : five per aperte ingrariornm&: nonnnnquam fupervacaneorum (Hellebori, Afari , Ebuli, Bryoniar, Soidanell^ , Rhabarbari , Agarici, 5cc.) accefliim , alias feledtui noftro incommodiora vidcantur : ut Ehclu trium Rofatum purgansy Pajfulatum, PutpxTamxrindorumpu gxns , Pajful&purgantesficc& ^Ztbe- ba ejr Prunapurgintix , ejrc* fuperiiis jam relara,

Si cfetoiqire potulenta quis velit, elegans habetur Liquorh^sJiz- gifterio Jalapii vel Scammomi (aut utriusque ina,) fimpliciterfaltem in fpirrtus Vini (mcdiocriter reibficatO duodecuplo prasterpropter diflbluto: hujus drachma una ad duas , usus tempore per Eflen- tiam Liqniritise velPapaveris Erratici faccharatam , faccharumvefa- tis fpifle firupifatum aut tantum pulverifatum prius parumper edul- eara , largirer, fecure tamen (prsefertim in difficulter mobilibusj prxftat , quod longe dirFnlius m Elixirio Pxnchymigogo officina- tum vulgart vet cwrecfwri , tn Clareto Laxattvo y & Hydragogp

K 3 ae

78 Pharm. Differtatio L

^cconfimilihmrecentiorum Jpirituofiorihm Aquismedicatis , inftiritu Au- reo Colocynthino , Eltxirio proprtetatis purganie> (cum nofter etiam li- quor Eflentia Abfinthii vel Aloes facilJime alterari poflet,^ inquc aliishujusgenerisingratioribus aut difTufioribus, &: corpusinde ma- gis calefacientibus Dilutis hinc inde quaeritur. Magiftcrium Guttt, Chamhodi*, ('quodproafluetis notanteraddimus, ) fimilitcrquidem, atdifficilius &: in fpifliorem confiftentiam folvitur. De Scammonii Emulfione fupradiximus > fifortenihilominusalicuifingulas ficdofes (v.g. grana decem vel duodecim recipiendo, ) cum Aquis gratiori- bus 6c odoriferis irigide parare placeat. Verum qui la£tefcentibus ejuscemodi , fedjejunisfereingracioribiis liquoribusducitur, etiam Reftnx Ialappii vel fcammoniiftngulas dofes , cum duabus trihusve excorti- catis Amygdalis& aqua Rofarum vel K^icaciApanxiUoinbrevesfapidasqut Emulfwnes extempore redigere, imoalborem Eflentia florumPapa- veris Erratici obtundere poterir^ Sique porro lalapii foiitarii velquar- ta Magtfteriorum parte acuati doftn , Ejjinua Ribinm> Ceraforum , vel Ber- I berum faccharntA duahm veltrihus drachmk cum ana Aquas Roifarum vel Acacias recenter permifcuerit , {ut Extra£tum Sena: facchara- tum , etiam diverfimode pro tenerrimis forte diluendum huc non trahamus,) nihiloinfclicius, certe jucundiusclientes fuospurgabit, * quam fi EleBuariumRofatum , de fucco Rofarum^ Diacarthamumy dePfyU lio , de Citro Extra5iumve deCitro ac Dtacarthami , aliave Offtcinaiiay commodiora hic credita., in amyftidc dilueret : aut his Recentiora illa, ExtraftumPanchymagogumadpotiones > Hydragogumve , veieiiam Eleffuarium rofatum purgans , Paffuiatum y aut puipam Tamarindorum purgantem , &c. paulo ante recenfira fuhftitueret , imo elegantiora ipfa, feorfim operofiusparata, RobRihium aut Ceraforum, &c. hocftne adhiberet. Et cum vel folaquoque Senaad drachmas alicfuot, cumfcru- pulo vel femidr achma Nitriftxi antimoniati , & aromatum velradicum alterantiumacceptiorum tantiHo, Vino (folitario, velaqua fimpliciaut deftillata jucundiori) infra&o, Cerevifix, velipfi (fi tantoperepla- ceat) Hydrcmeliti proportionaliterinfufa, duriores (necrufticisfa:- pe catharticis mobiles) alvos , aut ubi alias e vacuatione per Epicrafia ©pus eft,fufficienter, parilique (certe prae fefquipedalibus conglo-

De Purgantibus vegetabilibus. 79 meratorum femetque invicem fufrocantium , altcrantium ac pur- gantium faccis m&jori) gratia laxet : proinde nec Vina Hippocratica {calidiora) vcl Hjdromelpurganscornmune, Tartarifatumve quodvis, nec fhis quidem aquxminus adfuetis in regionibus) Aquatpurgantes , (fa- cile tamen , etiam omiffa Manna imitabiles,) feorfim tancopereexi- gemus. Hellebori nigri (per divaporationem corre&i,) aliorumque incerdum additionem, hicdataoperapraeterimus,

Atque hxcfatis forfan eile poterunt defummario Cathartico- rum Vegetabilium validiorum cenfu & oppoficioneinter fe invicem. Hoc faltem notanter Incipientium caufa addimus, quod mgencra- libusillis Dofium eorum Depgnationibus omnino fe circumfpede gerere, neceasindirterenterundiquaquefeLraridebeant: alias (quodalte- rius fui Terrirorii Practici manudu&ione vel obfervatione deftitutis haud infrequenter accidit,) facile abinitio , (& donecquid indigena- rum ventres valeant , quid ferre recufenr, cxperientia confequantur) aut modum in talibus excedcnt ; aut inter juftam quidem meticulo- fitatem , non tamen citra tsediofam fumentis fruftrationem , defi- cienr. Siquidem in rei vencate certi Tradtus, uti(propter rerum non naturaiium variationem) diverfis fibique fpe^ialioribus aut fre- quentioribus affedibus fubjiciuntur , ita quoque peculrarem , ad cer- ras remediorum modificationes , indigenarum difpofitionem offe- runr. Atque hinc v,g. paflive 5c utplurimum in hac noftraThurin- giavicinaqueMifnia, & fuperiori fere Saxonia fufficieriterpurgantur "eaJofi, quxlnferioris & verfus Balthicum, item Franconias incolas parum faltem &:fxpevix commovet, ItaPilulas Aloecicaslaxativas Tra£tibus a.que Perfonis ccrevifia potiiis utentibus plerunquecon- venientrores praefentioresque obfervamus , quam vicinorum diftri- £tuum puris quafi oenopotis. Similiaque alii aliis in Germaniaz noftrae terriroriis palsim deprehendent : #que acexteris calidiorum rcgio- numindigenis Venasfe&ionesfua?, (fub debiti moderatione,) exufu, vel nonnunquam ncceffariae effe poterunt , qux tamen noftrates maximam partem in plerisque (quibusrcvulfionis , minorationisat- temperationisvegratracommuniteropponunrur) affecribus, (eriam febnlibuscontinuisque,) incaffum vexanc j inmalignis ucplunmum

pras-

80 Pharm. Dijjertatio I.

praefenti periculo cxponunc \ ni validior narura huj uscemodi excefliis, (juviffe poftea creditos,) rolerando fuperer. Acque parilis eft Pur- gantium eciam mediocrium , (quseminoracionis, crudicatumve reli- quiarum fubducendarum caufa , in concinuis prsecipue , ab inirio vel in morbi decurfu, a permuicis indifferenter &quafi mechodice ex- hibentur,) icem tot Cly fterifationum aliarumqueambagium , (ab ex - terorumconfuecudinibusuanfumptarum) ratio : ceu in Praefarione quoque notavimus , & qui Naturam etiam hic fimpliciftime fe&atur, &; (documencoexejuscemodievactiationumfyrnptomatic^rumqui^ dcm inccmmoditate , criticarum vero, nacursc , non nobis relifla- rum proprietate fumto>) per pauciflima quardam appropriaca, dia- phoretica&pr&cipitantia , procedit ; obftinacioremque alvum velex- ternis domefticis autinternis modeftiffimisrefcrac ; qui porro vege- tabiliumcatharticorumin Intermittencibusplerisque paflivam defi- diam, confimilesquevulgaciorem mecbodum notorieeludentescir- cumftantias paulo diligencius advertit , prompte nobiscum facebi- tur. Seddehisalibifufitis.

Laxativa*

CEquuntur nunc Laxantia in fpecie communiter fic di&a 5 qua? li- ^berainterfe , & cumante propoficismediocribusquibusdamCa- tharcicis fa&a collacione , fimiliter recenfebimus. Siquidem in rei vericate tertiat* tantum velfebquadrupU , imo minutiores adhuc horum ^/?j"fuotempore&:cumjudicioadhibicaj, idcm prasftant, quodfpe- ciahbus illis diffufiffimisque Eccoproticis fimplicibus , aut (medio- crium accefllii, quodfuumeft, plerumquedebencibusj compoficis vulgo tribuitur.

Et qui proinde ^siloenfelectam , fupra diffo modo tantum cumaqux Jimplici extracJam feu depuratam , inque Vaporofo Balnco coagula- tam , cuin Elixirio proprietacis , (non aut parum falrem acidulato,) vel potius cum Eflencia Abfinchii aut utriusque ana,fubegerit, &; qua- tuor praeter propter ex uno grano pilulas formarit , ob fingularem, in noftratis quoque foliorum fucco , Epidermida quafi vellicante Qbfervabilem) ftimulandi viro, in duabus, quinque, feptem, novein-

Zy laxdtivis vegetabiiibu*.

veminutidimis ejuscemodicatopoths, appofkiflimebreviantecOG- nam veletiam dccubitus tempore fumptis, (&mane fimul Tin&iN- ris EiTcnciisve appropriatis Aperientibus vel Martiahbus , Hyfteri- cis , Cephalicis , &c. continuacis,) fic profe&o inveniet , quod longar recentiorurn variationum ac fubfticucorum feriei , quibusvis fcilN cet (divciforum Auchorum vel locorum) Angetick > Tdrtarct<sy Poly^ tbreftis , Proprictath , Aloephanginis correclu > Spleneticis, Antthypochon- driacts , Stomachicis , Hyjlericts , de Eupatorio , de Ammoniaco , de Rha- barbaro> ejr conftmilibu* A/oeticis Maffis > (cumGummeis, Chalybea- tis, VitrioJacis , Armoniacalibus , imo debilioribus quoque & nu« tnerum tantum hinc acmagnitudinem, vixadeoefte&um incenden- tibus Succis Excra&isque varie confociacis aut aggravatis) paffim tri- buicur : 6c quod alii , (quoaque mtnuta paucwresve pro dofi PiluU pro- v-eniant,) in Aloerofata ey vtoiata Scammoniatk aut falapinis acuatay vel in Aloephanginis pertrochtfcos AlhandalexjiimuUtis , aliisque Helkborum infupcr> Afarum , Agaricumejrc, (& fi huc rcferre licct, ) ctiam SctlU vel Aronis particulam lub extra&ione Aloes recipientibus > aut ex Atoe, Carduibenediffi Ab/ynthiique Extraclis eorundemque Saie alicubi Famige* rattoribus htc fuppofttis quaritur. Siquidem mediocres etianaturasfim- plicillimashacpilulej, (prefertiminter continuatione&afluetudinem,) citra alceiius ftimuli acceflbm fufficicn ter movent; fique duoriores vei aliosquoq*,aliadecaufra,paulofenfibilius laxare,&primarurnviarum faburramcvertere voluerimus, datiscrihorioprauer propcerpoftcce- nam, quatuorquinque velfeptem Pilularumpurgantium (uprap&fttarum aut confimilium granis,idem arque felicirer falubricerque obcinecur, absque coridem Maflarum mulciplicacione. Vt utroque hoc, in chro- nicis pr&fertim perquam conductbtii modo , fub Pilulari forma conten- tusmulco minusadhuc indigeac ulhs anciquiorum difpenfatoriorum Aloephanginis , Marocoftinis tstdiofe peregrinis , item de Succino , (etiatn fuperionbus annis alicubi interpolatis;) de Aloe rofata quafl extem- poraneis j erTcetis Aggregativts & (puraHiens fimplicisinnovation< ) * A/fate rah\ imo (carteris paribus , &: ni particulam Aloes purgantem ac condientem acceflbriis confimihbus , dataopera & vel extem- pore tunc aflbciare placet, (ipfis Pcfttlentialibm vulgartbus, & quxali- cubi nunc iisdemingrcdtentibus cum Mithridatio compinguntur. Reliqua*

L ahas

§2, Pharm. Dijfertath l

alias hac tempeftate exoletx funt , aut aperte fupervacaneae ; ut Je Hterafimplici, & cum Agartco , Je Aloe lota, altc[umtumcolocynthi- n£) deHtera compoftta : item Mafttchin& offtcinarum> indequevix dtffe- rentes.de \^Aloe & Mafiiches deRhabarbaro & Eupatorio vulgares ^ftmili- ter parum dt(lantes\ ejr neglecl& nunc imperiales. Qao jucundiflimas, pharmacopoeis tamenhodieque infertastt/V^referamus. Stmplicem &cum K^4garico dicl am.&c.opx. valent ut vocabuja&nummH hicquc ordinis fervandi cauffa tantum nominantur. Sanc fi quisomnino Di- lutum Aloeticum , variacionis aut certarum circumftautiarum cauffa expeteret, folvat faltem paulo ante pofitarum Minutarum Pilula- rum maflamcum fubo&uplo SalisTartaricommunis autEffencialis, vel etiamnitri fixi , in fextuplo Aquas fpirituofioris, v. g. Abfinthii vel alterius competentis ; (Aloecum (ubduplo vel fubquadruplo Alcalium in fuff. quarit* Spiritus Vini digefta , amaroreminfiltra- to Liquore infigniter ftatim, tra&u temporis fere penitus , at vim catharticam notabiliter fimul deponit; ) &habebit infuper largiter, quod non folum in vulgariillo, lippisqueac tonforibus notoEiixi- rio proprtetatis curri fpiritu Vini folum confedo , verum etiam in fpeciofioribus fupraque jam notatis reliquis Eitxiriu laxativk , ad imitationem Proprietatis compofitis , confimilibusque liquoribus &C antiquario Hter£ Infufo quseritur.

Ica ftporro quispiam (^longsffimorum abominabihumque Apo- zernacumloco) fimpliciflimum faitem, nec tot akerantibus ne- quicquam obrutum Infufum Sen& , fupradi&oparilivimodoparatum, in aliis fubje&i , vel affcdus conditionibus convenienter adhibue- rir, ftpaucaquasdam, v.g, quatuor , fex vel oclo Pulveris noftri laxa- tivi vel lalapit grana folitaria vel Tartari puri aut depurati fcrupulo pr^rcrpropter , aliisve ("fiquidem placeant) falinis detergentibus pro lubitu fociata \ fiforre pro fuperpondio , & loco toteffcerorum cjusdemquc fere gencns Siruporum uncialiumque Qntcr vulgatif- fima macrumfannilias Eccoproticaaliaque follicitantia) Eie£tuario-| rum , Extracli Sent , (dum force complacueric,) dtlutum , aut ali- quot laUpti gr ana, cum Roftcea vcl Florum Acacia aqua & gratiortbus mdulorum frutfuum EJfemits jfub femunciah praecerpropcer pondere

JDe Laxativis vegetabiltbui. 83 dedcrir: acccdentibus &int$rdumfo!itarie fatisfadentibus Abfterfi- visillisTartareis, Antimonialibus, Marcialibus&c, certeparilifaci- Jicace debiliores per Epicrafin, obftru&ionesque eciam contumacioris alvi fufficiencer laxabir. LIc proin nec Caf]i& qnovis modoextraelisin* digeat Floribm , alias jampridcm non unonomine fufpc&is, corruptu plcrunque facilibus, perfe napfeabunda: molis, pro involucro vero domcCticisfatisfacientibtts : Nec Jama.rindis , fapore quidem, non moie, (nam pcr feaeque fegnes funr,) acceptioribus ; parabiliori fimul alio vehiculoacidulaco , vel vinifalcem (utpocecujusimitamentopotifli- nuimagere viderur,) Tartaro; utsomagis fapervacue lartarusinde, clegans quidem , feorfim colligacur ; parabilioribus dcnique coc vcr- naculis (ad folutiones Martiales , Coralliorum &c.) acidis fuccis. Imo nec Mannam (fireferre hucpro more licecj tancopere hicexi- gec ; feu ftmplicem , feu curiofiu* Tartarifatam* Non dicemus , forte can- tumbilefcendopocifsimumpurgare,a:qucacduIciumpenefru£ruum pulpx: ignarosfaltemcopia afliimendas terret; &licctvel Originis cauffaetiam in Chimicislaboribus hautfic inconfpicua, Spiritusta- men (eciam repecenda deibllacione colligendus,&: in fuogenerecom- mendabiIis,)MclIeum(longeparabilior0n)hicparumfuperac; inter- nisufibus, plerisqueinarfe&ibus, Tart^ri/piritueftpofterior; wccin Salequaft ejfentialifaccbarino > ftiriisnitiiformibus in firupiformiMan- nae dilTolucionetradutemporisconcrefcente, nobisqueperaccidens aliquando (ceualiudagcntibus) oblato, feu digerendofeuinparilem fanefpiritumdcftillando, fingulare quidpiam, (concencraci hicfalis macrocofmici perfuafioncdudi,) hadenus invenire potuimus.

Sique fufficientiae fuprapofitorum intuicu , primiciva hxc me- rico cancisper dimittuncur; magisadhuccadent earum ProducJa ,quae- quepraetereacomponendi variandique ftudium vel nuda antiquita- tis obfervatio difpenfatoriis &hincofficinis intulir, v.g. inconcinna profefto Decocla ilU Aperitivum Majus ac [nomen mentitum) minus; Epitfjymi, Fumarit, Capilbrum veneris , ejf Sena cum Follicults ; DecocZunt Majale quorundam ; lnfufa ufitaii Difpenfatorii duo^ (quorum alcerum tamen deco&um eft,3 cum Sero Laclts , ejrc* haftenusex prsefcripto officinalia : icem fupra jam nocacum Hydromeljimp/ex (vere tale,)

84 Pharm. Dijfertatio 1.

&inreiveritatetantoperenon Tartarifatum, Quafi vero Sen#, Rha« barhari , Agarici, Szc. virtus commodius (extemporanea quoquc pulveratorum , vel Extra&orum mixtura vel imitatione) cornmu- nicari nobis nequircc , nifi per diffufifllma hxc (mellita quoque) ve- hiculas aut cicra (mulrae quidern molis , efficaciac vero, mlaborio- se corrigas, utplurimum exigua?; Sirupos : de Cichorio fc. cum Rha~ barbaro , Diafereos, (ejus fupervacanea interpolatione;) deTribtts.de Pomis > aut citra exolefcentes nunc de Polypodto , de Carthamo > de Epi- thyrnoy de Fttmaria , & qui Rofattts folutivm fme Helleboro infcribeba- tur &Q. AutdeniquecitranaufeabundamElefhiariorum (perMan- ir<z , diverfarumque puiparum acceffum nequicquam increfcentium) conliftentiam *> in Diacatholico (ctltcet , Lenttivo Florentz, de Manna & Diacaffia cum Manna , inCaffia extracia deltcataque illa Triphera, ejrc. jam magis rnagisqire vilefcentibus: ipfum de Tamarindis commendatif. fimum^tandemSennatum quidefh Necporro,fcotcompendiorum acceptiora vel extemporanea , prolubitu facillime prsebentiurn re- ipe£hi5) opus eflevidemus, utha&enus Offcinalia adeo operosecorri- gamuh autfpeciofiaribusqindem, atnihilominusingratioraveligna- ViofS, (Myrobalarfos, Agaricum , Rhabarbarum, &c. fa>penumero cum adverfioribus quoque alterantibus multiplicata) adfcifcentibm ampttficentur;v,g, inrecenttori Diacaffih cum Manna ejrCa/fia laxativa frima&fccunda^ Pulpaprunorum Seroque laclispurgante, Aqualaxativa fecundayExtraclo Magtftrali fenitivo,item in alterius census Sirupo Dys~ entcrico laxativo (hujuscemodi tamen mediis raro veri juvamenti tjuidpiam,pierumque plusnoxa^conferentibus;) Conficlione Pa/fulata M.aliisquefirmuiis^t\&\ms\\\\$)2im

lisdiverfimode,promorefu^eradditis, &impofterumprocul dubio, ob Ievesfsepe circumftantias fupcraddendrs. DeTerebinthina tntegra* velquavisrationcafubttltoriparteliberataintXQQpcmodo ternporehucpariCLrapLlicanda, fuolocodicemusaitintcrimnecCf- thartico Tercbtnthinatoy nec Bolis /nde Uxativk purgantibwque , Pilulisve boc fine Terebinthinatis ( i n t e r I i n » p i i c i ffi m as e j u s e x ti m u 1 a t i o n e s , ) p r as- Cife tantopere indigesmus : Multo minus autem muliercularum ex Acacta florib#s}Mt Strupo Dtaprmo fimpiici ejr xque deftde LaxAtivo>Con-

fervai

De LaxativU vegctabilibus. fcrva Rofarum cum Manna > vel Melle ac Sirupo Vtolarum aut Rofarumfo- lutivo, ( eciam variis in Muchero compcndiis quaefitisnihilominus ) plcrumque nominali, nec adeo innoxio , pfasfertim in febriencibus atq ue la&entibus , inter cot his colicisque ionge tuciora abftergentia* alterantia ac fubduccncia.

Ecfanequodinfpecie/^/i«toacciner, equidem fallendis iisho- dieque diverfiformia Saccharina func propofica : fed ne de difru- fa plerorumque dofi, (fscpe vix una vice complcce ingerenda , ) ncque dc mulrorum advcrficace adhuc dum , ( inccr varias obnu- ptiones } nihilominus facis perccptibjli dicamus , dulcor falcem \\\t facharinus tn pranernaturalcm amarorem vel acorem ladten- tibus ( praefercim febriencibus auc corminofis) prona inclinatione abiens , quantarum turbarum autor fic , convulfiones confcnfua- lcs (non opinancibus &c cauflas longe alcius pecentibus, )hincincer curaciones, eciam (ub ejufcemodi alcerancibus paflive cbortas , to- ta die teftantur. Cum aucem adulciores. quidem , Pulvere laxaci- vo fuprapofiro ucroque , ( a grano uno ad duo prscter propter daco , ) fac commode fecurcque nobis evacucntur : Minutioribus vero , prscter iila nuperorum Euporifta (oleum fcilicec Amyg- dalinum , Anifi Ireosve Florentinsc pulverem, ac reliquamuliercu- larum Excerna, imo prsccer fola plerumque fufficientiflima Praecipi- tantia diaphorecica , ) Pulvere fimphcifjimo , ecornu Cervi Philofophi- ce calcinatt parttbtu trtbm & lalapn pnrte unaparato , &: ad granumu- num,duo,(trimeftribus fxpe tria)exhibico, probe fatisfiar, imo,fi quis inbacprimorummenfiuminanimadvertencia amaricancium ad- hibkionern haut adco accendac , etiam dimidta vel unica Piluia Mcctica tnmaterno lacle foLutk longe falubrius tancifper fuccurratuncumab- lacracos denique ac ( trrage tum quidem refra&arios ) minorennes , te- nerrimos quoque , lubpradi&is ( fubvaria perfuafione occulcacio- Tiequeperfacili, ) fclicicer ha&enus (citra tantum Morfulorum , Con- ftclionum Conditorumque apparatum ) nihilominus fefcllerimus \ non videmus , cur hoc fine coc iftius generis , tcnellis compluries jnage noxia , vel in accrefcente &*tate naufeam nihilomimis prar- cer rem concitantia , ucrinque fupradi&orum intuicu taritifper fu-

L j per-

8£ Pharmt Dif/ertatio I.

pervacanea [quo totiens innovatas PaffuUs> Zibebas ac Prunella la- xativa , tot Rhabarbaratas Turbetinasque adverfus lumbricos Tabe/Iasejf Rstulasy Speciesac Pulveres , Syrupum LMagiflralem pro infantibus* *de Cichorio enm Rhabarbaro , Rofarum folutivum^ aliosque referimm ,] contra&iorihuicapparatui feorfiminferidebeanr, Quodautemfub* ducto calculomajor ficpufionibus )ad confiftentis astatis proportio- nem , ) Dofis ingeri videatur , is qui ventriculum la£te pappisque con- tinue fere plenum cogitat , haut demirabitur.

Prsgnantesmtzm quodconcernit,principiocertum eft,pleriin- que fupervacue Purgantibus paffim tentari , quod longe com- pendiofius fecuriusque folis Praecipitantibus, Anodynis , Hyftericis aliisque fpecificis temperatioribus , fub paulo circumfpe&iori me- thodo tantifper tranfigi poterat, Quodporro Sc ab altera parte, dum omnino laxativum quid necefiarium efle videtur , negotium (obparticulares teneriorum obfervationes, ) ut plurimum nimis in- tendatur : fiquidem imprsegnatas , ingravidationem ex ignorantia abjurantes, velaliasa verfatis quoque Medicis pro cache&icis, hy- ftericisauthydropicis perdraftica fat valide faepiusque, at nihilomi- nusimpune tra&atas , nullibi non invenias. Atque hinc ut delica- tioresprocruditatum fubtra&ione apertaque fervanda alvo, (etiam tuberculis illis hasmorrhoidalibus circa geftationis finem non obftan- tibus,) P//ulasfuprad/c7asA/oeticasiim6 neceffitatefictandem juben- te Sennata quoque Infufa, finter aliaEccoprotica hucquadrantia^fac commode ferunt ; ita nec v. g. la/apinis folis , aut Tartaro ve/Scammonii quoque fociatis , robuftiorcs ( dumomnino opusfuerit) teduntur. Uc proinnec hac decaufa Rhabarbarata, Diacydoniata^ Rofata, &c. ( per Sacchari, Mannx Caffiaequk dulcoremtorminahyftericaplerunquc magisconcitantia, )item Myrobaianiaut Mechoacanua cum cogeneri- bustantopereexigantur. Ac qux ha&enus diximus ,etiamdePuer- peris mtelligenda veniunti fa&uque de c#t;ero optimum, ut mifTa lucvulgatiorum legumobfervantia, totum utrobiqudper Appropria* ta fua tantum tranfigttnr.

Purgantia Externa.

INter Externa tandem, quantum primo ad Clyfleres ; qui Reme- diorum revera conferentium , ( non ob confuetudinem faltem con-

fcrre

Dt Purgantibtts Externis. % 7

ferre creditorum ) effecfcum pauld curiofiiis actendit , facile nobis con- donet, fidixerimus, in afFedtuum reapfe curabilium medelam vix . ultra Emollicntes & Anodynos , (pro diuturnis fcilicecalvi obftru&io- nibus 1 immaniorique dolore nonnunquam fic placando, ) alios re- qifiri ; atque hos fpfos facillime fuffieientiffimeque nunquam non parari poife falcem e domefticorum mifcella, velinfuper (fiquidem Acumen quoddam alicubi exigacur, ) incofto vel incermifto fupra- pofitorum cacharcicorumcompecencium aliquo; cicra Cifitam Offici- narumextraclam , atra Diacatholicum, CMel Mercuriale Hteramvefim- pltcem , ac citra recentiorem Caffiam proclyfteribtts y citra ElccJuariumpre iisdem, aut Pulpan? Prunorumpurgantem> Sirupos Mercurialis ^r.feor- fim repofita. Eodem que, excemporaneo quafi , modo Acrioresquo- que conheri poflent , citra omnem &f veterinariam fere Logadti Pachii- que , aut uptattorem haclentts Compofitam NicoL Hieram , citra Eletlux- rium Benedtftum Laxativum , Oleum Diacolocy nthidos , & confimilia: fiquidemomninoquiipiamin vehementioribus affectibus operarpre- cia fe tahbus ( vulgd h:nc paffim, ob fubfequos etiam accidentarios eventus alias cxod* , )promereri crederet : licet nos quidemtamdiu vixac ne vix quidcmrealejuvamentum inde plcrumqueobfervaveri- musjimo Lenientes quoque, incapitisStc. morbis, (faltimalviad- monenda? aliarumvc fpeciofioium indicacionum caufainfufos, ) no- voscumukus, fbpores aut convulfiones plus vice fimplici concicafle viderimus.

Sttppofitoria qua:nam materhmilias diverfimode non conficit? elardo, fapone, candeia: frufto, adipe, ficu, & potiffimum criviali melle; quod eciam, dum opus, vel lalappA pulvere fufficiencer acui- tur : ceu necquseex Alumme formantur, in cercis circurnftanciis fal* lunt: utSpeciesproiis ac Pulveres varte Colocynthmos ^Aioeticus , Helle* boratos vel etiam Antimontatos aflervarc fic plane fupervacuum : #que ac femiruftica illa de Arthantta & Agrippdt &c. off.Vnguina,cumrecen~ tioribws etiam Subflttutis , &eleganter quidem e (eminibus nonnullis, (tere rarioribus) atque arillis expreffts Oleis: Cttm Alvus fimplicio- ri farpe ratione ( per Cacaplafmata emollientia , Calidasve vaporem ) molIiri,vel folo Sambucino expreftb folicitari poflet: delicaculique tot internorum modis hodie haut difficulter fallantur. Odorcs

83 fharm. Difiertatio l

Odores{ fupraquoque cacti, ) indire&e rantum interdum aliquos, prsc mollitie ad adfumptum olim graviusve fpirans medicamentum (velvifapyxide ) naufeantesmovent: nos potentiflimorum quoque catharticorum extradtiones in hypocauftotamdiuexhalantes, (nec duri tamen , ) haud quidquam unquam inde fenfimus, Infuforumin vena4 certior adhuc expeclatur experientia : 6c quis nobifcum ( etiatn facnaufeantibus,jbis pharmacumperos, quam femel tfta via McU perenollet? Ita qucque labacinm c/yfierintct experimenta curiofa locum mereri quidem poterit ; in praxi hujufcemodi fuffumigium profec^o forechicfcmifordidum, autpetulantioribus pro deridiculo*

Vomitoria.

VOmitoriaproprie dic7a , qui nunc in Vegetabilium cohortc quserit, Antimonialium pra?ftantiam & fecuritatem data opera ignorare velle videtur: fiquidcm §£ (aliquot tantum dierum aut fepcimana- rum) pufionibusfufFocativi quid patientibusinnoxie damur, minus- que hinc , proculdubio ob paulo ante di&am caufam, prse adultis commoventur : (quamvis rimidiufculis autcertisin circumftanciis , etiam Iris Florentina pulverata , &paulo liheralius , adgrana tria , qua* tuor^ exbibita officium inc quoque fuo modofaciar.) Qui porro duro nonnunquam nodo Mercurialem quendam rite paratum cuneum confiderate applicac, utroque fic contentus, ne \fdfarum quidem(in\ (ubfantiainfufoque fumentes profectofatis exercens ,)exigec,auc fu- pcrvacuum fepeque turbans tantum ,parum autem promovens ( ni Antimonio ftimulecur, ) ExtracJum >quovisetiammodoparatum: De- coelum alias defes , DiafarumQ inrer vanaaccefforia) antiquarium jam cft: E/Uboru* a/bwvitulcntus; CorrtcJioejf/svnaximampattctnlupcr* ficiaria, vixque mitius Extrdclum fimp/ex > sequeacconfuse quorun- dam Compofitum, & quod, ejusdem fortis , Extralii Jpecifici Emetici nomine venic, (ficnul Efulinum , improportionaliterque vitriola- tum; ) nec praefentius quidpiam in recenttori Elixirio Emettcovege* tabi/ifecundo> (utroque hellebqro conftante, )invenimus , autinfo- litariis completisque (vel in fpecieminterdum poftmodo exitiofis, ) UxtrattiHelkbarinigri dofibus. Efttla, &utroque Ricinointetiorzftu-

-L^fil &e wnhtrtts vtgetabilihus. gg

ftra exuruntur * adcoque neque iftorum produ&a, Species fcilicct DiafitU, iudeque (cum Theriacaadjecta conitruftumj Catharticum vttji, Elixir emeticum vegetabile primum , Sirupus purgans vegetabilis recentioris invcntionis confimiliaque 7ithymallina gcrmina , Extracla at^ qut AiixiurA) fuperiorum intuitu hucrcferrimercntur, Eademque de czuhOxywei de Petojimplex & compofitum , (fuperioribus quidem kiftris tum nonade6re)icuIum)nunc in exquifitiori Mineralium ex- colitione concradiorique remediorum apparacu fupervacaneum > Decoclum Infufumque Tabaci femirufticum eft, arque ac excerni hine capitis ventrtsque Litus , &: mcdicaftratum Olcum artllarum Sambuci > &c. ej^sfanetuibulentitf, qtiaein Antimonio rice praeparaco atque dato vei non invenitur,vel cicius fecuriusque ccrminacurJ^//^//4inoto* rius languor ac pcrfrequens expeflationis fruftracio alias hodiefere penicus, ( nifi quod aliqui talium confarcinatione ingenium often- cenc , ) expunxit: uc v. g, Rapbani ( cujus incegra radix incaflum eftur. ) fuccum atque femen^ Atripltcis femen & radtcem ,Mclonum , Gacur merum anttquartique Cyclamints radtcem , Ebuli ac\Sambuci plerumque naufese cantiim, (eciamm acerariis ( creacriccs Gemmjs , Flores* f quibus vinicores nequam alicubi Mufcaceilinum faporem , at mane non (ine crapula , Vino maliciese conciliant, ) & ruftico* rum Corticcs; luglandis item cortices , & diffufa molis lulos , quae- que infuper in Sylvis medicamencorum hinc inde , vel ex aliis cantum recitando proponuntur. Lcnia tlla , ( laxantia faltem , ag- gravantia , vel conatum natur* faalitantia , ) aiia$ irt vulgus no*. ta , infrequentioris nunc usiis , ac revera parvi ( ni paucos ali* quoc forte cafus excipias ,)momenti func,

Acque hxc de vegecabilibus Catharticis. Qua; ex Animali Re* gno vulgo huc trahuntur: Rafura unguium , Saponis in jufculo fru. flum , ova formicarum Barbique pifcts 9 ( quae tamen copiofifTime impune nihilominus ingeri fepe vidimus, ) Stercoradiverforum ani- malium , aut proprii (ympathetica ( vanaque ) traclatio > &c. fordida func , auc cemulencorum vexationibus , medicaftrarumve vcl fu- perfticioforum negotiationibus , quam comptx Medicorum praxi aptiora,

M Cathitr»

90 Tharm.Dffertatio h

Cathartica Alineralia.

"C Mineralium vero profapia cum quamplurium effe&us revera pras- -^fencaneus , parabilicas fuo modo major, &; dofis plerumque acceptior exiftac , mericd hinc aliqua , ( tanquam camdiu boni viri Re- media,donec Univerfalia vel Alcaheftina pandancur ,}proapparacus noftri eomplemento feligenda, feu vegecabdibus (dum evertendo malo haud rai 6 imparia deprehenduntur ) aflbcianda veniunc ; fimili- ter tatnen ex uficacioribus cancum & experiencia hattenus fufficiencer probatis* Ut enimfruftraneainftitutoquenoftro contraria hicquo- que foret Pharmacorum ejusdem naturas & effe&us accumulatio •, qua tamenhodiequelibros dcMyrothecia hinc,inter inanes^odemq; tan- demq;recidentesVariaciones,acNovorum vel quafimodorum,Men- ftruoru, Excra6lionum,DeftilIationum,Volaciiifacionum,Corre<3:io- numinvenciones, ) refercacernimus: icanecadhuc dum niinuspro- baca , infida , prsecer rem vehemcntioracrudiorave rninus verfaforuni abuiuiremere hkexponemus; aut exfcripcis cicra prsevianvcemario- nem,velinmufeopaffivenatis, coram Vulcanoexpirancibusprocef- fibus (quos pauld exercicarior vel e folale&ionedijudiCac,) cyrones la£tabi_mus5 nimisve demum laboribus acque expenlis (infpeciofas quidem,acfupervacarieas cot ambages, promeliorationcfcilicctre- medii excogitatas, neceftariis) inpraxiaiias iacoperofanequicquaai onerabimus*

Sititaquepnmo, quad eprogenfefua quidpiamcontribuat, An- timontum\ etiam Exceris, poftdiuturnamcondemnationem, hautita pridemdemumpublic€adoptatum:/^/^/W9y?^»ri fed nec minug irriatum minusque rubens, (nifi quod nonnunquam in Cinnabaris copia aliquantum dcficere videacur j ) officio fuo deeft , Emeticaque pt imo dat ( ceu notum nunc , ) praefcnciffima , fuffieientiffima ; paffim tamcn ( u t invenientium ac colf igentiu m genius force tulit , ) non fine luxunante adhucdum exceflu. Vehementiora crudioraque^ ejr qutob ctYcumfiantiMqttMdamincertiorU dofis-fhrit $. aut altas pr&ter rcm operefio- ?i,dum com pcndiofa enchinfrs fausfaeic,) ihtencronoftra hicnon adnntcit,&efecurioribus parabiiionbusqucvel unicumautduofuffi- cienr- Cum

1

De Purgantibus Miner&libus. Cum proinde Crudum aquofos nec fatis aciduIosLiquores, ( in- coquendo vel irifundendo, ) parum hunc in finem alteret : inSubfian^ tin libellis quidem fufpe&um, ab aliquo tamenhifcediebusad grana duo'vei triacumaliis Epilepticis prxcipitantibus non ut Emcticnm, fed ut fpecificum antepilepticum commendatum fit ; Vttrum vero com- mune fcuintenfius fcuremifiius fproadditamentonim vel Enchirifis ra- tione ) rubenSy profe&o taediofnm , & fi quis extemporaneum Funi* teum auc quoque ( mitius credirum ^Succinenm ,c fuperfluo forte Mer- Curio Vicae paraci facile, excipiac ; cunfta tamen per fe admodum turbulcncaexiftanc: cum flores vulgarcs ex Anttmonto , aut curiofius c Aiincra vel (carius fa.lcem) e prxvio Regulo diverfis compendiis ac ( faftigiatis quoque vel folle follicitandis ) furnis , varie variisquc colo- xibus ( ' aibi ^flavi , ctiam cum Ammoniacojale ^ rubrique candem)con- quifiti, adhuc caediofiores, &z fi quis accidenrarios, (fub Croci vel Cliffi deconatione prsevenientes, negle&aque rejicula quaedam Re- tortafacile rpcinendos )offerat, intocum tamcn nullatenus miciores deprehendantur: cum Mercuriw vit# communis albm , auc per yio- lentiorem ignemdisje£taCinna.bari/Wm, in fubftantia seque vehe- mens , per accedentem Santalinum noflrisque fimilitcr communicabi- > lem) colorem nihilo hinc mitior, Diaphoretias autem ufibus ( ma- gno Bczoartici mineralis compendio ) prafertim luteus ille aptior*, fele&orum infuper noftrorum Prarparacioni exparce incon venientior ? Regulus denique in GlobulosdegtutiendosfufaEmyiricovumfcrc , ina:- qualisinfuperoperationis &faftidiofusfit; ex adverfo verdcumOv?- cus CMetallorum , tantum Vulgaris ( citra fuperfticiofam in hujus vel i.l- lius AiKorisTerrdfenfiainquiCitioncm ,) cum foloNicroabsqueSale communi , imo ( cum fulphurearum particularum fathicpro de- flagracione reperiacur , ) fine Tarcaro quoque in negleftiori cruci- bulo , yel prQ falvandp .clifliformi fpiritu in Recorta perforata confe&us a (dimifla infuper Alcali Abfinthiaci , Nitri feorfimprius fixati yel Arcani duplicati , aliorumque curiofius huc requifitorum perditione , ) admodum e.xiftat parabilis ; Florum infuper & Vitri vi- ces in potioribus Extra&ionibus , .al/isque chimicis Iaboribus fat com- £ipde fuppleat; cum porro pcr (appropriatum hicfere) Nitrymali-

M £ quanta

92 Tharm. Vijjertatisl.

quanto penefitcicuratior, Ophthalmicis aliisque chirurgicis Topi- cishautinutilis, & nitrum fixum practerea, quafi gracisfuppcditen forfitanproindenonimmeritoHepar illud antedi&is in tantumprae- terimus , &; fyllogi noftrse inferimus , pro unius alteriusve hinc eupo- rifti quafi fundaraenco. Nec enim infubftantia, (asquefat violen- tum >)hodie circumfpe&ior quisquam dederit : liquidem nec tene- rior ejm Pulvts >(e Crocopoft de*onationem ftatim cocto , per acida pnecipitatus f)nec crudioraprioraquepoji pracipitationem Antimonii Sul- phura ade6 func fedencaria , fedfifubje&a quaedam compctentiade- center imbuuntur ejusfeu ceneribri , & inftar Aloes ( fub exigua quan- titate nihilominus femet exerente) fubftanna, feufquod de integri Virri infufis quis crederec) aliqua tantum irradiatione &: peculiari hincparticularumadfumptiLiquoris autPuIveris difpofitione*,reme- diahincproeverrendoftomacho fufficientiflima , fecurioratamen &C fatjceudecetjmicificatajpaftimprodiiflehadenusjnemonuncnefcir.

Atque ut e tahumindefinitaferecongerie fcopo noftro conve- nientiora quxdam producamus : fi (^quoad ficcam quidem for- mam , ) Tarcari cmctici Abfinchiaci imicamento quispiam , (ceu alibi quoque circa elegans iftud remedii genus notavimus , ) Crocum hunc mttallorttm pro more edulcatttm 9 cum ana Tartari de- furati vel puriorU in decuplo vel duodecuplo ^yiqujt fmplicis cdida per triduum in loco calido infuderit , fapius agitarit totum , ejr pofimodum (adTfrtari quafi diffolutionem ) coquendo calide fittrarit > fdtr&tumquc ti- quorem ad dimtdium exhalarit , intra 14. hora* cryffzflos haut inelegantes €olhget , a grano uno ad tria quatuorve ,duriffimis alicubi ad quin- que vel fex, feliciffime fecuriflimeque expediences , quod ex aliis omnibus ( varie paratis aut corre&is } Pulveribus emecicis antxquiori- busaucrecentioribusfperaripocerit. Nam (quo fecundum piopofi- cum ncftrum eainter fc & cumTartaro hoceonferamus , 3 t^diofiim illud Vitrum cum Aceto defttllato veljjiritu Sulphuris correffum , ( ; n fe ut- plurimum hinc humidiufculum , ) item Reguftnum, & Mercuritis vi- td Rcgulimis vcl cum Sale communt /////#( Hydrdpicis plerumque per traditionesfaltem canc <pcTccommendatus ,) aut ^cetodtJiilUtoim- pr*gnatfts> Flores porra cum Sa!eJimilitertrit!>aHtdiHturmoridtgejhone

altquan-

T>e Vurgwtihus tnineralibut. ^ aliqttantum mit/ficati, Pulvis efpirttu Salts , (Vttrovel Croco metafforum probe ftturato) per Aquam ftmpltcem pr&upitatus , &parum a Mercu- rio vitas fic dirFerens , item confimtlisex Aqua Regis (Anttmonto vetRe- gulocjusimpragnatk) partli rationepcffundatus , &c. paflim & in pleris- quelonge vehemencioraobfervantur. Prarteromnem veroneceffi- tatemoperofiora carioraque, nec carncn miciora func ^ntisnontum crudum^Afccto proprio {parcifltmo illo) rubtficatum , Vitrum (ob Auri afiquantiilum) to/W , Pulvise Butyro Antimonitpcr IS^itrum in Aqua, caltda (quancumharcferre poceric,) iblutum, (ulias hautineleganter) fr£ctpitatu6 , & qui negotiofius adhuc ex Eleclricis quibusdam Aitx- turis inftar folitarit Antimonii cum Sublimato defitllatis , ad modum Mercurii Vttt petitur. In Laxativo Cftiinerali , feu Mercurio vicar , vel etiam Vicro Antimoniicum Nitro aliquantisper (proaliquali cicura* tione) liquato ,vel utiloquuntur (quam visaegre invicem accendaa- tur,) detonato, lapfus exercitatis etiam eft perfacilis , ut poft le- viculam farpe moramintenfioremvefufionem defes hinc exeat, cum ineertiori diffufiorique doli ; seque acin (refpeclive hicingratiori) quovis Tartaro Vttnolato emetico. Cum denique fupradi&usTarta- rus in fefat efficax futficicnsque , nec in tantilla dofi ullatenus fic adverfior, aut fiquidem neceiTeomnino fuerit , extempore dome- fticis quoque pulpis , confervis , paflulis &c. includi vel occultari queat, non videmus cur amplius infuper Elecluarta Antimonialia% Anttfebrtlta&c. plerurnque fatisadhuc cruda &c violenta, vel Piluix Trochifcique Diamarganci Vomitorii cum confimilibus variacioni- bus exigantur; aut Mercuriusyitajfimplex velcum fale tavigacus, auc Laxacivum illud minerale inConfeftiones Anifatas velCttratas con- fimilesve Rotulas feorfim (fsepe non finc inarqualis mixturas fufpicio* oe,) fallendi caufaredigidebeac, Icaquoque fi placuerit, mediocris Tartariiftiusdofis , granis fexvel o£ro Jalapiipulvcrisve noftn Laxa- tivi facilimo negocio quandocunque quidem libueric , permifcetur: uc nec Pulveres Emeticos vei Antimoniatos catharticos (e vegetabilibus purgancibus &c. abftergentibias infuper compofitos) aclu acque fe- paratim proftareopns fir.

Mulco minus autem in manif efta ea An timoniatorum longe ac-

M 3 ceptio-

2^ M|| Pharm. Differtatio I. 9

ceptiorum fufRcientia Medicus paulo gratiofior deinceps ulterius re- quiret abominabilem illam GilUm Veneream > Vitriolum album commu- ne veldepuratum , Vttriolum vomitivo purgans ,fae7itium , Regeneratum aut beneditiam Vomitoriorum frtannam-, SalVttrioli Vulgattw. Ut enim Vltimum fpoft debicas calcinationes aut irradiationes ftiriformiter plerumque necinjucundo fapore colle&um,) haut raro tamen poft diuturniorem aflervationem (ceu nobis ahquando poft o&ennium demumaccidit,) femivitriolefcens, iahoriofiorum Arcanis ahisque Vificationibus Interiorum Terra; &c. lubentifsime iinquimus : ita quod Vulgart Sal > itadi&um, atcinet, non videmus , curmiferorum Palatum atque ftomachum Vitriolicis illis (quamvis equidem in- noxiis, efficacibusplanequeparabilibus) amplius nequicquamadeo vexemus , prasfernm cum fumentium plerosque haut minus quaro Antimoniatum quoddam exerceant, Excefsl wx Vitrioli CMartkfatii- tii> Lunark crndioris (fortetuncmage Venerei,) 5c ineonaufcabundi dulcoris exceftu adhucadverfiores Saturnimcoaguli ^0/^curiofiorum particularibus Obfervationibus , hautquaquam vero quotidianas de- centiorique Praxi debentur. Nec cur &rk fquamma velCroco , e Vj- triolo pure venereo confimilive ratione conquifito &c. naturas per- quam adverfis ac femiftrangulatoriis , ventres turbemus , aut inter- dum inanes tantum naufeas ciearnus , (cum quoad cachexias quidem Martialia longe commodiora fint,) neceilkatem aliquam hucusque deprehendirnus, Atqueh#c deficcis,

Liyuidaquod concernit, cum ex Antimoniofubea quoquecon- fiftentia exiftere quidpiam fimiliter varios in ufus conveniat ; ex ha&e- nus autem ufitatioribus permulta oblncertas &: inarqualcs evapora- tioncsautabftra&iones, incertiusveMeBftruialreriusve liquorisaut facchari pondus , &c„ incertas hinc inGdasque Dofes reddant ; alia nimis fint violenta, vele contralanguidioraautprseterrem ingrata, ecuratioribus proinfiftamus hic Oxyfaccbarum Cimplicifsimum attu- tifsimum,etiam infantibus ; fi v. g, crimeftri grana duo praterpropter, anniculogranafeptem,o£k>&:c. utiadultis [hiclocorum] addrach- masduas, tresvel unciamfemis quoquedetur : fiquidem Drachma ejusuniCrogimetallorum granore(pondet> adeoqueScrupulio&o

ejus

De Purgantibus mineraltbus. cjus [tanquam pra: Vitro Floribusque hic commodioris, ] infun- duntur per triduum in Aceti communis [nec deftillaci , utpoteni- mium figentis] unciisdecem, in Joco caiido, fa^piusagitatus liquor, ("qui-de Croco revera quidpiam diilblutum vehit,) filtratur, eiquc ana facchari albi additur , vitro claufo in calida detinendo fponte foivitur, & ti Iibec , Eflentise Papavcris errarici drachma tingitur, lta Oxyfaccbaris reltquis Angelicam , Zedoariam &c fruftra ad/umen- tibus , longe erit jucundius \ cocluram veiexbalationempro confflentitt rcqiiirentibus , in Doii certius 5 Sirupts emeticis e Laxattvo mincraii, 'velfloribus Antimomi cum vino &aromaticis EfFentiis operofius con- fectis , nihilominiis & ad minimum par 6c parabilius, Nec confide- Tatcidexhibens., vulgatifsimanunc, fedcrudioripeneilIa/^//4 Bene~ dicta , txdtofo Terrd fancl<£ Liauore, Infufo emeticocum /piritu Vtnt (ac plures in cafus hic calidiori,) facio , vel (cumin Vino Mclicratove etiam , fi opus foret , dari queat^ Vtno vita> Hippocratico emetico con- fimibbusque fupervacuis variarionibus amplius indigebit : multo mi- nusVtno vinderaise tempore, quo fimul dchvebzntyfuiphure4ntimo- nu crudtori hunc tn fnem aitcubt medicato , Annuiis nummisve vitrcis^ aut Caiiceintus itaincrufiato&c% curiofttatibus , difEcilimein praecifas do- fes praefcrc/m pro tenerioribus) detcrminandis. Cujus generis etiam funt EffcntixeFlortbus cumActdo Tartari , vel carius fimiliter eElortbus aut Laxativo mincralt cum EffentiaitfiU Tartari{M\s ufibus convemen- tiorc) confccia? ; crudioresque e trudo , dctonato vei flortficato Anti- monto per diverfos proccffus itqiioresquepropefiu Tincltir&\ nonnunquarn tamen etiam naufeas rjnrum cujusdam, (squeacmediocria quoque Ancimop.ii Sulphura interdum foJenc,) creatrices^ necnifi fub exce- kltnte D^fi vere Vomitiva?.

Qii ver6 pra^tcrea, forfan ob peculiares perfuafiones, <^icet& deftiliata , (propter Saturni contagium potius , quam Thapfias vel Afari accelTum) vomitoria; Sappbirinam quidem fpe£hntium oculis, at palato fumentium infeftiflimarri Gillam {e Vitriolo Veneris faclitto) liquidam > decoclum fjuamtn* &rts eum Tartato drc penitus abomina- bilia huc infuper accerfet , data operafat alias affliclos ampliusaflli- jgerevelie, nonimmenco cenfebitun

Atque

$6 fhirm^ tiffertatio I.

Atquc hxc de Antimonio , ciendis vomitibus accommodatoJ Num autem hinc progreflus ad fola Inferiora , (quafi medium incer duo excrema,) cerco perpctuoque detur , jampridem anxie qusefi- tumeft: &acquiefceremus etiam fua vcgecius, (non fo!um,ceu qui- dam afleruerunt , A!oetice-vel Rhabaibari formirer tantumj expe- dienti : cum feceflus Mineralia haec vel per accidens nonnunquam fubfecuti , profe&o longe prafentius quid conferre videantur prse Ve- gctabilium follicitationibus» Ec fanc Antimonialia paulo frequentius diverfimodeque tra&antibus , eciam fortuico interdum offcruntur, quxmodicujusdam, fubcerca ingredientiumproportionelegitima- queDofi huc tendencis fpem facianr, Ita puriora Sulphura teneriori- bus , poft levem prius naufeam , alvum interdum facis laxanr, Idem circa crudiores vel ^Alcalium potius qu&m Acetoforum accejfu conflantes J/W7//r^rhaudrar6obfervatur: quemadmodum nonnunquam etiatn in tertiatis vtl fub cjuadrup/is Bmeticorum mttiorum defibus seque ac in vomttortis , feu ftomachi renitentia feu ftudio (per odoramenta acida,&c.) impedita fubvcrfione, deorfum euntibus. Diueft,cum confe&um Oxjfaccharum noflrum una praterpropter expreffi oleofiillim corticum citrt fucci drachmacondire inflttueremus : omnes hujus ac fin- gulacdofes, donecnos vicrumdefticuerec, indifferenrer quosvispec inferiora falcem , cicra nocabilem percurbacionem , de csetero fuffi- ciencerexpurgabac. Cum denuo id multociesque tentaremus, effe- &u modo in Croco, modo in Aceto, (ceu aliasquo acrius eft , eo mitius reddit Oxyfaccharum,) modo demum in macerationis mo- do vel tempore incafflim quasfito, fpes decollavit femper. Quem- admodum ea quoque , quse magna commendacione hodiedum in hunc finem funtpropofita, haudquaquampromiffis^quabiliterftare paffim deprehcndimus,

Quippe non folurn netiora ifta , v. g. Mercurius vit/t cum fate nitrcque trttus> (&T e particulari forianobfervationc4'eo excenfusi ) in Regulum licjuitus lenteque ac varie hinc digefius ; vel Jartaro Vitrio* lato largiter fociatus \ Crocus metallorum Abftnthiacus , etiam m MaU vatico *, Vitrum Antimonii acetofis aut vitrio/icis fatimpr&gnatnm , Flo* res lente c^uaft , vei non fine difpendio , pcr detonattonem aliquant*

magis

De Vurgantibus mineralibus. . $f

f»4gi/x^^£*/min^

claudicant , &: vomitus plerumque fimul , non fine mulca pertur- bationc movent , quamvis catbarticis quoqtte vegetabil/bus admontta» Verum infuperetiam fpeciofiora vcl iecretiora ifta nospzfsivedefti- tuunt , eo , quo propinans nolcbat, confertim cundo. Ceu v.g. funt Crocus metal/ortimfpiritu Sa/is a/iquoties ( pcr divaporationes) faturatus% binc tn Butyrum pcr rctortulam deftt/Utus & aqua fimpltci prdctpitatus, duorum triumve granorum dofi : Mcrcurtus vtt£ cumana (ve/amplius) Vttrioli Martis faditii fuba&us Terra fancta quorundam , feu Calx Antimonii , antc vitrificationem vino infufa : Sulpbur Antimonii prius & tmpurius , abftrac/o Aceto dcfttllato ( purum enim fic tra&a- tum ad fixa pcnc diaphorecica tranfit, ) ahquanto coercicum $ vel Sale Tartari denuo pro parte dtjfolutum tterumque binc pracipitatum; item Salinum coagulum , quod fi Sa/is Tartari partibus quinque Butyri Anttmonii oclo partes tnftt//antur> fubtto provcntt &: ad grsna quinquc vcl fex , elotum vero , f fcd mirigante parte fic fubttacta) ad duo vel tria alias non incommodc datur : Spiritus V/triolt fuper Vitrum <velCrocum Metalhrum digeftus , & qua; in mcdiocri dofi lenta tan- tum , aiu (fub facili compofitione) pro parte Diaphoretica funt* largius vcro data naufeas potius ac ialivationes roovent : Salta [fere flocctformia] e Croco Mcta/torum , Vitro [cum difficultcr aliasparcat,] prtus rite d/fpofto , e Capite mortuo Butyri antimon/i perfecl* dc/ltlla- ttonis &c, Talequefimiliterariolamur , quod, dum hxcrevidimus, Oiobisobculit quispiam , Sa/a Croco meta/lorum Abfmtbiaco ( al/quant$ diutius /iquato) elotum& coagu/atum; cum ejusccmodieffe&umin ejus compari , Nicrofixo (e Croco vulgari fequeftrato etiam cumipfis ab- forptis fulphureis particuliscoagulaco) nullatenus obfervcmus.

In filentio proindc fupplementum hic aliunde tantisper ex- pecrantes, aliam interea quercum excuticmus ; ficquc porro, qui * comprobatioribus quidpiam huc contribuar. Mercurius : nonpro- tinus quidem tantum Melalltcm ille ta^diofius , 6c plerumque pi- grior , fa:pe faltem larvatus , &: fubtraclione acceiToriorum , ( par- ncuias corporis quafi diluentium) ad priftinum minerale rediens: Diaphoixticis intentionibus (ii legitimus , nec vulgari Mercurio

N adul-

9$ Vharm. Dijfertatio 1.

adulteratus fuerit,) fublimioribusve torte cogitationibus aptior: Nec porro , (cum vel unica ad extrinfecarum fordium fcptratio- nem fufficiat,) lotionibus toties diverfimodhque liqtmibm repetitU^ at eo ipfo inter continuatas concuffiones , MetCurii tantum parti- culas (poftliminio fubfidentes} fecum abripkntibus fopervacue vexatus ; aut eodem finc per Corium , (cum abforpta mecallica ni- hilominus tBidgnam partem fic quoque fecum revera trahar,) exprcfpM \ operofiusve adhuc ab aliis Metallicis (preciefioribus etiam, nec fine taedicfis faepe repetitionibus,) pro majori depuratione vclexaltatione , dataopera , pnutabftraclus : cum, fi vcnalis (elo- tus^ adhuc tamen fufpc&us videatur , quantum internis Pradiid ufibus quotannis fufficit , fucceffive quafi gratis habeatur e Butyri AntimonialisvelAmalgamatis lovialis (pro Sudorifero maximo,) de- flillatione , Mercuriidulcis (applicatocucurbitulx capitdlo,) Subti» matione , aut fimphcifjtma tandem jublimati ptr Martem {ulterius traciabilem^) redutfione &c 9 Ex horum proin aliquo , cum Mercu- rius alias infidus ille Servus , & in Vomkoriis pr^cipue , (ceu hafte» nus propofita funt,) plerumquenequam, in Specificise contraper competentia coaguia vel acccfibria profedo plane fingularis , ad Salivaciones facile , fed caute tamen applicabilis , ad alvum de- nique laxandam (inrer tot longe vehementiores vomitoriasque for- mulas,^ attentionis & dete&us (per experientiam dire&i) omnino indigusfitj cum porro CoraUatus fecretior , hydropis, phthifispo- dagrarque vi&or, ob Alcaheftinae lagenuta defe&um nobis nedum quidem vere comparuerit ; vulgares vero totiesque variati ejwmodi (tandem tamen omnes in Nitrum-recidentes ) iftius promifFa neuti- quam exolvant: tantisper itaque nunc huic (ufiratiorum & experien- ri<£fatisficconftantium)Syilogiadjiciamusfaltem polychreftumillutn haftenusque (citra abufus) prse aliis minus verendum Mercurium duU cem , ex anaticis fcilicet Sublimati vivique partibus femel tantum, (nifi quod jam afcenderic , fub ipfo fublimationis a#u compendiofe bacillo ferreo denuo detrudere placeat ) fublimatum , calidaque poftmodum elotum. gui venale fublimatum probum (lut per olei Tartari gutculam fubfequa flavedine , non vero nigrorc , prius

De Vurgzntibtu mineralibus, ab Atfenicali contagio pro recepto more diftindum) hic adhibue- rit , produ&o fuo non diffidat. Sin autem omnino cum nonnullis laboricfior cfle voluerit, loco venalis (ad Butyri tamen Antimonia- lis jovialisquc deftillationem etiam profe&o fufficientifsimi ) domi tantiliumquod hic requiritur, pernosparet: fivejam fpeciofiorrc- cennoi um modus, per folas Salis communis ac (parum tamen huc feapie contribuentis) Vitrioliparticulas, citra fruftraneas fublima- tionis repetitiones arriferit j five vulgatior faltem, Nitrum aut Ni- trofa infuperadfcifcens ; fiquidem quod eNttro hicfufpeftumhabe- mus , ab initio fublimationis pro more avolar.

Atqucfic quidem paratus dulcis ille ^Mercurim 9 circumfpe&e- queprsefertim (ne refes inconvenientias quasdamcxcitet) Vegeta- bilibus Mineralibusve competentibus exftimulatus , non folura aliorum quorundam catharticorum Mineralium (operofiorum aut vehementiorum ) viccm fat commode fuo modo fupplet , verum Ctiam facile prompteque praftat , quod paulo ferc diligentiores in toties repetito ( uon fine laborum ac vitrorum ja&uris ) Subtimato illodulci) notoriehincenervatoc\\i7tSi\cn\nt\ aut adjedta (exaltatio- nis vel appropriationis gratia) nobiliorum Metallorum particulk a So- lari Lttnarique ( (imiliter purgatorii hic parum contribuente) cor- pore intendcrunt hjc alii, Nec opus infuper habemus , ut (tnter blanda quidcm purgantia in libellis relata, in roi vero veritate vo- irtitus fat validos aliasve in corpore turbas & incommoda pafsivc cientia illa,) Arcanum Corallinum quodvis , F/ores LMercurii Argen- teos, fique his alia quoque parium promifTorum Prtcipitata adjun- gere licet > Mercurium laxativum in Pharmacopceis dicJum , (a pras- cipitato tamen Virriolico nihil differentem;) Pracipitatum per fi (tninori ignis vigore continuationequc) quadantenus fixatum , vel peroperofas^/»//^ Vini , Vitrioli* Acetive deftillati abjlrattionesno- tninetenu* plerumque correftum \ aut confimilium vix promifsis ftan- tium quodpiam ullatenus ifti adfociemus,

Nam (jti alias notum ) fi Jalappa: folitarix velScammonioex- afperata:, aut (Mercuriiin PulvvribusacTabuIismafticationemnon itumerico nonnunquam dcclinantibus,) fupra pofitarum fimiliiimve

N % Pilu-

ioo Phzrm. Difertatio 1.

Pilularum mediocridofi (aequabiliter & velextempore faltem) pcr- mifceatur abunde hinc proveniet , quod non folum e paulo ante notatis Mercuriahbus^^w//ar (infidistamen &vehementioribus) fraparatiombus , vele tot Alercuriatk Pilulis , Pulveribm aliisque totn- pofuis ha&enus alibi expe&atum eft i verum etiam, quod infuper (interficiendorum &c rejiciendorum vermiurn intuitu;) in numero- fa illa , maximam verd partcm ingratiori Morfulorum , RotuUrum^ Puherumque contra lumbricos ferie , tn fyeciebm Diamercurh ac con(i- mitib&sjam pridem hodieque propoficis diverfirnode hic quaeri* tur. Qujppe cum alias Mcrcurtm crudm ejr per fe , m hunc finem fuo modo tucus quidem , ac paulo languidior fumentibusque* pro- fefto formidabilis , Decocium ejm (ni parciculas Mercuriales qua£ cjua etiam ratione fatis abforptas fimul afterac^) pariter pene defes, Mtxtura denique cum dnplo pr&terpropter Sacchan Cmxrienfts trituran- do parata , (in liquidis vehieulis admodum inftabilis , fi tamen ni- hilominus placueric) cxcemporanca tunc fic.

Imo, fi candem Cafus aliqui canquam refervati , vel renicen- tiflimi quidam duriorum nacurarum affe&us obtigerinc , qui Mer- curiale vomicoriurn revera 5c in fpecie (citra fi&am inrerdum in quarcanariis, pforicis &c. quibusdamneceflicacerrQ omnindrequi- ranc, neclonge fedacioribus mitioribusque Antimoniacis , vel abs- queullis evacuanttfbus folis Invercenobus, ac Refolvenubus , Spe- cificis , eciam Mercurialibus , icem ipfis aliquando Anodynis Sce. ares cranfigi pofle pucecur, cur ad evicandam laborumremediorum-' que (vixfemel hic locoruminufumneceflaridveniencium)mu!tipIr- cationem , parabilis Turbithiflim [eSublimato in aquacaltda folutoper eleumlartartpraapitati , &;poft edulcorationem lento calore ad in- ternos ufus aliquandiudigeftQ Dofin, adeoque pro duro nodo cu- neum paulo duriorem reformidemus l cumaiias Pracipitatum quod- dam in ufus chirurgicos [Mercurio fublimato dulci fuperiori crudiori- gue y ad Extra proinde nonnullis dicio , camdiu nonnunquam haut fufficiente,) requiripoffit; & lurbtth hoc, praefertimfi (dum adma- Jium forte fuerit,) cum Liquore fticumprxcipitetur, (exoriente qui- dem hixic majori copia,) eum in finem perquam fit commo-

dum>

BeTurgantibus mineraltbus. lol dum; quod auteminrernam adhibirionem attinet, interiftum pra:- cipitationis a&um fatis arque fubacium ; ctiam clitajptritus yiniftm- p/tcis velcamphorati dtvaporationes , aut Jptrittss Mellis a/torumve acidio- rum abflracitones: quo profe&o non folum crudtortbus fapeprjietpttatis , diverfis fub coloribus ( perSolutionem Ammontaci, Vrinam vel Aquam falitam , attt dtffici/tus tamen per ftrr.plicem copioftorem ) fubftdentibus , ve- rum ctiam Subltmatis cmeticis paulo ante notatis fecurius deprehendi- tur; Prdcipitatis abjlrattttiu , poftolet Su/phttrif fciltcet aut Vitrtolt >ve/Jpi~ ritus Nttrt Aqu&ve fortis aljlractiones , ( etiam pro intenfiori rubore 11 Sulphuru defagratio difpbceat, nonnullis repetttas) reftirantibus , in pa- rabiJirate fua par aut nihilo infcrius ; Prxcipitato denique ex Aquaforti tnm p/eoTartari colletfo quadantcnuserficacius. Imo ii quis modera- tiores vomirus Mercuriali confbrtio ftipatos aut exparte folljcitatos omnino voluerit, dimfdiaprxterpropccr Tartariemecici vel Mercu- rii viras dofis proportionali Mercurit dulcis quantitati , ( Sulphuris aurati jam pridem, ipfi permixci exempio, )pro robuftionbus addi pocerit \ quo Panaceaijltus purgantis e Mercurii Virce ( forte potius dul- cis,) & vivi fublimatione nonnullibi quadicse , aliorumque (alterius ixpe mineraJis profapia: , tardiofiorisve praeparationis) promiiTa ycI eftcdus , in ifthoc genere haut difficulter habebuncur. Num aurem in reliquis Emeticis , v. g, in totiens (plerumque tamen fruftraneis circumftanciis ) variaco vel fub alus citulis produ&o Attro Vittty in ltalorum quorundam Lapide Phi/ofophico( etiam cbaiybea- to y ) ve/Hercule &c. adjectum Auri tantillum in rei veritate tantopere conferac, talia cum fimplicisfimis, (iri tempore tantum & cum ju- dicio datis) conferendo , ncdum quidem pervidere potuimus. Ec licet Pr&ctfttdtus So/aris (fimu/ Antimoniattts , ) profe&o non in- efficax nec concemnendum , quorundam quoque , fi credi- mus , Tcbrtjugnm , Antivenereum , Cacheclicum &c. fit : revera ni- hilominus ne dicamusMercurio(folitario , vel cum Antimonio tan- tum)decenter fixato, faciliorive modo prarparato , fed etiam parabilioribus eundem fcopum in afTedlibus verecurabilibus, seque felicicer obcinuimus: ceu in complunbus aliis quoque morbis fic , quibus fama fpeciofum quidpiam (falcem quia fecrecius,

N 3 • pre-

•

101 Pharm, 'Dijftrtatio L

preciofiusopcrcfiusvevidetur , ) fub.inimitahilis quafi effec"lu«tefti- monio paflim opponicj quos tamenalius, tantum lub accuratiori methodo & agendorum penfitatione, euporiftis fuis nullo fcre ne- gotio certiusve tollit.

Ipftim Aurumfulminans (* rec&ns etiam, nec adeo fubito reper- cuftiim vel nimiopere edulcatum , ) in chronicorum pedifiequo Tympanitide (paritcr acreliqua plerunquepurgantia>)ml; inHy- pochondriacorum torminibus , fiquidem evacuantibus potius, quam Prxcipitanribus Anodynis res tum exigenda credatur , parum profe&6(quodvelfola Jalappa cum Tartaronon tranfigat, )(uccef- fum paulo attentius notantibus prseftat : utut in ardentihus, ad Diarrhoeam tacite inclinantibus, inconfideratius(inter tot commo- diora, ) ad ciendosfudoresdatum, alvum prater intentionem fatis, imc ( ceu quidam hinc queftifunt , ) funefte peiae moverir.

lca ncc Inargentatas aflellationesfele&us nofterexigir, Catharti* cum entm argentenm y utifiepurifiima, & ( velnaturaaut per repetitas farpiiis cupellationes) acontagio Venereo fufficienteriiberaeaLuna paratum fueritsadmodumdefeseft : ficetritiori, quamvis infpeciem purjori mafsa confeftnm, prjeter rodentem faporem, ac (hactenus quidem innpxiam) vehementjorem tamen operationem, etiam pi- lulari fprma datum, parum fane praftatin Afciteconfirmato, alias fiperpurgantiacurabilisfuerit,fubmifllonis indiciumftatimabinitio vilioribus quoque ac micioribus oftendenti, Mercurio confociati hi Cryfialli Lunares jufto vchemcntiores; VitrioU (per oleumvitrioli , de- /uperin/iiliato Ammoniati fjtiritu ^pcr (piritm Nitrcfos cox/imi/esve, ple*> run*quenimis venerizante* modos confe£ta:,)paul6ante jam notata; Liquor inde cum Tartarq coffw x aliacjuevcntris tncommoda , privatse po- ciih curiofitatis, velexpenrientisequampublicse difpenfationisfunt, Quo referamus etiam Lapidis caiaminaris Magifterium* Turbato- rios e Venere vel ejtfs Vitriolo CroeosTupxa atcigimus. Quas vero e Mar* te vel Martis Vitriolo (genuino, ncc njagc venereo) prtcipitantur aut fubfident Magifieria3 quamvisincer purgancia velf/^w titulo referan- tur, nilruc(eciam diffufiorifub dofi) agijnr. Sal Martk purgans ,q capite roortuo Florum ArmonicaJuim Martialinm extra&um,

Acuens

De Purgantibus mmeralibtit. 1 03

Acuens tantum eft in communi dofi ; ingratumque fimul faporem ca- tharticis acceflu fuV affricac. Tfjc Lapis Armenus wctpotior Ltzu/i , ( alias quidem in fe innocens, adecque pridem fupervacue lottuvel ttftnlatus , ) jxpc&ationem noftram , fecundum promifla tancopere ho- dierium hic faturavit; uc intercathartica ( nam fpecificam corrobo- rantem vim Lunarem in fequentibus cxpcndemus , ) huc referri, vel in Vttriolicum quid eofine rcdigidebeat.

Dc castero profe&o vcnrrem turbandi multa?, pluresque forfan fequiorifeculo proditurx funtaites.Scd enim qui pauciffimorum fuf- ccientiam,acrariorem("quam communiter crcdimus,) necefficatcm intimius novit; eaque tum, cum opns demum fueric, circumfpefte admimftrac; nec denique fpecialiffimx lfti appropriacioni , (ecolle-

;rum humorum di verfa liquatione , indeque diverfo colorc , con- fiftentia &c. deductae , ) nimium ceu fuprajamnotavimus, adhaerec» in feleftis hisolim quoque non foltimubertatem , fedeciamfuperab- undantiam invenier.

Diaphoretica.

A Tque fic e Purgandum ( ha&cnus notiorum ) cccno emerfi , divcr- **^camur ad Diaphorcttca quoquo modo fic dicra; amoliamurque jprimiimiiinc Vcncrca* pierisquc Gcrmania* noftra? diftrictibus alas, p.er Deigratiam, iu fpecificas dcftinationcs cantoperencuciquam ne- ceflaiia ; vel fi maledi&um contagium alicubi exegerit , in minori quoque numero , quod inde quidem obcineri poceft , expediencia. Nam uti fuperioribus annis fola quardam crudiora, velinordinacius auc inconfideratius rere oppofica Mercutialia vcl Ancimonialia ma- lumnon femper extirpareconftanterquiverunt; itanec vegetabilia huc abexteristra£ra,(cun&aquoque vel conjuncrim, )pauI6magis inveteratam virulentiam femper extinguere pofle fidelicer , paflivac pirca talia verfatiorumconfesfiones etiamnum teftantur.

Imprimis autem cum 'C#/»*quidcm, hic&ad alios rrforbos ( ob accidentariumpicrunqueefte&um, & eBardana quoquevel Penra- phyllo , Scabiofa Miliive Ambrofiaco Deco£co fimilicer habendum , J ad hyperbolen usque oliro commendacisfima , in Lue nihilominus

pro*

X04 Pharm, Dijfirtmo 7.

profe&d parum poffic: Cum Sajfafras fimiliter in ea nil fere valeat; de cxtero pro Catarrhaltbus quidem Ttntturis atque Infufis hand aded ineptum,ialtem tamen Antimonialibus, fi vegetabiliadeforent,hac etiam in parte pofteriiis ; Extrattum inter vegetiora sequipollentia re- miflius', Oleum ( quafi fseniculatum ) txdiofum, ucrumque fuperva- caneum fiti nec mjpirttu {abjlrachtio ardente , vel per Retortam,. utrinque ad Coraliiorum folutiones nonnullis fcorfim expetico,) ultra confimiles parabilioresque peculiare quid inveniacur : Cum Ebeni Decoffum , poft depnedicatorem Judseurn una cum ipfo arcula- rio Ligno, necdum faiisexploratum; necquod de ingratiori illa Sa- ponana, delunipero, Buxo , imo if(o Fraxino ejrc. alius ucplurimumex alioretulit, continuatiori expetientialatis adhucftatuminatadepre- hendantur: (licet perquam conveniensforet,fidumnonnullibima- jor aliquando dacur occafio, tela fuperioribus annis a curiofioribus chirni^que deditis laudabihter coepta , magis magi<que percexerecur, nonfohim circapeniciorem Vernaculorum Vcgecabiliunij quseomni- nd dabuncur,explorationem <V adoptionem *, veriim eciam circa felc- &iorumMineralium>ceu Antimoniataquoq;concinniora,confidera- tefuotempore adhibicaplurimum finiilicerhic conculille obfervavi- rnus,circumfpe£tam accommodacionem, ) Cum deniqjnuhcpene ri- diculumfic,venereorum iftorumfyllogenaiiorum quoquemorborum caufa, feu nonnullorum (fuperiori feculo ad catanhosctiam , ad ca- chexias ipfasque pucacicias forcd phchifes talia prascipicanter extcn- dentium ) exemplo , in eo hodie vernaculorum graciorum cerciorum- que provencu requifivifle : Ponamus proin , (quod fub primordiis quoque,cum Topicis&c.in rancum fatis iic (ufficicbat^Guajacum cum Corticejuo forcuico incermix:cr, ( cur enim fcrupulofitis feotfim afier- vecur?) pro DecccJo, canq\iam magis pcrluente, ac quotevanidis ucplurimum cautionibus circumfcripto > Simplex plerunque opti- nium, autpaucisrantumcompetentibusvegetabilibusfociacutii : ceu extemporequoqueTinciurasvel EiTenciae Pulvcresquc chimici alte- rantes aur diaphoretici fingulis doiibus pro re nata mifceri queunr. Quonec Sarfa (alibi forfan prsegnantioribus pullorum venereorum isjdis tonforumqueperfuafionibusdedicanda^hicindigebimus > mul-

td minus

De Diaphorethis vegetabilibus. io 5

tominus aiitem(invalidioiibus vcl additamencis fuum debentibus.) (sfquis dejl'!Uus Gttajact velSarfe parilU ; nonnuliibt ettam compofitk ; aut hujustnjuper , iijage quidem polychrefto, cum fpiritu tamen vini piarter neceffiratem lumptuofiori , cum aqua firuplici vero longc parciori ac tafdiofiori,) Guajaci Extraclo ftmpltci > uci ncc Compofa» Itqutdo , ( b SaiTafras, Rhodini &c4 accefTum , )Ejftntia Lignorum hodie dtc7o> in tempcracurarum fripdiorum cachcxiis haud quidern cvanido , ac noftracium praefercim Vulnerariorum FiTcnrijs , fpinru Tartari, fehctiori Anrimonii Tinclura &c. nihilo hinc fupcnori* Sal Guajact fixum vulgare parcum , auc cx ExtraUo paulo copiofius , (fcd exigua prarviorum laborum impenfarumque compcnfacione,) paratum ,incer cot Aiculia diaphoretica parabihora , (cum fpecifica visillicucrobiquc admodum dcfiderctur, ) felc&us nofter vel necef- ficasqu3edcim fingularisalias non requuir, Sicncc fpiritus ejturetar- talts frmplex , (magc fupervacaneo Compofito quem Lignorum vo- cant , ) piseftanc in Luc, quod perfeLignum folet i in alios autem tiim internos (hodieque fere controverfo Hcraclino , ) uim exter- nos chimicos ufus piofe&o fatisfacic , fcu ( fi omnino quis ta- le qiud ad corallia fua Scc. exigerec , }£quipollet domefticorum quispiam , Corylinus fciltcet aut Fraxineus , lumpertnus , velffcd ma- ge faetens ) Buxeus\ item qui e Iugla/tdtum virtdtbus putamintbus haut inunliter elicitur , &c. (Quod auccm circa hujus fortis quendam miratur nuper quifpiam , quod in abftractione a Soluto acris po- tius& falino-volacilis redeac, idomnibus hifceacidulis, etiam Man- nx Mellisque fpiricibus , imd ipfo quadantcnus Aceto deftillato commune eft ; dum acidae ejuscemodi liquorumparticulaemagnam partem cum foluto corpore remanentes , falis volatilisintermixtam &arreptam antehac in fui dcftillatione portiunculam fic for- fitan dimittunt : seque ac in dicl:o Aceto deftillato abforptas inter- dum fub Mineralium vel Marinorum folucione iftius particulas, fufcipicndo igne aptas, denuo interdumprodirecontigit. Sedharc in tranfuu.) Oleumvero Guajaci , vel infolaolci Tartari fxtid* (figra- tiora puncTum hic ferrenequeant) fufficientia , ncc hujus ioci, ncc (fi